Trafik kazalarından doğan tazminat talepleri, haksız fiil sorumluluğu ilkelerine dayanır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49/1 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişi bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bir fiili açıkça yasaklayan hukuk kuralı bulunmasa dahi, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar verilmesi hâlinde aynı Kanun'un 49/2 maddesi uyarınca tazminat sorumluluğu gündeme gelir. Tazminat istenebilmesi için kaza neticesinde bir zararın meydana gelmesi ve karşı tarafın kusurunun bulunması gerekir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 49Kaynağı aç
İşgücü Kaybı Tazminatı ve Aktüeryal Hesap İlkeleri
Trafik kazası nedeniyle oluşan bedensel zararlarda işgücü kaybı tazminatının belirlenmesinde hak sahiplerinin bakiye ömür süreleri önem taşır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin E. 2021/12510, K. 2022/6158 sayılı kararında, tazminat hesaplamalarında bakiye yaşam sürelerinin tespitinde TRH 2010 Tablosu'nun esas alınmasının güncel verilere ve ülke gerçeklerine uygun olduğu kabul edilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/12510, K. 2022/6158Kaynağı aç
İşgücü kaybı tazminatı hesaplamalarında teknik faiz indirimi uygulanmaz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin E. 2021/12510, K. 2022/6158 sayılı kararı doğrultusunda, genel şart ekindeki cetvellerin uygulanma kabiliyeti bulunmadığından tazminat hesabında yüzde 1,8 teknik faiz uygulanamaz ve hesaplama teknik faiz işletilmeksizin yapılır.
İşgücü kaybı tazminatında bilinmeyen veya işleyecek devre hesaplanırken, bilinen son gelirin her yıl için yüzde 10 artırılması ve yüzde 10 iskonto edilmesi yöntemi uygulanır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin E. 2021/12510, K. 2022/6158 sayılı ilamı uyarınca, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapılması ve hesaplanan tutar ile önceden yapılan ödeme arasında fahiş fark bulunup bulunmadığının denetlenmesi gerekir.
Ticari Nitelikteki Tazminat Davalarında Arabuluculuk Şartı
Sigorta şirketlerine karşı ileri sürülen ticari nitelikteki tazminat taleplerinde dava yoluna gidilmeden önce arabulucuya başvurulması zorunludur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A-1 uyarınca, konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat içerikli ticari davalarda arabuluculuk süreci dava şartı olarak aranır.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 5/AKaynağı aç
Türk Ticaret Kanunu m. 5/A-2 hükmü gereğince, görevlendirilen arabulucu başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.
Karayolları Trafik Kanunu Uyarınca Zamanaşımı ve Rücu Esasları
Motorlu araç kazalarından kaynaklanan maddi zararların giderilmesine yönelik tazminat istemlerinde ikili bir zamanaşımı süresi geçerlidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 109/1 düzenlemesine göre, zarara uğrayan tarafın hem meydana gelen zararı hem de tazminatla yükümlü kişiyi öğrendiği andan itibaren iki yıllık süre işler; ancak her durumda kaza tarihinin üzerinden on yıl geçmesiyle hak zamanaşımına uğrar.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 109Kaynağı aç
Trafik kazasından doğan dava cezayı gerektiren bir fiilden kaynaklanıyorsa ve ceza kanunu bu eylem için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüşse, 2918 sayılı Kanun m. 109/2 gereğince söz konusu uzun süre maddi tazminat talepleri bakımından da geçerli olur.
Zamanaşımının taraflar arasındaki etkisi 2918 sayılı Kanun m. 109/3 gereğince düzenlenmiştir. Tazminat yükümlüsüne karşı zamanaşımının kesilmesi hâlinde sigortacıya karşı da kesilmiş olur; aynı şekilde sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı tazminat yükümlüsü yönünden de kesilmiş sayılır. Kanun'da düzenlenmeyen diğer zamanaşımı hâllerinde ise m. 109/5 uyarınca genel hükümler tatbik edilir.
Tazminat yükümlülerinin birbirine rücu etmesinde de özel bir zamanaşımı süresi mevcuttur. 2918 sayılı Kanun m. 109/4 uyarınca rücu hakları, yükümlülüklerin tam olarak yerine getirildiği ve rücu edilecek kimsenin öğrenildiği günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.
Trafik kazasında tazminat alabilmek için hangi şartlar gerekir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 uyarınca tazminat talep edilebilmesi için kazada bir zararın doğmuş olması ve karşı tarafın hukuka aykırı fiilinde kusurunun bulunması gerekir.
İşgücü kaybı tazminatı hesabında hangi ömür tablosu kullanılır?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin E. 2021/12510, K. 2022/6158 sayılı kararı uyarınca bedensel zarar ve işgücü kaybı tazminatlarında bakiye ömür tespiti için TRH 2010 Tablosu esas alınır.
Sigorta şirketine açılacak davada arabuluculuk süresi ne kadardır?
Türk Ticaret Kanunu m. 5/A-2 uyarınca arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en çok iki hafta uzatılabilir.
Trafik kazasında tazminat zamanaşımı süresi ne kadardır?
2918 sayılı Kanun m. 109/1 uyarınca zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve herhalde kaza gününden itibaren on yıldır; eylem suç teşkil ediyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi geçerlidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

