Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araçların ters istikamette sürülmesi idari yaptırıma bağlanmıştır. Yolun tek yönlü karayolu, yerleşim yeri içerisinde bölünmüş karayolu ya da otoyol veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayolu niteliği taşıması yaptırımın türünü ve miktarını belirler.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 46Kaynağı aç
Yolun Niteliğine Göre Ters Yön İhlalleri ve Kanuni Yaptırımlar
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 46/2-h bendi uyarınca tek yönlü karayollarında araçların ters istikamette sürülmesi yasaktır. Bu hükme aykırı hareket eden sürücülere Kanunun 46/5-b maddesi uyarınca 10.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
Yerleşim yeri içerisinde bulunan bölünmüş karayollarında araçların ters istikamette sürülmesi 2918 sayılı Kanun m. 46/2-i bendi gereğince yasaktır. Kanunun 46/5-c maddesi uyarınca bu kurala uymayan sürücülere 20.000 Türk lirası idari para cezası tatbik edilir.
Otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayollarında araçların ters istikamette sürülmesi 2918 sayılı Kanun m. 46/2-j bendinde yasaklanmıştır. Kanunun 46/5-d maddesi uyarınca bu hükme uymayanlara 90.000 Türk lirası idari para cezası verilir, sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araçları altmış gün süre ile trafikten menedilir.
Sürücü Belgesinin Geri Alınması, İadesi ve İptali
2918 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesi gereğince el konulan ehliyetlerin ilgilisine geri verilmesinde öncelikle kesilen tüm idari para cezalarının eksiksiz ödenmesi aranır. Otoyol ile yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda ters yönde araç kullanılması sebebiyle uygulanan altmış günlük geri alma tedbiri tamamlandığında ise sürücünün ayrıca psiko-teknik incelemeye girmesi ve araç kullanmasında sakınca bulunmadığının tespit edilmesi gerekir.
Son kural ihlalinden geriye doğru beş yıllık dönem hesaba katıldığında, ilgili maddeye dayanılarak ehliyeti ikinci kez geri alınan kişilerin belgeleri doğrudan iptal yaptırımına tabi tutulur. Belgesi iptal edilen sürücülerin tekrar araç kullanabilmesi, yeniden sürücü kursuna yazılarak eğitim sürecini ve sınav aşamalarını başarıyla tamamlayıp sertifika hak etmelerine bağlıdır. Geri alma ve iptale dair tüm bu idari işlemleri tesis etme yetkisi ise 2918 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetkili görevlilere aittir.
Ehliyeti iptal edilen kişilerin yeni bir eğitim için sürücü kursuna kaydolabilmesi kanunda belirli ön koşullara bağlanmıştır. Buna göre iptal işlemine yol açan geri alma sürelerinin tamamlanmış olması, Kanun uyarınca kesilmiş bulunan bütün para cezalarının tamamen ödenmesi ve psiko-teknik kontrolden geçilerek sürücülüğe elverişli olunduğunu gösteren resmi raporun kurs müdürlüğüne sunulması gerekmektedir.
Ceza Puanı, Denetim Usulü ve Araç Türleri
Ters yön kural ihlali sürücü belgesine 20 ceza puanı olarak kaydedilir. Bir yıl içinde toplam 100 ceza puanına ulaşılması halinde Karayolları Trafik Kanunu uyarınca sürücü belgesine belirli süreyle geçici olarak el konulur. İhlal, trafik zabıtası tarafından fiziki durdurma yapılmaksızın MOBESE ve EDS kameraları vasıtasıyla tespit edilip doğrudan araç tescil plakasına idari yaptırım karar tutanağı şeklinde düzenlenebilir. Kanunun 46/2-h maddesindeki tek yönlü yolda ters yönde sürme ihlali fahri trafik müfettişlerinin tespit tutanağı düzenleyebileceği haller arasında yer alır.
Motosiklet veya motorlu bisiklet ile ters yönde araç kullanılması da trafik güvenliği bakımından aynı ihlal niteliğini taşır. Yolun niteliği aynı kaldığı sürece motosiklet sürücüsü hakkında da ilgili ters istikamet hükümleri tatbik edilir; aracın türü cezanın hukuki niteliğini değiştirmez.
Hukuki Sorumluluk, Ağır Kusur ve Sigorta Rücusu
Tabelayı fark etmemek, navigasyon yönlendirmesine güvenmek veya ara sokakta yönü karıştırmak tek başına kural ihlalini hukuken ortadan kaldırmaz. Ters istikamette araç kullanmak ağır kusur sayıldığından, kazaya karışılması halinde kasko şirketi üçüncü kişilere ödediği tazminatı kendi sigortalısına rücu edebilmektedir. İtiraz incelemesinde esas alınan husus, ihlalin somut delille tespiti, işaret levhalarının durumu veya plaka tespiti gibi unsurlardır.
İdari Para Cezasına İtiraz ve Erken Ödeme İndirimi
İdari para cezasına karşı itiraz süresi 15 gün olup bu hak düşürücü süre içinde cezanın düzenlendiği yer Sulh Ceza Hakimliğine bizzat veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden başvurulmalıdır. Süre, resmi tebligat zarfının muhataba, birlikte yaşayan reşit kişiye veya muhtara bırakıldığı günün ertesi günü işlemeye başlar. Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde peşin ödeme yapılması durumunda ise idari para cezasına yüzde 25 oranında yasal indirim uygulanır.
Ters yön trafik cezasına itiraz nereye ve kaç gün içinde yapılır?
Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde idari yaptırım kararının düzenlendiği yer Sulh Ceza Hakimliğine bizzat veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden itiraz edilmelidir. Bu süre hak düşürücüdür.
Otoyolda ters istikamette araç sürmenin kanuni yaptırımı nedir?
2918 sayılı Kanun m. 46/5-d uyarınca 90.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır, sürücü belgesi altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir.
Geri alınan sürücü belgesi hangi şartlarla iade edilir?
Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve otoyol veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yoldaki ihlalde süre sonunda psiko-teknik değerlendirmeden geçilerek sürücülüğe engel halin bulunmadığının anlaşılması gerekir.
Ters yön cezası peşin ödenirse indirim oranı ne kadardır?
Cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde peşin ödenmesi halinde yüzde 25 oranında yasal indirim uygulanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy