TÜBİTAK proje reddi kararına itiraz, ret işleminin ilgiliye yazılı veya elektronik yolla tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğundan kaçırılması, başvuruyu geçersiz kılar. İtiraz, TÜBİMER Online Sistemi üzerinden yapılır ve iki aşamalı bir inceleme sürecinden geçer.
Hangi İtirazlar Bu Yönetmelik Kapsamına Girer?
İtiraz Yönetmeliği üç grup itirazı kapsar: başvuru değerlendirme süreçlerinde gerçekleştirilen faaliyet ve işlemlere ilişkin itirazlar; süreçte görev alan hakem, danışman, uzman, editör, panelist, moderatör, raportör, komite veya kurul üyesi gibi kişilerin etik ihlal dışındaki görevlerine ilişkin itirazlar; ve Başkanlık tarafından uygun görülen diğer itirazlar. Etik ihlal iddiaları bu yönetmelik kapsamı dışında kalmaktadır.
Öte yandan bazı başvuru ve süreç türleri bu yönetmelik kapsamı dışındadır. Başvuru değerlendirme süreci TÜBİTAK tarafından gerçekleştirilmeyen destekler, süreci henüz sonuçlanmamış başvurular, süreci olumlu sonuçlanmış başvurular, kamunun ihtiyaçları doğrultusunda yürütülen destek ve teşvik faaliyetleri ile AYEK ve ENDEK kararları bu yönetmelik çerçevesinde itiraz konusu yapılamaz; bu kararlar için ayrı mevzuat geçerlidir. Dolayısıyla itiraz yoluna başvurmadan önce başvurunun kapsam içinde olup olmadığının değerlendirilmesi önem taşır.
15 Günlük İtiraz Süresi ve Tatil Günleri
İtiraz Yönetmeliği'nin 11. maddesinin birinci fıkrası uyarınca itiraz başvurusu, ret işleminin yazılı veya elektronik yolla tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılmalıdır. Sürenin son günü resmi tatile denk gelirse tatil gününü izleyen ilk iş gününe uzar. Bu 15 günlük süre hak düşürücüdür; süre geçtikten sonra yapılan başvuru kapsam dışında kalır.
Mücbir Sebep Hâlinde Süre
15 günlük süre içinde mücbir sebep nedeniyle başvuruda bulunamayan kişiler, mücbir sebebin ortadan kalktığı günden itibaren yine 15 gün içinde itirazda bulunabilir. Bunun için mücbir sebebe ilişkin kanıtlayıcı belgelerin İtiraz İnceleme Komisyonu'na sunulması ve Komisyon tarafından kabul edilmesi gereklidir.
Başvurunun Yapılış Şekli ve Zorunlu Belgeler
İtiraz başvurusu, TÜBİMER Online Sistemi üzerinden İtiraz Başvuru Formu kullanılarak yazılı ya da elektronik yolla yapılır. Yönetmelik'in 12. maddesinin ikinci fıkrası gereğince başvuru süresinin uygunluğuna ilişkin belge forma eklenmelidir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası ise itiraz yoluyla eksik bilgi veya belge tamamlanarak proje başvurusunun genişletilmesini ya da uygun hâle getirilmesini açıkça yasaklamaktadır.
İki Aşamalı İnceleme Süreci
İtiraz süreci iki aşamalıdır. Birinci aşamada İtiraz İnceleme Komisyonu devreye girer; Komisyon, itirazın kendisine ulaşmasından itibaren en geç 15 gün içinde kabul ya da ret kararı vermek zorundadır. Ret kararı gerekçesiyle birlikte başvuru sahibine yazılı veya elektronik yolla bildirilir. Komisyon itirazı kabul ederse dosya, ayrıntılı değerlendirme yapılmak üzere İtiraz Değerlendirme Kurulu'na iletilir.
İkinci aşamada İtiraz Değerlendirme Kurulu, dosyanın kendisine ulaşmasından itibaren en geç 45 gün içinde kabul ya da ret kararı verir. Kurulun görevi değerlendirme sürecinin yeniden yapılıp yapılmayacağını denetlemektir; proje önerisinin bilimsel içeriğini doğrudan incelemez. Kurul itirazı kabul ederse ilgili Birim 30 gün içinde yeniden değerlendirme sürecini başlatmak zorundadır.
Yeniden Değerlendirme Sonrası İtiraz Yasağı
Yönetmelik'in 14. maddesinin beşinci fıkrasının (d) bendi, ilgili Birimin yeniden değerlendirme sonucunda verdiği karara karşı yeni bir itiraz başvurusu yapılmasına izin vermemektedir. Bu aşamada idari itiraz mekanizması sona erer; ancak idari yargı yolu açık kalmaya devam eder.
Gizlilik Kuralları
Komisyon ve Kurul kararları ile dosya belgeleri gizlidir; her iki organın üyeleri gizlilik sözleşmesi imzalamaktadır. Raportör ve uzman isimleri de gizli tutulur. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde yapılan bilgi talebi karşılanabilir; ancak bu durumda raportör ve uzman isimleri verilmez.
İdare Mahkemesi'nde İptal Davası
İtirazın reddedilmesi hâlinde idari yargı yoluna gidilebilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. TÜBİTAK'ın merkezi Ankara'da bulunduğundan yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemesi'dir. İptal davasında sürenin tam olarak hangi tebliğ tarihinden işlemeye başlayacağı, özellikle yeniden değerlendirme kararına karşı açılacak davalarda, somut durumun koşullarına göre farklılık gösterebilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Olağanüstü Hal Döneminde KHK ile İhraç Edilen Kişilerin Durumu
Olağanüstü hal döneminde kanun hükmünde kararname ile kamu görevinden çıkarılan kişiler bakımından TÜBİTAK Bilim Kurulu ayrı bir karar almıştır. Bu karara göre söz konusu kişilerin herhangi bir TÜBİTAK desteğine, proje, etkinlik, yayın veya burs başvuruları kabul edilmez; ayrıca bu kişilere görev de verilemez. Danıştay 8. Dairesi, E. 2022/7183, K. 2023/6661 sayılı kararında bu düzenleyici işlemin hukuka aykırı olmadığına oybirliğiyle hükmetmiştir. Söz konusu kararda Tetkik Hâkimi farklı bir değerlendirme yaparak, kamu görevinden çıkarılmadan önce tamamlanan projelerde araştırmacı sıfatıyla görev yapan ve bu nedenle ödeme hakkını daha o tarihte kazanmış olan kişi açısından bireysel işlemin iptali gerektiğini düşünmüştür; Danıştay Savcısı ise davanın reddi gerektiği görüşündedir. Mahkeme çoğunluğu davanın reddine karar vermiştir. Her iki yardımcı görüş de bağlayıcı nitelik taşımamaktadır.
Danıştay 8. Daire, E. 2022/7183, K. 2023/6661Kaynağı aç
Aynı kararın gerekçesinde, kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin işlemin idari yargıda iptal edilmesi hâlinde ilgili kişinin durumunun yeniden değerlendirilebilmesi için davalı idareye yeni bir başvuru yapabileceği belirtilmektedir. Bu tespiti içeren karar, söz konusu değerlendirmenin bağlayıcı bir hüküm niteliği taşıyıp taşımadığı konusunda yoruma açık olmaya devam etmektedir. TÜBİTAK Bilim Kurulu'nun bu kararının olağanüstü hal koşullarına özgü olduğu, olağan dönem proje red ve itiraz prosedürüyle doğrudan bağlantısının ayrıca değerlendirilmesi gerektiği göz ardı edilmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
TÜBİTAK proje ret kararına itiraz için süre ne kadardır?
Ret kararının yazılı veya elektronik olarak tebliğinden itibaren 15 gündür. Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğundan geçirilmesi, itiraz hakkını ortadan kaldırır. Sürenin son günü resmi tatile denk gelirse bir sonraki iş gününe uzar.
İtiraz başvurusu nereye ve nasıl yapılır?
TÜBİMER Online Sistemi üzerinden İtiraz Başvuru Formu doldurularak yazılı veya elektronik yolla yapılır. Başvuruya, sürenin uygunluğuna ilişkin belgenin eklenmesi zorunludur.
İtirazla eksik belgemi tamamlayabilir miyim?
Hayır. İtiraz yoluyla eksik bilgi veya belge tamamlanarak proje başvurusu genişletilemez ya da uygun hâle getirilemez.
İtiraz Değerlendirme Kurulu projeyi içerik olarak değerlendirir mi?
Hayır. Kurul, proje önerisinin bilimsel içeriğini incelemez; değerlendirme sürecinin yeniden yürütülüp yürütülmeyeceğini denetler.
İtirazım reddedilirse mahkemeye başvurabilir miyim?
Evet. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. TÜBİTAK'ın merkezi Ankara'da olduğundan yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemesi'dir. Dava süresinin tam olarak hangi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı somut koşullara göre değişebildiğinden bireysel hukuki değerlendirme yapılması önem taşır.
Mücbir sebep nedeniyle 15 günlük süreyi kaçırdıysam ne yapabilirim?
Mücbir sebebi kanıtlayan belgeleri İtiraz İnceleme Komisyonu'na sunarak kabul ettirmeniz gerekir. Komisyon kabul ederse mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yine 15 gün içinde itiraz başvurusu yapılabilir.
Yeniden değerlendirme kararına tekrar itiraz edilebilir mi?
Hayır. İlgili Birimin yeniden değerlendirme sonucunda oluşan kararına karşı yeni bir itiraz başvurusu yapılamaz. İdari itiraz mekanizması bu aşamada sona erer; ancak idari yargı yolu açık kalmaya devam eder.
Her TÜBİTAK başvurusu bu itiraz yönetmeliği kapsamında mıdır?
Hayır. Başvuru değerlendirme süreci TÜBİTAK tarafından gerçekleştirilmeyen destekler, süreci henüz sonuçlanmamış veya olumlu sonuçlanmış başvurular, kamunun ihtiyaçları doğrultusunda yürütülen destek ve teşvik faaliyetleri ile AYEK ve ENDEK kararları bu yönetmelik kapsamı dışındadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

