Uluslararası Maçlarda Güvenlik Tedbirleri ve Taraftar Kuralları

Uluslararası Spor Müsabakalarında Hukuki Çerçeve

Türkiye'de düzenlenen uluslararası spor müsabakalarında kamu düzeni ve spor alanlarının emniyeti, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun ile bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür. Futbol müsabakaları bakımından ise ulusal mevzuat düzenlemelerinin yanı sıra UEFA Güvenlik ve Emniyet Düzenlemeleri ile Türkiye Futbol Federasyonunun akreditasyon ve müsabaka talimatları birlikte tatbik edilir. Spor alanlarında kurulacak güvenlik sistemleri ve kullanılacak teknik donanımlar, ilgili spor federasyonunun bağlı bulunduğu uluslararası spor kuruluşlarının standartları dikkate alınarak yönetmelikle belirlenir. Ev sahibi kulüpler, spor alanları ve çevresinde yasaklı maddelere, yasaklanan davranışlara ve elektronik takibin yapıldığına ilişkin bilgilendirici uyarı levhalarına yer vermek zorundadır. Uluslararası müsabakaların yapıldığı spor alanlarında ayrıca ev sahibi ve misafir takımlar için ayrı ayrı tahsis edilmek üzere en fazla yirmi kişi kapasiteli en az iki bekletme odasının ve kameralar ile ses sistemlerinin yönetildiği kolluk ve özel güvenliğe açık kontrol odalarının kurulması zorunludur.

Tribün Güvenliği, Bağımsız Alan Ayrımı ve Kontenjan Kuralları

6222 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca ev sahibi spor kulüpleri, konuk takım seyircileri için müsabakanın icra edileceği yerde bağımsız bir bölüm tahsis etmek ve seyirci grupları arasında herhangi bir temasın meydana gelmesini önlemek için ulusal ve uluslararası spor federasyonları tarafından belirlenen güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür. Spor alanlarında seyir zevkini bozmayacak biçimde ve bağlı bulunulan uluslararası federasyonun kurallarına uygun olmak kaydıyla seyirciler ile müsabaka alanı arasına duvar, tel, bariyer gibi fiziki engeller yerleştirilebilir.

UEFA kuralları uyarınca konuk takım veya federasyon taraftarları için stadyumun toplam seyirci kapasitesinin en az yüzde 5'i oranında bilet ayrılması zorunludur. Bu biletlerin kapsadığı tribün kesimi, yerel polis ve kamu idareleriyle önceden mutabakata varılarak diğer alanlardan ayrıştırılabilir bağımsız bir sektör olarak planlanır. Seyircilerin stadyum içinde sektörler arasında kontrolsüz geçiş yapmaları yasaktır. Zorunlu hallerde tek bir sektörde birden fazla seyirci kümesinin bulunması icap ederse, aşılmaz fiziki bariyerler, güvenlik görevlilerince denetlenen tel örgüler ya da yalnızca güvenlik personelinin konuşlandığı tampon alanlar kurularak taraftar kümeleri birbirinden fiziken ayrılır.

Biletleme, Kimlik Kayıtları ve Deplasman Görevlileri

Elektronik bilet sisteminde yabancı seyircilerin kayıtları oluşturulurken Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası aranmaz; bu kimlik verisi yerine kişinin uyruğunda bulunduğu devletin ismi ile Türkiye'ye giriş yaparken kullandığı geçerli pasaportunun seri numarası sisteme işlenir. Müsabakaya izleyici olarak dahil olacak kişilerin giriş kontrolü yükümlülüğü; tarafsız sahada ev sahibi bulunmayan karşılaşmalarda her iki kulüp, milli maçlarda ise ilgili federasyon tarafından ifa edilir.

UEFA Güvenlik ve Emniyet Düzenlemeleri kapsamında kulüpler ve federasyonlar bilet sağladıkları kişilerin ad, adres ve doğum tarihi kayıtlarını tutmak ve talep halinde bu bilgileri UEFA'ya, organizatöre ya da yetkili polis makamlarına sunabilmekle yükümlüdür; kimlik belgesi ibraz etmeyen kişilere bilet verilmemesi sağlanmalıdır. Deplasman kulübünün ise biletlerin seyahat eden taraftarlarına dağıtımında kimlik belgesi ibrazını esas alan bir sistem düşünmesi öngörülür. Biletlerin maç günü stadyumda veya aynı şehirde satılması ise ancak polis veya yetkili makam onayı ve ilgili kulüplerle istişare sonrasında mümkündür.

Misafir kulüp ve federasyonlar, seyahat eden kendi taraftarlarına yolculuk ve stadyum sürecinde refakat etmek ve kamu otoriteleriyle koordinasyon kurmak üzere görevli refakatçiler (travelling stewards) görevlendirmek mecburiyetindedir. Bu görevlendirme orantılı bir bareme bağlanmış olup ilk 1000 seyirciye kadar her 500 kişiye iki görevli, sonraki her 1000 seyirci için ise ilave dört görevli tahsis edilir. Bu refakat yükümlülüğünün ihlali durumunda misafir kulübün sonraki müsabakalardaki yüzde 5'lik deplasman bilet kotasının kısmen ya da tamamen daraltılması şeklinde disiplin yaptırımları gündeme gelebilir.

Ev Sahibi Kulübün Bilgilendirme Yükümlülüğü ve Stadyuma Giriş Koşulları

Uluslararası futbol karşılaşmalarında ev sahibi kulüp veya federasyon; vize prosedürleri, gümrük kuralları, geçerli para birimi, ulaşım güzergahları, konsolosluk ve acil durum irtibatları, stadyum mimari yerleşimi, yerel taraftar davranış kuralları, yasaklı eşyalar, polis tolerans sınırları ve sağlık önlemlerini içeren kapsamlı bir bilgilendirme dosyasını müsabaka öncesinde misafir kulübe iletmekle yükümlüdür.

UEFA düzenlemeleri çerçevesinde her izleyici geçerli maç bileti ile yetkililerce talep edilmesi durumunda pasaport veya resmi kimlik belgesini göstermek zorundadır; bu belgelerin denetimde sunulamaması halinde stadyuma kabul reddedilebilir veya kişi müsabaka alanından uzaklaştırılabilir. Hakkında adli veya idari spor yasağı bulunanlar, UEFA veya diğer yetkili spor mercilerince men edilenler, güvenlik gerekçesiyle resmi mercilerce bilet verilmemesi kararlaştırılanlar ve ev sahibi ülkeye yasal giriş şartlarını yerine getirmeyen kişiler spor alanına kabul edilmeyebilir. Girişi engellenen ya da stadyumdan tahliye edilen şahısların alana yeniden sızmasını önlemek amacıyla müsabaka sona erip taraftarlar tamamen ayrılana kadar bu kişilerin stadyum çevresinden uzak tutulması kolluk ve organizatör iş birliğiyle temin edilir.

Kolluk Koordinasyonu ve Alınan Güvenlik Tedbirleri

Yönetmelik hükümleri doğrultusunda uluslararası müsabakaların güvenlik planlaması karşılıklı sınır ötesi adımlarla yürütülür. Yurt dışında müsabakaya katılacak Türk takımları için görevlendirilen kolluk personeli, karşılaşmadan bir gün önce ev sahibi ülkeye intikal ederek güvenlik toplantılarına katılır, stadyum alanını inceler ve yabancı kolluk güçleriyle eş güdüm sağlar. Türkiye'de gerçekleştirilen uluslararası müsabakalarda ise misafir seyircilerin emniyetini sağlamak üzere en az bir genel kolluk personeli görevlendirilir ve haklarında seyirden yasaklama kararı bulunan yabancı seyircilerin spor alanlarına girişinin önlenmesi adına denetim tedbirleri tatbik edilir.

Yasak Maddeler ve Kanuni Cezai Yaptırımlar

6222 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında bulunan kişilerin spor alanlarına girişi kesinlikle engellenir. Spor alanlarına alkollü içecekler, taş ve metal gibi fırlatılmaya elverişli sert nesneler, patlayıcı, parlayıcı, yakıcı ve kesici aletlerin sokulması yasaktır. UEFA kuralları nezdinde meşale veya sis bombası gibi piroteknik materyallerin kullanımı emniyet riski teşkil ettiğinden, bu tür eylemler karşılaşmanın hakem tarafından durdurulmasına yol açabilir.

Spor alanlarına yetkisiz veya hileli girişler 6222 sayılı Kanun'un 15 ve 16. maddelerinde hürriyeti bağlayıcı ceza veya adli para cezası yaptırımına bağlanmıştır. Kanuna uygun olarak temin edilmiş bileti bulunmaksızın spor alanlarına giren kimseler hakkında elli günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur; başkasına ait elektronik kartı kullanarak bir kimsenin stadyuma girmesini sağlayan kişi de aynı yaptırıma tabidir. Seyircilerin kabulünden tahliyesine kadar geçen zaman diliminde yetkisiz şekilde oyun alanına, koridorlara, tünellere ya da soyunma odalarına giren kişiler üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Söz konusu izinsiz alan ihlalinin müsabakanın seyrini veya güvenliğini fiilen bozması durumunda ise faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy