TSK Atama İşlemine Karşı İptal Davası Şartları

Türk Silahlı Kuvvetleri personeline ilişkin atama, idari işlem olarak iptal davasına konu edilebilir. Davayı, işlemin menfaatini ihlal ettiği kişi açabilir. İptal istemi, işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden birinde hukuka aykırı olduğu iddiasına dayanır.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 2Kaynağı aç

Madde
2 – 1.
(Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a)
(İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı
kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında
yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından
dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b)
İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından
açılan tam yargı davaları,
c)
(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma
ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,
kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden
dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun
denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme
görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı
Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini
kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak
biçimde yargı kararı veremezler.[3]
3.
(Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/185 md.)
İdari
davaların açılması:

İptal davasının konusu ve denetim sınırı

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi, idari işlemin iptalini menfaati ihlal edilen kişinin başvurusuna bağlar. Başvuruda hukuka aykırılık; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri üzerinden ileri sürülür. Maddenin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Aynı maddenin ikinci fıkrası yargı yetkisini hukuka uygunluk denetimiyle sınırlar. Mahkeme, işlemin yerinde olup olmadığını ayrıca tartamaz. Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülen şekil ve esaslara uygun yürütme faaliyetini kısıtlayan, idari işlem niteliği taşıyan veya idarenin takdir alanını ortadan kaldıran bir karar da veremez.

Subay ve astsubayların atanma sırası

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 118. maddesi, subay ve astsubayların atanması ile yer değiştirmesini hizmetin kesintisiz yürütülmesine bağlar. Yer ve bölge belirlenirken ülkenin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaşım koşulları ile kültür ve sağlık imkânları ve benzeri bölgesel özellikler dikkate alınır. Atama, bu çerçevede belirlenen bölge ve garnizonlara sıra gözetilerek yapılır.

926 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU m. 118Kaynağı aç

Madde 118 – Subayların ve astsubayların atanma ve
yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin
ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları
ve bunlara benzer yer ve bölge şartları gözönüne alınarak tespit edilecek
bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile
yapılır:
a) Meslek programları,
meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,
b) Sağlık durumu,
c) İdari, asayiş ve
zaruri sebepler,
d) İstekli bulunduğu
yerler.
III – Yönetmelik:

Sıralı atamada maddenin ayrıca gözettiği unsurlar şunlardır: meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı; sağlık durumu; idari, asayiş ve zaruri sebepler; personelin istekli olduğu yerler. Hükmün kapsamı subay ve astsubay atama ve yer değiştirmeleriyle sınırlıdır.

Rütbe ve görevin kadroyla ilişkisi

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 74. maddesine göre, hangi rütbe sahibinin hangi birlik ve askeri kurumda ne görev alacağı kadrolarda tespit edilir.

211 sayılı TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ İÇ HİZMET KANUNU m. 74Kaynağı aç

Madde
74 – Hangi rütbe sahibinin hangi birlik ve askeri kurumda
ne gibi vazife alacağı kadrolarda tesbit edilir.

Sık sorulan sorular

TSK atama işlemi iptal davasına konu olur mu?

Olur. Personel ataması idari işlem olduğundan, menfaati ihlal edilen kişi 2577 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre iptal davası açabilir. İstem, yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden birindeki hukuka aykırılığa dayanmalıdır.

Mahkeme atamanın uygunluğunu yeniden belirleyebilir mi?

Belirleyemez. Denetim hukuka uygunlukla sınırlıdır. Mahkeme yerindelik incelemesi yapamaz, yürütmenin kanuni ve kararnamedeki esaslara uygun işleyişini kısıtlayamaz ve takdir yetkisini kaldıran karar veremez.

Subay ve astsubay atamasında hangi unsurlar dikkate alınır?

Atama ve yer değiştirme, hizmetin aksamaması ile bölgesel koşullar gözetilerek sıra ile yapılır. Ayrıca meslek programı ve eğitimi, kadro ihtiyacı, sağlık durumu, idari, asayiş ve zaruri sebepler ile istekli olunan yerler dikkate alınır.

Görev ile rütbe arasındaki bağ nerede kurulur?

Hangi rütbedeki personelin hangi birlik veya askeri kurumda hangi görevi alacağı kadrolarda tespit edilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İdare hukuku