Suçun Tanımı ve Cezası
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 180. maddesi uyarınca deniz, hava veya demiryolu ulaşımında kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye taksirle neden olan fail hakkında üç aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Kanunun 22. maddesinin ikinci fıkrasına göre taksir; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesinin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir ve kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 180Kaynağı aç
hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye taksirle neden olan kimseye
üç aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Çevreye
Karşı Suçlar
Çevrenin kasten kirletilmesi
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 22Kaynağı aç
hallerde cezalandırılır.
(2) Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir
davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek
gerçekleştirilmesidir.
(3) Kişinin öngördüğü neticeyi
istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır;
bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
(4) Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna
göre belirlenir.
(5) Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi
kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı
belirlenir.
(6) Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin
kişisel ve ailevi durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz
kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir
halinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
Netice sebebiyle ağırlaşmış suç
Ulaşım Türleri Bakımından Kapsam ve Karayolu Ayrımı
Türk Ceza Kanunu'nun 180. maddesinde düzenlenen suç yalnızca deniz, hava veya demiryolu ulaşımını kapsamaktadır. Karayolu ulaşımındaki taksirli eylemler bu suçun yasal unsurlarını oluşturmaz ve karayolu ulaşım araçları yönünden trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma fiiline Türk Ceza Kanunu'nda müstakil bir suç tipi olarak yer verilmemiştir.
Türk Ceza Kanunu'nun 179. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu kasten işlenebilen bir suçtur ve aracın kasıt ya da olası kasıtla kişilerin hayat, sağlık ve malvarlığı açısından tehlike yaratacak biçimde sevk ve idare edilmesini gerektirir. Taksirli karayolu ihlalleri koşulları bulunduğu takdirde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında değerlendirilebilir. Karayolunda gerçekleşen bir olayda 180. maddedeki suçun unsurları bulunmasa dahi, iddianamede taksirle yaralama suçuna yer verilmişse sanığa ek savunma hakkı tanınarak delillerin taksirle yaralama çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Suçun Hukuki Niteliği, Fail ve Mağdur Kavramı
Trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma suçu somut tehlike suçu niteliğindedir. Suçun tamamlanabilmesi için failin taksirli eylemi sonucunda kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığına yönelik somut bir tehlikenin fiilen gerçekleştiğinin saptanması zorunludur.
Bu suçun faili yalnızca deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını bizzat sevk ve idare edenler değildir. Ulaşım güvenliğini dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarıyla tehlikeye sokan üçüncü kişiler de suçun faili olabilir. Suçun mağduru ise tehlikeye maruz kalan kişiler ile toplumdur.
Demiryolu ve Deniz Ulaşımında Somut Uygulama Örnekleri
Otomobil ile hemzemin geçitten geçerken tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu demiryolu üzerinde kazaya neden olunması durumunda, demiryolu ulaşımında kuralların taksirle ihlali Türk Ceza Kanunu'nun 180. maddesindeki suçu oluşturur. Buna karşın aracın kasıtlı bir biçimde tehlike yaratacak şekilde sevk ve idare edilmesi halinde kast sorumluluğu doğar.
Metro istasyonunda bir kişinin arkadaşıyla şakalaşırken onu rayların üzerine itmesi ve tren seferlerinin aksamasına yol açması eylemi, demiryolu ulaşımında kişilerin hayatı ve sağlığı bakımından tehlikeye taksirle neden olunması niteliğinde olduğundan Türk Ceza Kanunu'nun 180. maddesi kapsamında cezalandırılır.
Alkollü olarak sevk ve idare edilen tekne ile başka bir tekneye çarpılması eylemi, Türk Ceza Kanunu'nun 179. maddesinin üçüncü fıkrası yollamasıyla aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca değerlendirilir. Alkol etkisiyle araç idaresine dayanan bu tür fiiller 180. maddedeki taksirli suçu oluşturmaz.
TCK 180 suçu karayolu kazalarını kapsar mı?
Hayır, bu suç yalnızca deniz, hava ve demiryolu ulaşımını kapsamakta olup karayolu trafiğindeki taksirli fiiller madde kapsamı dışındadır.
TCK 180 trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma suçunun cezası nedir?
Deniz, hava veya demiryolu ulaşımında kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye taksirle neden olan fail hakkında üç aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Ulaşım aracını kullanmayan üçüncü bir kişi bu suçun faili olabilir mi?
Evet, suç yalnızca araç sürücüleri tarafından değil, taksirli eylemleriyle ulaşım güvenliğini somut tehlikeye düşüren üçüncü şahıslar tarafından da işlenebilir.
Alkollü tekne kullanarak kaza yapmak TCK 180 kapsamına girer mi?
Hayır, alkol etkisiyle tekne sevk ve idare ederek kazaya neden olunması eylemi Türk Ceza Kanunu'nun 179. maddesinin üçüncü fıkrası yollamasıyla aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamında cezalandırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy