Tüketici Hakem Heyetinde Bilirkişi Raporuna İtiraz

Tüketici Hakem Heyetinde Bilirkişi Raporunun Tebliği ve İtiraz Süresi

Tüketici hakem heyeti nezdinde yürütülen uyuşmazlıklarda bilirkişi incelemesi tamamlanıp düzenlenen rapor heyete ulaştığında, heyet sekreterliği bu raporu tüketici ile satıcı veya sağlayıcı taraflara bildirir. Raporun taraflara ulaştırılması işlemi fiziki tebligat yoluyla ya da e-Devlet sistemi üzerinden gerçekleştirilir.

Bilirkişi raporuna karşı savunma hakkının kullanılabilmesi ve yasal itiraz süresinin işlemeye başlaması için raporun usulüne uygun tebliğ edilmiş olması şarttır. Taraflara tanınan yasal itiraz süresi, tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.

Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği çerçevesinde heyetler, taraflara savunma veya bilirkişi raporuna karşı beyanlarını sunmaları amacıyla tebliğ yazısında belirtilmek kaydıyla ek süreler dahil genellikle 7 günlük bir süre tanır.

Hakem heyetince belirlenen yasal süre içinde bilirkişi raporuna karşı yazılı bir itiraz sunulmadığı takdirde, hakem heyeti raporun taraflarca kabul edildiğini varsayarak dosya hakkında hüküm kurabilmektedir.

Bilirkişi Raporuna İtirazın Hukuki ve Teknik Dayanakları

Bilirkişi raporuna karşı yapılan başvurularda yalnızca raporun kabul edilmediğine dair soyut beyanlar geçersiz sayılır. İtiraz dilekçesinde raporun hangi teknik yönlerden hatalı olduğu, raporda yer verilmeyen ya da göz ardı edilen somut delillerin nelerden ibaret bulunduğu açık ve somut biçimde gösterilmelidir.

Bilirkişinin uyuşmazlık konusu mal veya hizmetteki ayıbın niteliği ile tüketicinin seçimlik hakları hakkında hukuki değerlendirmede bulunarak sınırını aşması durumu, itiraz dilekçesinde yetki aşımı olarak ileri sürülebilir.

Teknik uyuşmazlıklarda bilirkişi raporundaki çelişkileri somutlaştırmak ve iddiaları desteklemek amacıyla, bağımsız bir uzmandan temin edilen teknik mütalaa veya uzman görüşü itiraz dilekçesine eklenerek heyete sunulabilir.

Ek Rapor Talebi ve Dosyanın Yeni Bilirkişiye Tevdii

Bilirkişi raporunda bazı teknik konuların karanlıkta kalmış olması, hesaplama hataları bulunması veya tarafların sunduğu belgelerin rapora yansıtılmaması hâlinde, rapordaki eksik kısımların tamamlanması amacıyla aynı bilirkişiden ek rapor alınması talep edilir.

Buna karşılık raporun taraflı hazırlandığı, teknik bir dayanağa dayanmadığı, dosyadaki delillerle açıkça çeliştiği veya bilirkişinin uzmanlık alanı dışındaki bir konuda tanzim edildiği durumlarda, dosyanın farklı ve konunun uzmanı başka bir bilirkişiye veya bilirkişi heyetine tevdii istenir.

Hakem Heyetinin Bilirkişi Raporunu Değerlendirme Yetkisi

Tüketici hakem heyetleri, dosyaya sunulan bilirkişi raporuyla hukuken bağlı değildir.

Hakem heyeti usulüne uygun hazırlanmış ve kendi içinde çelişki taşımayan bir bilirkişi raporundan ayrılacaksa, kararında rapordan neden saptığını hukuki ve mantıklı gerekçelerle açıklamak zorundadır.

Heyet üyeleri dosyadaki delillerin rapordaki tespitleri çürüttüğü kanaatine vardığında, bilirkişi raporunun tam tersi yönünde karar alarak uyuşmazlığı karara bağlayabilir.

Hakem Heyetlerinde Reddi Hâkim ve Reddi Bilirkişi Usulü

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 36 f. 1 uyarınca mahkemelerde hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde taraflar hâkimi reddedebilir veya hâkim bizzat davadan çekilebilir. Tüketici hakem heyetleri idari kurul statüsünde bulunduğundan ve bünyesinde hâkim yer almadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamındaki reddi hâkim müessesesi hakem heyetleri bakımından uygulanamaz.

6100 sayılı Kanun m. 269 f. 1 gereğince bilirkişilik görevi mahkemenin davetine uyup yemin etmeyi ve görüş bildirmeyi kapsar. Kanun'un 272. maddesinin birinci fıkrası uyarınca hâkimler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleri mahkemelerde görevlendirilen bilirkişiler için de geçerlidir; ancak bilirkişinin aynı dava veya işte daha önce tanık olarak dinlenmiş olması ret sebebi teşkil etmez.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 272 uyarınca bilirkişide bir yasaklılık sebebi varsa mahkemece resen görevden alınabileceği gibi, taraflar ret sebebini öğrendikleri tarihten itibaren en geç bir hafta içinde ret talebinde bulunabilir ve bu talep dosya üzerinden karara bağlanır. Tüketici hakem heyetleri idari kurul niteliğinde olduğundan mahkemelerdeki resmi reddi bilirkişi usulü doğrudan işletilmez; taraflar raporun taraflı ve yetersiz olduğunu ileri sürerek dosyanın başka bir uzmana tevdi edilmesini itiraz dilekçesiyle talep edebilirler.

Tüketici Mahkemesine İtiraz ve Yargılama Aşamasında Bilirkişi İncelemesi

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 70 f. 1 ve 2 gereğince tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve İcra ve İflâs Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.

6502 sayılı Kanun m. 70 f. 3 gereğince, hakem heyeti kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftalık süre zarfında heyetin yahut tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine başvurularak karara itiraz edilmesi mümkündür. İtiraz yoluna başvurulmuş olması kararın yerine getirilmesini kendiliğinden engellemez; bununla birlikte istemde bulunulması hâlinde mahkeme hâkimi icra işlemlerinin tedbiren durdurulmasına karar verebilir.

Tüketici mahkemesi, itiraz olunan kararın esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olması hâlinde veya yeniden yargılamayı gerektirmeyen durumlarda evrak üzerinde kararı değiştirerek veya düzelterek onama kararı verebilir; gerekçe doğru değilse gerekçeyi düzelterek onar. 6502 sayılı Kanun m. 70 f. 5 gereğince tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir.

Tüketici hakem heyeti kararına karşı tüketici mahkemesinde açılan davada mahkeme, heyet dosyasındaki bilirkişi raporuyla bağlı değildir. Tüketici mahkemesi dosyanın niteliğine göre kendi bağımsız bilirkişi heyetini görevlendirerek inceleme yaptırabilir.

Tüketici mahkemesinde bilirkişi raporuna karşı itiraz süresi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281 f. 1 uyarınca raporun tebliğinden itibaren 2 haftadır (14 gün). Taraflar bu süre içinde rapordaki eksik hususların tamamlanmasını, belirsizliklerin açıklanmasını veya yeni bir bilirkişi atanmasını talep edebilirler.

Bilirkişi raporuna karşı talebin iki haftalık süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması yahut teknik bir çalışmayı gerektirmesi hâlinde, bu sürede başvuran tarafa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 281 f. 2 ve 3 uyarınca mahkeme, eksikliklerin giderilmesi için ek rapor alabileceği gibi duruşmada sözlü açıklama isteyebilir veya yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme yaptırabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy