Vergi Mahkemesinde Dava Açma Süresi ve Sürenin Başlangıcı
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 uyarınca, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde dava açma süresi Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde ise otuz gündür.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezalara ilişkin uyuşmazlıklarda dava süresi, uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenen tarihi takip eden gün başlar. Bu kapsamda tahakkuku tahsile bağlı vergilerde tahsil işlemi, tebliğ gerektiren hallerde tebligat, tevkifata tabi vergilerde hak sahibine ödeme, tescile bağlı durumlarda tescil ve idarenin dava açacağı hallerde ise merci veya komisyon kararının idareye intikal ettiği günün ertesi gününden itibaren süre hesabı yapılır.
Muhatabın adresi bilinmediği için ilgili mevzuat gereğince ilan usulüyle bildirim gerçekleştirilmişse ve özel kanunda ayrı bir kural yer almıyorsa, süre son ilanın yapıldığı günü takip eden günden itibaren on beş gün geçtikten sonra işlemeye başlamaktadır. Elektronik yolla yapılan bildirimlerde ise evrakın elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün bitimiyle birlikte tebliğ işlemi gerçekleşmiş sayılır.
Vergi Hatası Halinde Düzeltme ve Şikayet Yolu
213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 116 hükmüne göre vergi hatası; vergiye ilişkin hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi ya da alınmasıdır.
213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 116Kaynağı aç
Düzeltme ve şikayet başvuru yolu açık ve tartışmasız vergi hataları için kullanılabilir; bu usul süresinde açılmayan her vergi davasını yeniden açılabilir hale getiren genel bir başvuru yolu değildir. Uyuşmazlık hukuki yoruma ve değerlendirmeye dayanıyorsa, otuz günlük dava açma süresinin geçirilmesi kural olarak dava hakkının kaybedilmesine yol açar.
Vergi hatalarının düzeltilmesinde genel olarak beş yıllık zamanaşımı süresi dikkate alınır. Ancak bu beş yıllık sürenin her somut uyuşmazlıkta aynı tarihten itibaren işlemeye başlamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.
Düzeltme ve Şikayet Başvurusunun Mercii ve Aşamaları
Vergi dairesine başvuru, üst makama şikayet ve dava aşamalarının süreleri birbirinden farklıdır. İlk başvuru, hatalı vergilendirme işlemini yapan vergi dairesine yazılı olarak sunulur; talep reddedilirse şikayet yoluna gidilir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 124 uyarınca, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanlar şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına başvurabilirler. Bu madde gereğince il özel idare vergileri hakkında valiliğe, belediye vergileri hakkında ise belediye başkanlığına başvurulur.
213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 124Kaynağı aç
Şikayet başvurusunun açık veya zımni olarak reddedilmesi halinde, ret işlemine karşı süresi içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Bununla birlikte, işleyen otuz günlük yasal dava açma süresi düzeltme başvurusuna güvenilerek geçirilmemeli; doğrudan dava açma olanağı varken uyuşmazlığın niteliğine göre dava hakkının süresi içinde kullanılması tercih edilmelidir.
Uzlaşma Sürecinde Dava Açma Süresi
Uzlaşmanın gerçekleşmemesi ve dava açma süresinin sona ermiş veya on beş günden az kalmış olması halinde, belirli koşullarda on beş günlük ek dava süresi tanınabilir. Buna karşılık, uzlaşma başvurusunda bulunulmuş olması her işlem bakımından kendiliğinden sınırsız bir süre sağlamaz.
Ödeme Emri Tebliğinde İtiraz Usulü
6183 sayılı Kanun m. 58 metnine göre ödeme emri tebliğ edilen kimse; amme borcunun bulunmadığı, borcun bir kısmının ödendiği ya da zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçeleriyle tebliğden itibaren on beş gün içinde yetkili vergi itiraz komisyonuna başvurabilir. Bu itirazların şekil kuralları ve incelenmesi bakımından Vergi Usul Kanunu hükümleri uygulanır. Bununla birlikte değerlendirmelerde ödeme emrine karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi olarak da on beş günlük süreye işaret edilmektedir.
6183 sayılı AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN m. 58Kaynağı aç
Amme alacağının yalnızca bir kısmına karşı itiraz yoluna gidiliyorsa, ihtilaf konusu yapılan cihet ve tutarın açık bir biçimde gösterilmesi gerekir; aksi takdirde ilgili kısma itiraz edilmemiş kabul edilir. 6183 sayılı Kanun m. 58 metninde itirazların en geç yedi gün içinde karara bağlanması ve verilen kararların kesin olması yönünde hükümlere yer verilmekle beraber, bu kurallar arasında Anayasa Mahkemesi kararıyla bir fıkranın iptal edildiği kaydı bulunmaktadır. Maddenin üçüncü fıkrası da mülga durumdadır.
Borcun tamamına yapılan itirazların tamamen veya kısmen reddi halinde borçlu, ret kararının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır. Borcun yalnızca bir kısmına karşı itirazda bulunulması ise mal bildiriminde bulunma süresini uzatmaz.
Vergi cezalarında dava açma süresi kural olarak kaç gündür?
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 uyarınca, özel kanunlarında ayrı bir süre gösterilmedikçe vergi mahkemelerinde dava açma süresi otuz gündür.
Dava açma süresi kaçtıktan sonra vergi hatası için hangi yola başvurulur?
Vergilendirmede veya hesaplarda vergi hatası bulunması durumunda düzeltme yoluna gidilebileceği gibi, 213 sayılı Kanun m. 124 uyarınca vergi mahkemesinde dava süresi geçtikten sonra düzeltme talebi reddedilen mükellefler şikayet yoluyla yetkili idari mercilere başvuruda bulunabilir.
Düzeltme talebi reddedildiğinde şikayet nereye iletilir?
213 sayılı Kanun m. 124 uyarınca dava süresi geçtikten sonraki düzeltme talebi reddedildiğinde Maliye Bakanlığına, il özel idaresi vergilerinde valiliğe, belediye vergilerinde ise belediye başkanlığına başvurulur.
Ödeme emrine karşı hangi gerekçelerle ve hangi sürede itiraz edilebilir?
6183 sayılı Kanun m. 58 gereğince ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gün içinde borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı belirtilerek vergi itiraz komisyonuna itirazda bulunulabilir; ayrıca bu 15 günlük süre ödeme emrine karşı açılacak davalar bakımından da ifade edilmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy