Türk Ceza Kanunu Kapsamında Bilişim Suçları ve Cezaları

Bilişim suçları, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında bilişim sistemlerinin işleyişine, verilerine ve bu sistemlerle bağlantılı ödeme vasıtalarına yönelik hukuka aykırı eylemleri yaptırıma bağlamaktadır. 5237 sayılı Kanun'un 243. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bir bilişim sisteminin tamamına yahut bir kısmına yetkisiz şekilde giren veya giriş yaptıktan sonra sistemde kalmayı sürdüren fail hakkında bir yıla kadar hapis ya da adlî para cezası öngörülmüştür. Bu fiillerin bedel karşılığı yararlanılan bilişim sistemleri aleyhine işlenmesi durumunda hükmolunacak ceza yarı oranına kadar indirilir. Sisteme yetkisiz giriş veya sistemde kalma fiili neticesinde sistemdeki verilerin silinmesi ya da değişikliğe uğraması halinde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası uygulanır. Sisteme bizzat girilmeksizin, sistemin kendi bünyesindeki veya bilişim sistemleri arasındaki veri iletimlerinin teknik vasıtalarla hukuka aykırı biçimde izlenmesi ise bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır.

Sistemi Engelleme, Bozma ve Verileri Yok Etme Suçları

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 244. maddesi, bilişim sisteminin işleyişi ile veri bütünlüğünün korunmasını düzenler. Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Sistemdeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren ya da var olan verileri başka bir yere gönderen kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Söz konusu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait bir bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde öngörülen ceza yarı oranında artırılır. Ayrıca, sistemi engelleme, bozma veya verilere müdahale fiillerinin işlenmesi suretiyle kişinin kendisi veya başkası yararına haksız bir çıkar sağlaması durumunda, eylemin başka bir suç oluşturmaması kaydıyla iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına hükmedilir.

Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245. maddesinde ödeme araçlarının güvenliğine yönelik hukuka aykırı eylemler bağımsız suç tipleri olarak düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasına göre; bir başkasına ait banka veya kredi kartını herhangi bir yolla ele geçiren yahut elinde tutan kişi, hak sahibinin ya da kartın teslim edilmesi gereken muhatabın onayı bulunmaksızın bu kartı bizzat kullanarak veya başkasına kullandırtarak kendisine yahut üçüncü bir kişiye menfaat sağlarsa üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasına çarptırılır. Başka kişilerin banka hesaplarıyla bağlantı kurularak sahte kart üretilmesi, satılması, devredilmesi, satın alınması veya kabul edilmesi eylemleri üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasını gerektirir. Sahte üretilmiş veya üzerinde değişiklik yapılarak tahrif edilmiş bir kartı kullanarak haksız menfaat temin eden fail ise eylemin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturmaması kaydıyla dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile karşılaşır.

Kart Suçlarında Şahsi Cezasızlık ve Etkin Pişmanlık

Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçunda kanun koyucu, yalnızca 5237 sayılı Kanun'un 245. maddesinin birinci fıkrasındaki eylemlerle sınırlı olarak belirli akrabalık ilişkileri bakımından şahsi cezasızlık sebebi tanımıştır. Birinci fıkradaki kartı izinsiz kullanma veya kullandırtma eyleminin; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun, bu derecedeki kayın hısımlarından birinin, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi durumunda eylem suç niteliğini korumakla beraber fail akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Bu cezasızlık hali kart sahteciliğini düzenleyen ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamamaktadır. Yine yalnızca birinci fıkra kapsamındaki kartın izinsiz kullanımı eylemleri bakımından, Türk Ceza Kanunu'nun malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır.

Yasak Cihaz veya Programlar ile Tüzel Kişiler Hakkında Tedbirler

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 245/A maddesi gereğince, münhasıran bilişim suçları ile bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenebilen diğer suçların işlenmesi amacıyla bir cihazın, bilgisayar programının, şifrenin veya sair güvenlik kodunun imal edilmesi, ithal edilmesi, sevk edilmesi, nakledilmesi, depolanması, kabul edilmesi, satılması, satışa arz edilmesi, satın alınması, başkalarına verilmesi veya bulundurulması yaptırıma bağlanmıştır. Bu eylemleri gerçekleştiren kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca Türk Ceza Kanunu'nun 246. maddesi gereğince, bilişim alanında suçlar bölümünde yer alan fiillerin işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında, tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Soruşturma Usulü, Tutuklama Tedbiri ve Cezanın Ertelenmesi

Bilişim alanında düzenlenen suçlar kural olarak takibi şikâyete bağlı suçlar arasında yer almadığından soruşturma işlemleri re'sen yürütülür ve ilgililerin şikâyetinden vazgeçmesi kamu davası sürecini kendiliğinden sona erdirmez. Koruma tedbirleri yönünden 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve tutuklama nedeni bulunsa dahi, işin önemi ve beklenen ceza ile ölçülü olmaması durumunda tutuklama kararı verilemez. Aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama yasağı uygulanır. Bu kapsamda hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmayan 5237 sayılı Kanun'un 243. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarındaki fiiller tutuklama yasağına tabidir. Buna karşılık hapis cezasının üst sınırı üç yıl olan TCK m. 243/4 kapsamındaki verileri teknik araçlarla hukuka aykırı izleme suçu ile ceza üst sınırları iki yılı aşan diğer bilişim suçlarında, kanuni koşulların bulunması hâlinde tutuklama tedbiri uygulanabilir. Öte yandan 5237 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereğince, iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kimselerin cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişiler bakımından bu üst sınır üç yıldır. Cezanın ertelenebilmesi için salt mahkûmiyet süresinin bu sınırlar içinde kalması yeterli olmayıp failin daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş bulunması ve yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla yeniden suç işlemeyeceği konusunda mahkemede vicdani bir kanaatin oluşması zorunludur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy