Araç Değer Kaybı ve Sorumluluk Esasları
Araç değer kaybı, trafik kazası sonucunda hasar gören ve bu hasar sebebiyle onarım veya bakım gören bir aracın işlemler sonrasında piyasada geçerli olacak değerindeki azalmayı ifade eder.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 85 kapsamında, motorlu bir vasıtanın işletilmesi neticesinde ölüm, yaralanma veya eşya zararı meydana gelmişse; aracın ticari bir unvan, işletme adı yahut ilgili işletmenin düzenlediği bilet kapsamında çalıştırıldığı hallerde, işleten ile bağlı bulunulan teşebbüsün sahibi oluşan zarardan ötürü müteselsilen ve müştereken sorumlu tutulur.
Değer Kaybının Tespiti ve Talep Yolları
Araç değer kaybı, talep edilmesi halinde kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde atanacak sigorta eksperince tespit edilir. Bu hesaplama, 4 Aralık 2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca Genel Şartların Ek-1'inde yer alan esaslara göre yapılır.
Kazada kusursuz tarafın araç değer kaybı kazaya sebebiyet veren taraftan veya bu tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır. Talep edilecek tutar kusur oranına göre değişmekte olup değer kaybının ve zararların tamamının bu şekilde istenebilmesi için tarafın kazada tamamen kusursuz olması gerekir.
Kusursuz taraf, değer kaybının karşılanması amacıyla ekspertiz raporu alarak kusurlu tarafa dava açma veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurma yollarını kullanabilir.
Zorunlu Trafik Sigortası ile Kasko Sigortasının Kapsamı
Zorunlu trafik sigortası kaza sonucunda karşı tarafa verilen zararları karşılarken, kasko sigortası sigorta ettirenin kendi aracında meydana gelen zararları karşılar. Kasko sigortasının yaptırılması zorunlu olmayıp bu sigortanın yaptırılmamasının cezai bir yaptırımı bulunmamaktadır.
Kasko sigortası trafik kazası ve kaza kaynaklı hasarlar, aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi, aracın yanması ve ferdi zararlar gibi risklere karşı güvence sağlar. Bu zararların karşılanması tamamen ya da olayın içeriğine göre yapılan araştırma ve inceleme çerçevesinde yerine getirilir.
Zorunlu trafik sigortasının prim çerçevesi kamu idaresince belirlendiğinden standart bir yapıya sahiptir. Kasko sigortasında ise tutar sınırı poliçe kapsamına girecek durumlara göre değişiklik gösterir ve kasko sigortası zorunlu trafik sigortasına kıyasla daha maliyetlidir.
Hem zorunlu trafik sigortasının hem de kasko sigortasının süresi 1 yıldır. Her iki sigortanın da yıllık olarak yenilenmesi veya ödeme yapılması şartıyla başlatılması gerekir.
Kasko Hukukunda Sovtaj Uygulaması
Kasko sigortalarında uygulanan sovtaj işlemi, sigortalının onayı alınarak hasar gören malın sigorta şirketinin zimmetine geçirilip satılmasını kapsar. Şirketin gider ve kayıplarını azaltmayı amaçlayan bu işlemde, değer kaybına uğramamış parçalardan sağlanan gelirin ödenecek tazminattan mahsup edilmesi söz konusu olabileceği gibi, ekspertiz raporuyla belirlenen sovtaj bedelinin sigortalıya ödenmesi de ifade edilmektedir.
Sovtaj bedelinin hesaplanmasında hasara uğrayan malın ilk fiyatı, değer kaybı, değeri ve satışından elde edilen gelir gibi unsurlar dikkate alınır. Bahse konu miktar sigorta eksperi tarafından düzenlenen raporla tespit edilmektedir.
Araç değer kaybı nedir?
Trafik kazası sonucunda hasar görerek onarım veya bakım gören bir motorlu taşıtın işlemler sonrasında piyasada geçerli olacak değerinde meydana gelen azalmadır.
Araç değer kaybı kimden ve nasıl istenir?
Değer kaybı, kazaya sebebiyet veren taraftan veya bu tarafın zorunlu trafik sigortasından kusur oranına göre ekspertiz raporu alınarak dava yoluyla yahut Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılarak talep edilir.
Değer kaybının tespiti hangi esaslara göre yapılır?
Değer kaybı, talep üzerine atanacak sigorta eksperince Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek-1 düzenlemesinde yer alan esaslara göre tespit edilir.
Kasko ile zorunlu trafik sigortası arasındaki temel fark nedir?
Zorunlu trafik sigortası kaza halinde karşı tarafa verilen zararları karşılarken, kasko sigortası sigorta ettirenin kendi aracındaki kaza, yanma, hırsızlık veya ferdi hasarları olay incelemesi ve poliçe kapsamı doğrultusunda güvence altına alabilen isteğe bağlı bir sigortadır.
Sovtaj bedeli ne demektir?
Sovtaj bedeli, kasko sigortasında hasarlı malın sigortalının onayıyla elden çıkarılması halinde gündeme gelen tutardır; bu bedelin tazminat borcundan indirilmesi veya eksper raporu doğrultusunda sigortalıya ödenmesi yönünde değerlendirmeler bulunmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy