Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar ve Yasal Çerçeve

Kasten Yaralama Suçu ve Nitelikli Unsurları

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin ilk fıkrasına göre, bir kimsenin bedenine kasıtlı olarak acı çektirilmesi, sağlığının yahut algılama kabiliyetinin bozulmasına yol açılması halinde faile bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür. Fiilin kişi üzerindeki tesirinin basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif kalması durumunda ise mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Bu eylemin kadına karşı gerçekleştirilmesi halinde belirlenecek cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

Kasten yaralama suçunun üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı, yerine getirilen kamu görevi nedeniyle ya da kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuzu kötüye kullanması suretiyle veya silahla işlenmesi hallerinde şikayet aranmaksızın ceza yarı oranında artırılır. Eylemin canavarca hisle işlenmesi halinde ise ceza bir kat artırılarak tayin edilir.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama ve İhmali Davranış

Kasten yaralama eylemi mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma neden olmuşsa veya gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun vaktinden önce doğmasına yol açmışsa, belirlenen ceza bir kat artırılır. Bu durumda hükmedilecek ceza Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin birinci fıkrasına giren hallerde dört yıldan, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise altı yıldan az olamaz. Fiilin mağdurun iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, yüzünün sürekli değişikliğine veya gebe kadının çocuğunun düşmesine yol açması halinde ise ceza iki kat artırılır; ceza birinci fıkra hallerinde altı yıldan, üçüncü fıkra hallerinde dokuz yıldan az belirlenemez.

Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına yol açması halinde ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır. Eylem sonucunda ölüm meydana gelmişse, Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki hallerde on yıldan ondört yıla kadar, üçüncü fıkrasındaki hallerde ise ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi durumunda ceza üçte ikisine kadar indirilebilir ve bu hükmün tatbikinde kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine dair şartlar dikkate alınır.

Taksirle Yaralama Suçu ve Nitelikli Durumları

Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına yol açan fail hakkında, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilir. Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına yol açması halinde verilecek ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapistir. Taksirle yaralama fiilinin mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, vücudunda kemik kırılmasına, konuşmasında sürekli zorluk, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma ya da gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına sebebiyet vermesi durumunda ceza yarısı oranında artırılır.

Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak mağdurun şikayetine tabidir. Bununla birlikte, Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrasındaki temel yaralama hali hariç olmak üzere, eylemin bilinçli taksirle işlenmesi halinde soruşturma ve kovuşturma yürütülmesi için şikayet şartı aranmaz.

Organ veya Doku Ticareti Fiilleri

Hukuken geçerli rızaya dayanmaksızın kişiden organ alan kimse beş yıldan dokuz yıla kadar, suçun konusunun doku olması halinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Organ veya dokuyu satın alan, satan ya da satılmasına aracılık edenler de aynı cezai yaptırıma tabidir. Bu fiillerin bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ceza sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli para cezası olarak belirlenir. Hukuka aykırı olarak ölüden organ veya doku alan kimse hakkında ise bir yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Belli bir çıkar karşılığında organ veya doku teminine yönelik ilan ya da reklam veren veya bunları yayınlayan şahıslar, bir yıla kadar hapis cezasına tabidir. Türk Ceza Kanunu'nun 91. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen hukuken geçerli rızaya dayalı olmaksızın kişiden organ alma suçunun icrası sonucunda mağdurun ölmesi halinde fail hakkında kasten öldürme suçuna ilişkin hükümler tatbik edilir.

Türkiye'de Suçun İşlenmesi ve Yabancıların Durumu

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 8. maddesinin ilk fıkrası uyarınca, ülke sınırları dahilinde işlenen fiiller bakımından Türk kanunları tatbik olunur. Eylemin kısmen veya tamamen Türkiye'de icra edilmesi yahut suç neticesinin Türkiye sınırlarında ortaya çıkması hallerinde suç Türkiye'de işlenmiş kabul edilir. Maddenin ikinci fıkrası kapsamında; Türk kara ve hava sahası ile karasularında, açık deniz ve hava sahasındaki Türk araçlarında veya Türkiye'nin kıta sahanlığı ile münhasır ekonomik bölgesinde bulunan sabit platformlarda yahut bunlara karşı işlenen fiiller de Türkiye'de işlenmiş sayılır.

Türkiye sınırları dahilinde yaralama fiillerine karışan yabancı uyruklular hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır; diplomatik dokunulmazlığa sahip özel statülü şahıslar bu durumun ayrık tutulduğu haller arasında sayılmaktadır. Bir yabancının yaralama fiili isnadıyla gözaltına alınması veya tutuklanması halinde, Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi gereği ilgili kişinin kendi ülke konsolosluğuna bildirim yapılması usulü mevcuttur. Aile içi şiddet ve darp eylemleriyle karşılaşan yabancı uyruklu kadınlar ve çocuklar bakımından ise 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma ve uzaklaştırma tedbirlerinden yararlanma imkânı bulunmaktadır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy