Uzman erbaş olarak istihdam edilecek personelde icra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlar veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt'a veya birliklere yapılanlar için güvenlik soruşturmasının uygun olması şartı aranır. İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı bir süre belirtilmediği hallerde idari işlemin tebliğinden itibaren altmış gündür.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Güvenlik Soruşturması ve İstihdam Şartları
Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması neticelenmeyen personelin eğitimi sürdürülür. Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanan adaylar göreve başlatılırken, incelemesi olumsuz sonuçlananların Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren, askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunan ya da tutum ve davranışlarıyla yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyen kişiler uzman erbaş olarak istihdam edilmezler.
Uzman erbaşlığa kabulde aranan adli sicil şartları kapsamında; affa uğrama, cezanın ertelenmesi, seçenek yaptırıma dönüştürülmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları dahi engel teşkil eden suç grupları belirlenmiştir. Bu çerçevede devletin şahsiyetine yönelen suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik gibi yüz kızartıcı fiiller ile kaçakçılık, resmi ihaleye fesat ve devlet sırlarını ifşa etme suçlarından mahkûmiyet bulunmaması şarttır. Benzer şekilde firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat ve isyan gibi askeri suçlar ile 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu'nun 148. maddesinde belirtilen fiillerden mahkûmiyet istihdama engeldir. Ayrıca taksirli fiiller haricindeki suçlardan otuz günü aşan, taksirli suçlarda ise altı ay veya daha uzun süreli hapis cezası mahkûmiyeti bulunmaması aranır.
Devam Eden Ceza Yargılamaları ve Mahkûmiyet Şartı
Uzman Erbaş Yönetmeliği kapsamındaki katalog suçlara ilişkin değerlendirmelerde ilgili maddede yer verilen suçlardan mahkûm olmama şartı yer alır. Hakkında Askeri Ceza Kanunu'na muhalefet suçundan kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunmayıp yargılaması devam eden personel hakkında güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle işlem tesis edilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
Aynı yargılama sürecinde ilk derece mahkemesince hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunsa dahi katalog suç kapsamında işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle dava reddedilmiş ve istinaf başvurusu reddedilmişse de temyiz aşamasında kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü bulunmaması ve yargılamanın sürmesi sebebiyle işlem hukuka uygun görülmemiştir.
Maaş Hesabı Olarak Kullanılan Banka Bilgileri
Uzman erbaş adayının Bank Asya'da aktif hesabının bulunmasının tesisatçı olarak çalıştığı şirketin maaş ödemesi amacıyla açtırdığı hesaptan kaynaklandığı ve terör örgütü ile iltisak veya irtibata dair başkaca somut delil ileri sürülemediği durumlarda, sırf bu bilgi notuna dayanılarak güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilmesi ve sözleşmenin feshedilmesi hukuka aykırı değerlendirilmiştir.
İdari Dava Açma Usulü ve Süreler
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. Adresleri belli olmayanlara mevzuatına göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde özel kanunda aksine hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar; düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işlem, uygulanan işlem veya her ikisi aleyhine dava açabilir ve düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması uygulamaya dayalı işlemin iptaline engel teşkil etmez.
Sözleşme feshine karşı dava açma süresi ne kadardır?
Özel kanunlarında ayrı bir süre belirtilmediği hallerde idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gün olup bu süre idari işlemin tebliğini izleyen günden itibaren başlar.
Ceza davası devam eden uzman erbaşın sözleşmesi feshedilebilir mi?
Uzman Erbaş Yönetmeliği kapsamındaki Askeri Ceza Kanunu'na muhalefet suçuna ilişkin yargılaması devam eden ve kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunmayan personel hakkında salt yargılamanın sürdüğü gerekçesiyle işlem tesisi hukuka aykırı bulunmuştur.
Şirketin açtığı Bank Asya maaş hesabı fesihte tek başına delil sayılır mı?
Hesabın çalışılan şirketin maaş ödemesi amacıyla açıldığı ve ilgilinin terör örgütüyle irtibat veya iltisakına dair başkaca somut bir delil sunulamadığı durumlarda, sırf bu istihbari bilgi notuna dayanılarak tesis edilen fesih işlemi hukuka aykırı görülmüştür.
Eğitim sürecinde güvenlik soruşturması tamamlanmayan adayın durumu nedir?
Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimi sürdürülür; soruşturması olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise ilişiği kesilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy