Ticaret Siciline Tescilde Vergi Dairesi Bildirim Muafiyeti

18 Ocak 2023 tarihli ve 32077 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 546 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, ticaret siciline tescil edilen belirli işlemler bakımından mükelleflerin vergi dairelerine bildirimde bulunma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Bildirim Muafiyetinden Yararlanan Mükellefler ve Kapsamdaki İşlemler

Söz konusu muafiyet kapsamına kooperatifler, anonim, limited, komandit ve kollektif şirketler ile merkezi yurt dışında olup Türkiye'de faaliyet gösteren şubeler ve dernek ya da vakıflara bağlı iktisadi işletmeler girmektedir. Bu mükelleflerin ticaret siciline tescil edilen işe başlama, işi bırakma, unvan değişikliği, şube açılış veya kapanışları ile merkez yahut şube adres değişiklikleri için vergi dairelerine bildirimde bulunulmaz.

Aynı düzenleme çerçevesinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 181. ve 194. maddeleri kapsamındaki tür değişiklikleri ile tasfiyeye giriş, tasfiyeden vazgeçme ve tasfiye kapanışı niteliğindeki tasfiye sonu terkin işlemlerinin ticaret siciline tescil edilmesi hâlinde de vergi dairelerine bildirim yapılmaz.

Yürürlük Tarihi ve Önceden Açılan Şubelere İlişkin İstisna

546 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 1 Şubat 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bununla birlikte, 1 Şubat 2023 tarihinden önce açılan şubelerin kapanış bildirimleri ile adres değişikliği bildirimlerinin vergi dairesine bildirilmesine devam edilir.

Vergi Usul Kanunu Uyarınca Genel Bildirim Süreleri

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 168. maddesinin birinci fıkrasına göre şirketlerin kuruluş aşamasındaki işe başlama bildirimleri, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde ticaret sicili memurluğunca ilgili vergi dairesine yapılır.

213 sayılı VERGİ USUL KANUNU m. 168Kaynağı aç

Madde
168 – Bildirmeler aşağıda yazılı süre içinde yapılır:
1. (Değişik:
11/6/2003-4884/6 md.) Gerçek kişilerde işe başlama bildirimleri, işe
başlama tarihinden itibaren on gün içinde kendilerince veya 1136 sayılı
Avukatlık Kanununa göre ruhsat almış avukatlar veya 3568 sayılı Kanuna göre
yetki almış meslek mensuplarınca, şirketlerin kuruluş aşamasında işe başlama
bildirimleri ise işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde ticaret sicili
memurluğunca ilgili vergi dairesine yapılır. Şirketlerin işe başlama
bildirimleri dışında yapılacak bildirimler ile işi bırakma ve değişiklik
bildirimleri, bildirilecek olayın vukuu tarihinden itibaren bir ay içerisinde
mükellef tarafından vergi dairesine yapılır.
2.
Bina ve arazi değişikliklerinde bildirme;
Yeni
inşaatta inşatın bittiği ve kısmen kullanılmaya başlanılmışsa her kısmın
kullanılmaya başlandığı ve diğer değişikliklerde (Müstesnalığın sukutu dahil)
tadili gerektiren halin vukuu tarihinden başlıyarak iki ay.
Yazılı
bildirme esası:

Gerçek kişilerde işe başlama bildirimleri ise işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde mükelleflerin kendilerince, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'na göre ruhsat almış avukatlar veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış meslek mensuplarınca gerçekleştirilir.

Şirketlerin işe başlama bildirimleri dışında kalan bildirimleri ile işi bırakma ve değişiklik bildirimlerinin, olayın gerçekleştiği tarihten itibaren bir ay içinde mükellef tarafından vergi dairesine yapılması kanuni esastır. Ticaret siciline tescil edilen tebliğ kapsamındaki işlemler bakımından ise vergi dairesine bildirim yapılmaması esası getirilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu Kapsamında Tür Değişikliği ve Birleşme Esasları

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 181. maddesi uyarınca bir sermaye şirketi başka türde bir sermaye şirketine veya kooperatife; bir kollektif şirket sermaye şirketine, kooperatife veya komandit şirkete; bir komandit şirket sermaye şirketine, kooperatife veya kollektif şirkete; bir kooperatif ise sermaye şirketine geçerli olarak dönüşebilir.

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 181Kaynağı aç

MADDE 181- (1) a) Bir sermaye şirketi;
1. Başka türde bir sermaye şirketine;
2. Bir kooperatife;
b) Bir kollektif şirket;
1. Bir sermaye şirketine;
2. Bir kooperatife;
3. Bir komandit şirkete;
c) Bir komandit şirket;
1. Bir sermaye şirketine;
2. Bir kooperatife;
3. Bir kollektif şirkete;
d) Bir kooperatif bir sermaye şirketine,
dönüşebilir.
c) Kollektif ve komandit şirketlerin tür
değiştirmelerine ilişkin özel düzenleme

6102 sayılı Kanun'un 194. maddesi gereğince bir ticari işletme, bir ticaret şirketi tarafından devralınmak suretiyle birleşebilir ve bu hâlde devralan şirketin türüne göre birleşme ile ortak hükümler kıyasen tatbik olunur. Ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi hâlinde ise Türk Ticaret Kanunu'nun 182 ilâ 193. maddeleri kıyas yoluyla uygulanabilir.

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 194Kaynağı aç

MADDE 194- (1) Bir ticari işletme,
bir ticaret şirketiyle, onun tarafından devralınmak suretiyle birleşebilir. Bu hâlde
devralan ticaret şirketinin türüne göre 138 ilâ 140, 142 ilâ 158 ve ortak hükümlere
ilişkin 191 ilâ 193 üncü madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
(2) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine
dönüşmesi hâlinde 182 ilâ 193 üncü maddeler kıyas yoluyla uygulanabilir.
(3) Bir ticaret şirketinin bir ticari işletmeye
dönüştürülebilmesi için, söz konusu ticaret şirketinin paylarının tümü, ticari işletmeyi
işletecek kişi veya kişiler tarafından devralınmalı ve ticari işletme bu kişi veya
kişiler adına ticaret siciline tescil ve ilan edilmelidir. Bu hâlde, ticari işletmeye
dönüştürülen ticaret şirketi, bir kollektif veya komandit şirket ise mezkûr ticaret
şirketinin borçlarından, ticari işletmeyi işletecek kişi ve kişiler ile ticaret
şirketinin eski ortakları da 264 üncü maddedeki zamanaşımı süresince sıfatlarına
göre müteselsilen sorumlu olurlar. Dönüştürmeye bu Kanunun 264 ilâ 266 ncı maddeleri
de uygulanır.
(4) 182 nci maddenin üçüncü fıkrası hükmü saklıdır.
G) Şirketler topluluğu
I – Hâkim ve bağlı şirket

Bir ticaret şirketinin ticari işletmeye dönüştürülebilmesi için şirket paylarının tamamının işletmeyi işletecek kişilerce devralınması ve ticari işletmenin bu kişiler adına ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi şarttır. Dönüştürülen ticaret şirketi kollektif veya komandit şirket ise şirket borçlarından ticari işletmeyi işletecek kişiler ile eski ortaklar Türk Ticaret Kanunu'nun 264. maddesindeki zamanaşımı süresince sıfatlarına göre müteselsilen sorumlu olur ve Kanun'un 264 ilâ 266. maddeleri uygulanır.

Ticaret siciline tescil edilen unvan değişikliği vergi dairesine bildirilmeli midir?

Hayır, tebliğ kapsamındaki mükelleflerin ticaret siciline tescil ettirdikleri unvan değişikliği işlemleri için vergi dairelerine bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunmamaktadır.

1 Şubat 2023 tarihinden önce açılmış şubelerin kapanışı nereye bildirilir?

1 Şubat 2023 tarihinden önce açılan şubelerin kapanış ve adres değişikliği bildirimlerinin vergi dairesine bildirilmesine devam edilir.

Gerçek kişilerde işe başlama bildirimi hangi sürede yapılır?

Gerçek kişilerde işe başlama bildirimleri, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde mükelleflerin kendilerince, yetkili avukatlarınca veya yetkili meslek mensuplarınca vergi dairesine yapılır.

Şirketlerin kuruluş bildirimini vergi dairesine kim yapar?

Şirketlerin kuruluş aşamasındaki işe başlama bildirimleri, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde ticaret sicili memurluğunca ilgili vergi dairesine yapılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Vergi hukuku