Bankalar tarafından ticari müşterilere sunulan ürün ve hizmetler kapsamında alınabilecek faiz dışı gelir, komisyon ve ücretler idari düzenlemelere tabidir. Ticari faaliyetler doğrultusunda kullandırılan kredilerden kartlı ödeme sistemlerine kadar uygulanacak azami tarifeler ile bu tarifelere ilişkin bildirim usulleri mevzuat hükümleriyle çerçevelenmektedir.
Kredi Tahsis ve Kredi Kullandırım Ücretlerinin Hukuki Niteliği
Ticari kredi süreçlerinde borçlular açısından maliyet kalemi oluşturan kredi tahsis ücreti, kredi sözleşmesinin imzalanması sırasında ödenen ve nakdi ile gayrinakdi tahsis edilen kredi limiti tutarının belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanan ücrettir. Kredi kullandırım ücreti ise müşterinin kullanımına sunulan nakdi kredi limitlerinin fiilen kullanılmasına yönelik uygulanan ve kullandırılan kredi limiti üzerinden yüzdesel olarak belirlenen bir bankacılık ücreti niteliğindedir.
Kredi tahsis ve kullandırım ücretlerine ilişkin azami oranlar mevzuatta tüketiciler ve ticari müşteriler için ayrı ayrı düzenlenmektedir. Ticari kredilerde kredi tahsis ve kredi kullandırım ücretlerine yönelik getirilen düzenlemelerin 01.11.2025 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.
Kartlı İşlemler ve Tebliğ Kapsamı Dışında Bırakılan Haller
Kartlı ödeme işlemlerine ilişkin usul ve esaslarda, taksitsiz mal ve hizmet alımlarına yönelik düzenleme kredi kartı işlemleriyle sınırlandırılmıştır. Bunun yanı sıra banka kartı işlemlerine yönelik getirilmiş olan kural ve sınırlamaların ön ödemeli kartlar bakımından da uygulanacağı düzenlenmiştir.
Ticari müşterilere uygulanan ücret mevzuatında belirli kurum ve işlem noktaları istisna tutulmuştur. İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.'nin çoğunluk hisselerine sahip olduğu bankalar ile tüm bankaların yurt dışında yer alan şubeleri, ATM'leri ve benzeri nitelikteki işlem noktaları Tebliğ kapsamı dışında yer almaktadır.
Azami Tarifeler ve Değişiklik Bildirim Süreleri
Bankalarca ticari müşterilerden tahsil edilebilecek ücretlere ilişkin azami tarifelerde bir değişiklik yapılması durumunda, söz konusu değişikliklerin uygulamaya konulmadan önce Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirilmesi zorunludur. Bildirilen bu azami tarifelerin üzerinde herhangi bir ücret tahsilatı yapılamaz.
Müşterilere sunulan hizmetlerde ücret istikrarını ve şeffaflığı temin etmek amacıyla, belirli bir süre boyunca aynı ücretin uygulanacağı bildirilmiş standart ürün ve hizmet ücretlerinde yapılacak artışların ticari müşteriye en az iki iş günü öncesinden bildirilmesi gerekmektedir.
Standart bankacılık ücretlerindeki artışlar müşteriye ne zaman bildirilir?
Belli bir süre boyunca aynı ücretin uygulanacağı bildirilmiş olan standart ürün ve hizmet ücretlerindeki artışların ticari müşteriye en az iki iş günü öncesinden bildirilmesi zorunludur.
Bankalar bildirilen azami tarifenin üzerinde ücret alabilir mi?
Hayır, ticari müşterilerden alınabilecek ücretlere dair değişiklikler uygulamaya konulmadan önce Merkez Bankasına bildirilir ve bildirilen azami tarifelerin üzerinde herhangi bir ücret tahsil edilemez.
Ön ödemeli kartlar banka kartı kurallarına tabi midir?
Evet, banka kartı işlemlerine ilişkin düzenleme ve sınırlamalar ön ödemeli kartlar için de uygulanmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy