Verilen Görev ve Emirleri Kasten Yapmama Disiplin Cezası

by Avukat Erdal Ersoy
Verilen Görev ve Emirleri Kasten Yapmama Disiplin Cezası

Verilen Görev ve Emirleri Kasten Yapmama Fiili ve Disiplin Cezası

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (n) alt bendi uyarınca verilen görev ve emirleri kasten yapmamak fiili kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirmektedir. Yükseköğretim Kurumları Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin (m) bendinde de verilen görev ve emirleri kasten yapmamak eylemi kademe ilerlemesinin durdurulması yaptırımına bağlanmıştır. Aynı yönetmeliğin 9. maddesinin (i) bendinde ise görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak disiplin cezası gerektiren fiiller arasında yer almaktadır.

Disiplin Soruşturması ve Savunma Alma Şartı

Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak disiplinsizliğinin işlendiği amirler tarafından öğrenildiğinde memurun savunmasının alınması şarttır ve memur hakkında disiplin soruşturması yürütülmesi zorunludur.

Soruşturmacının ve Disiplin Amirinin Tarafsızlığı İlkesi

Danıştay 12. Dairesinin 2014/6689 Esas ve 2015/5538 Karar sayılı kararında vurgulandığı üzere, disiplin tahkikatını yürüten görevliler ile ceza vermeye yetkili makamların isnat edilen fiilin doğrudan ya da dolaylı taraflarından bağımsız olmaları esastır. Soruşturulan olaydan menfaat sağlayan, zarar gören yahut eylemin mağduru olan kişilerin etkisinde kalabilecek konumdaki amir veya soruşturmacılar süreçten uzak tutulmalıdır. Ayrıca incelemeyi yürütenlerin kıdem ve görev yönünden en az isnat muhatabı memurla aynı seviyede veya daha üst kademede bulunması aranır. Soruşturulan memurla arasında husumet bulunan amir tarafından ceza tesis edilmesi disiplin hukukundaki tarafsızlık ve nesnellik ilkesine aykırılık oluşturur.

Danıştay Danıştay 12. Daire Başkanlığı, E. 2014/6689, K. 2015/5538Kaynağı aç
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2014/6689 E.  ,  2015/5538 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2014/6689 Karar No : 2015/5538 Kararın Düzeltilmesini İsteyen (Davacı) : Karşı Taraf (Davalı) : İstemin Özeti : Danıştay Onikinci Dairesince verilen 27/01/2014 tarihli ve E:2012/409, K:2014/138 sayılı kararın; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hâkimi : Düşüncesi : İdare mahkemesi kararının, davacı ile arasında husumet olan kişi tarafından hazırlanan soruşturma raporu üzerine davacının bir yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasında, objektiflik ve tarafsızlık ilkesine aykırılık nedeniyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği düşünüldü: Dava; …İli .. İlçesi Seçmen Kütük Bürosu Zabit Katibi olarak çalışmakta iken davacı hakkında açılan disiplin soruşturması sonucu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/D-n maddesi uyarınca 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 14/02/2011 tarih ve 2011/6 sayılı Disiplin Kurulu işlemi ile bu işlemin onanmasına dair 28/02/2011 tarih ve 413 sayılı 'nın Olur'unun iptali istemiyle açılmıştır. … İdare Mahkemesinin .. tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile, davacının verilen emir ve görevleri yerine getirmeyerek bu yolla disiplin cezasına konu fiillerin gerçekleştiği sübuta erdiğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Danıştay Onikinci Dairesinin 27/01/2014 tarihli, E:2012/409, K:2014/138 sayılı kararıyla İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından, karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz kararının kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir. Danıştay Dava Daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinde yazılı sebeplerden birinin varlığı ile mümkündür Davacının kararın düzeltilmesi istemini içeren dilekçede ileri sürdüğü sebepler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, Dairemiz kararının düzeltilmesini gerektirecek nitelikte bulunduğundan, kararın düzeltilmesi istemi kabul edilerek anılan kararın kaldırılmasından sonra uyuşmazlığın esası yeniden incelendi; Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğinin "Disiplin amirlerinin yetkileri" başlıklı 18. maddesinde; disiplin amirlerinin kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği görevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre, 657 sayılı Kanunda yazılı disiplin cezalarından yetkisi dahilinde bulunanları vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmektedir. Bu nedenle, kamu görevlisinin suç oluşturduğu iddia edilen fiil ile ilgili olarak idarece açılan bir disiplin soruşturmasında, konu ile ilgili her türlü araştırmanın yapılması, kanıt niteliğinde toplanan tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, tanıkların dinlenmesi, hatta teknik konularda bilirkişilere inceleme yaptırılmak suretiyle, soruşturulanların görev ve konumları itibariyle sorumlukları ile suçun oluş biçimi irdelenerek düzenlenen rapor ile fiilin sübut bulup bulmadığının ortaya çıkarılması gerektiği, soruşturma yapmakla görevlendirilenlerin ve cezayı verecek olan disiplin amirlerinin soruşturmaya konu olayla hiçbir ilgisi bulunmayan, hakkında soruşturma yapılan kamu görevlisinin suç konusu eyleminden zarar gören veya yarar sağlayan veya soruşturulanın veya olayın mağduru durumundaki kişilerden etkilenecek konumda bulunmayan tamamen tarafsız kişi veya kişilerden olmaları ve kıdem ve görev bakımından en az soruşturulan ile aynı seviyede veya üst düzeyde bulunmaları gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; davacının … İli … İlçesi Seçmen Kütük Bürosu Zabit Katibi olarak görev yapmakta iken, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'nın 01/10/2010 tarih ve 2010/44 sayılı kararı ile … Sulh Hukuk Mahkemesi ve … Kadastro Mahkemesi kaleminde çalışmak üzere görevlendirildiği halde kendisine verilen görevleri yapmadığı iddiası üzerine hakkında soruşturma başlatıldığı, 14/10/2010 tarihinde ilçe seçim kurulu başkanı … tarafından yazı işleri müdürü …'nin soruşturmacı olarak görevlendirildiği, 22/11/2010'da soruşturmacının davacı hakkındaki soruşturma raporunu tamamlayıp …'ye teslim ettiği, … tarafından hazırlanan 01/12/2010 tarih ve 2010/3 sayılı disiplin raporunda davacının verilen görev ve emirleri kasten yapmamak disiplin suçunu işlediğinin tespit edildiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (D) bendinin (n) fıkrası gereğince bir yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilmesi yönünde teklif getirildiği, karar verilmek üzere 'na gönderildiği anlaşılmaktadır. Davacı hakkında yine devam eden bir yargılamada, davacının… İli … Seçmen Kütük Bürosu Zabıt katibi olarak görev yaparken ilçe seçim kurulu başkanı … aleyhine psikolojik taciz iddiasıyla 14/10/2010 tarihinde İş Mahkemesinde dava açtığı, dava dilekçesinde kullandığı bazı ifadeler sebebiyle hakkında disiplin soruşturması açıldığı, soruşturmacı tayin işlemini bizzat İlçe seçim kurulu başkanı …'nin yaptığı ve soruşturmacı tarafından hazırlanan raporun …'ye teslim edilip, …tarafından hazırlanan ve görüşünü eklediği soruşturma raporunun Disiplin Kurulu'na verildiği, bu rapor sonucunda davacının 657 sayılı Kanunun 125/D-l maddesi uyarınca bir yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırıldığı ve bu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K:… sayılı kararın, Dairemizin 27/01/2014 tarih ve E:2013/6163, K:2014/140 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği görülmektedir. Davacı tarafından işlenildiği iddia edilen her iki eylemin de yakın tarihlerde meydana geldiği ve bu eylemler nedeniyle davacı ile ilçe seçim kurulu başkanı … arasında bir husumet söz konusu olduğu, davacı hakkında soruşturmacı tayininde bulunan ve hazırlanan soruşturma raporlarında imza ve kişisel görüşü bulunan …'nin taraf konumunda bulunduğu olayla ilgili değerlendirmeyi objektif bir şekilde yapması ve davacının lehine olabilecek hususları da dikkate alarak sağlıklı bir sonuca varması olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda; davacı ile arasında husumet olan kişi tarafından tesis edilen işlemler üzerine davacının bir yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasında, objektiflik ve tarafsızlık ilkesine aykırılık nedeniyle hukuka uygunluk görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine 22/10/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Muhakkiklik Görevinin Yetersiz İfası ve Sorumluluk

Muhakkik olarak görevlendirilen personelin inceleme raporlarını düzenlerken gereken özeni göstermeyerek eksik inceleme ve soruşturma yapması, araştırma yapmadan kanaat oluşturmak için yetersiz rapor sunması ve raporda sağlıklı bilgilere yer vermemesi hali, verilen görev ve emirleri kasten yapmamak fiilinin sübuta erdiğini gösteren durumlar arasında değerlendirilmektedir.

Bir Derece Hafif Ceza Uygulamasında İdarenin Takdir Hakkı

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar hakkında bir derece hafif olan cezanın uygulanması hususunda idareye takdir hakkı tanınmıştır. Yasal düzenleme karşısında söz konusu takdir yetkisinin kullanılması bakımından idarenin yargı kararıyla yönlendirilmesine veya idarenin takdir hakkına yargı yoluyla müdahale edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Kadro Derecesinin Son Kademesinde Bulunan Memurlar Hakkında Uygulama

Yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunan memurlar hakkında verilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, brüt aylıktan kesinti yapılması şeklinde uygulanır.

İdare Mahkemesinde İptal Davası Açma Süresi

Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak eylemi nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilen memur, söz konusu cezanın kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açmak zorundadır. Bu 60 günlük sürenin geçirilmesinin ardından açılan davalar süre aşımı gerekçesiyle reddedilir.

Verilen görev ve emirleri kasten yapmayan memura hangi ceza verilir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/D-(n) maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 9/m maddesi uyarınca bu fiil kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir.

Disiplin cezası verilmeden önce savunma alınması şart mıdır?

Evet, verilen görev ve emirleri kasten yapmama fiilinin işlendiği amirler tarafından öğrenildiğinde memurun savunmasının alınması şarttır ve hakkında disiplin soruşturması yapılması zorunludur.

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı kaç gün içinde dava açılmalıdır?

Cezanın memura tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılması gerekir; 60 günlük yasal süre geçirildikten sonra dava açılması halinde dava süre aşımı nedeniyle reddedilir.

Son kademedeki memura kademe ilerlemesinin durdurulması cezası nasıl yansıtılır?

Yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunan memurlar hakkında kademe ilerlemesinin durdurulması cezası brüt aylıktan kesinti yapılması şeklinde uygulanır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu