Sigorta Şirketine Başvuru ve Arabuluculuk Zorunluluğu
Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca, trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinde dava açılmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilmeden önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulması gerekir. Sigorta şirketi, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren 15 gün içinde yazılı cevap vermekle yükümlüdür. Bu 15 günlük süre dolmadan veya sigorta şirketi ret cevabı vermeden dava açılması halinde, açılan dava usulden reddedilir.
Sigorta uyuşmazlıkları ticari dava niteliğinde kabul edildiğinden, mahkeme yoluna gidilmeden önce zorunlu arabuluculuk aşamasının tamamlanması bir dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinde taraflar kusur oranları ve tazminat miktarı üzerinde uzlaşabilir. Bu görüşmeler sonucunda tarafların anlaşması halinde imzalanan tutanak mahkeme ilamı niteliğindedir.
Uyuşmazlığın Çözümünde Sigorta Tahkimi ve Asliye Ticaret Mahkemesi
Uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesine başvuru yapılabilir. Komisyon hakemleri tarafından verilen kararlar ilam niteliğindedir ve doğrudan icra takibine konu edilebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu tercih edilmediği takdirde, tazminat davası yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde açılır. Yargılama sürecinde Adli Tıp Kurumu veya bilirkişi heyetinden kusur raporu alınarak kusur analizi yapılır. Ayrıca değer kaybı ve destekten yoksun kalma gibi zararların tam miktarının belirlenmesi amacıyla teknik aktüerya hesabı yaptırılır.
Talep Edilebilecek Tazminat Türleri ve Manevi Tazminat
Trafik kazası neticesinde vefat gerçekleşmişse, ölenin desteğinden mahrum kalan yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Kazada yaralanma ve kalıcı sakatlık meydana gelmesi halinde kişinin gelecekteki kazanç kaybını karşılayan sürekli iş göremezlik tazminatı, iyileşme sürecinde çalışılamayan dönemin zararlarını içeren geçici iş göremezlik ile tedavi giderleri talep edilebilir. Ayrıca aracın piyasa değerindeki düşüşü karşılayan araç değer kaybı ile hasar onarımı talepleri de yöneltilebilir.
Zorunlu Trafik Sigortası kural olarak manevi tazminat taleplerini kapsamaz. Kazadan kaynaklanan manevi tazminat talepleri sürücüden, araç sahibinden veya varsa İhtiyari Mali Mesuliyet sigortasından talep edilir.
Kusur Oranının Tazminata Etkisi ve Güvence Hesabı
Kazada zarar görenin kusurunun bulunması halinde hükmedilecek tazminat miktarı kusur oranında indirime tabi tutulur. İstisnai yargı kararları saklı kalmak kaydıyla, yüzde yüz kusurlu olan sürücü kural olarak kendi zorunlu trafik sigortasından tazminat alamaz.
Sigorta şirketinin mali yükümlülüklerini yerine getiremediği durumlarda, tazminat ödemeleri için Güvence Hesabı'na başvuru imkanı bulunmaktadır.
Zamanaşımı Süreleri ve Tazminat Hesabında Dikkate Alınan Belgeler
Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde genel zamanaşımı süresi, olayın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halükarda kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Kazaya yol açan eylemin bir suç teşkil etmesi durumunda ise kanunda öngörülen daha uzun ceza zamanaşımı süreleri uygulanır.
Tazminat sürecinde kusur oranının belirlenmesinde kaza tespit tutanağı temel dayanak oluşturur. Maluliyet durumunun ve oranının tespitinde erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu teknik belge niteliğindedir. Kazancın ispatı ve tazminat miktarının tespiti açısından gelir belgesi rol oynarken, bedensel zararların tıbbi dökümü için epikriz raporları ve tedavi faturalarından yararlanılır.
Sigorta şirketine başvurmadan doğrudan dava açılabilir mi?
Karayolları Trafik Kanunu m. 97 uyarınca sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulup 15 günlük cevap süresi beklenmeden veya ret cevabı alınmadan dava açılamaz; ayrıca ticari dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekir.
Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılar mı?
Zorunlu trafik sigortası kural olarak manevi tazminatı kapsamaz; bu tazminat sürücüden, araç sahibinden veya poliçe varsa İhtiyari Mali Mesuliyet sigortasından talep edilebilir.
Kusurlu sürücü kendi trafik sigortasından tazminat alabilir mi?
İstisnai yargı kararları saklı kalmak üzere, yüzde yüz kusurlu olan sürücü kendi zorunlu trafik sigortasından tazminat alamaz; zarar görenin kısmi kusuru varsa tazminat kusur oranında indirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy