Televizyon yayın sözleşmesi örneğinde lisans, bedelin süresinde ve eksiksiz ödenmesi ile sözleşme hükümlerine uyulması şartına bağlıdır. Bu şartlar varsa ek listede gösterilen eserler, Türkiye sınırları içinde, her eser için belirtilen lisans başlangıç ve bitiş tarihleri arasında ve gösterim adediyle sınırlı olarak televizyon kanalında yayınlanabilir. Bedel, tarihler ve gösterim adedi doldurulacak boşluklardır; bunlar kendiliğinden sabit bir kanun kuralı oluşturmaz.
Lisansın niteliği ve platform sınırı
Lisansın münhasır veya münhasır olmayan niteliği seçime bırakılmıştır. Ek listede aksi belirtilmedikçe kapsam yalnızca lineer televizyon yayınına yöneliktir. OTT, VOD, catch-up olarak anılan SMT, hotel TV, mobil yayın ve web simulcast hakları bu sözleşmenin kapsamında değildir. Başka bir platform ancak ayrıca düzenlenirse kapsama girebilir.
Şirket, eserler üzerindeki mali haklar kapsamında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim bakımından televizyon yayın lisansı verdiğini belirtir. Manevi haklar saklıdır. Bu kayıt, sözleşmenin kendi lisans açıklamasıdır.
Yürürlük, teslim ve coğrafi sınır
Sözleşme imza tarihinde yürürlüğe girer. Yayıncının tüm ödeme yükümlülüklerini yerine getirmesi şartıyla, ek listedeki lisans bitiş tarihleri itibarıyla kendiliğinden sona erer. Bitiş tarihleri ilgili ekte doldurulacak tarihlere bağlıdır.
Yayıncı, teslimden itibaren köşeli parantezle gösterilen beş iş günü içinde teknik raporla ayıp bildirmezse materyal uygun kabul edilir. Uygunsuzluk bildirilirse şirket, yine köşeli parantezle gösterilen yedi iş günü içinde ayıplı malı ücretsiz yeniler. Her iki süre de yer tutucudur; kanunda belirlenmiş değişmez süreler değildir.
Yayın Türkiye ile sınırlıdır. Uydu yayın demetinin Türkiye dışına taşması hâlinde yayıncı coğrafi engelleme ve şifreleme uygular, hak ihlallerini önlemeye yönelik makul önlemler alır. Belirli teknik araçların ayrıntılı listesi verilmemiştir.
Yayın sırasında uyulacak kayıtlar
Yayıncı, 6112 sayılı Kanun ve RTÜK düzenlemelerine, basın mevzuatına, reklam süre ve sıklığı sınırlamalarına ve yaş sınıflandırmasına uyar. RTÜK veya mahkeme kararıyla zorunlu kesinti ya da blur uygulaması hariç, eserin bütünlüğünü zedeleyici değişiklik yapılamaz.
Tanımlar hükmü tekrar, fragman ve tanıtım yayınlarını gösterim adedine dahil saymaz. Kullanım hükmü ise timeshift ve tekrar yayınları gösterim adedine dahil eder; fragman ve tanıtımı hariç tutar. Tekrar yayın bakımından iki kayıt farklı sonuç verdiğinden, gösterim adedine dahil olup olmadığı tek bir sonuca bağlanamaz.
Yayıncı her eseri ekteki gösterim adedini aşmadan yayınlar. Yayın günü ve saatini makul süre önce şirkete e-posta ile bildirir. Makul sürenin kaç gün olduğu ayrıca belirlenmemiştir.
Müzik telifi ve idari yaptırım
Müzik ve kompozisyonların kamuya iletimi nedeniyle MESAM, MSG ve benzeri meslek birliklerine ödenecek telifler yayıncının sorumluluğundadır. Filmlerde yer alan senkronizasyon hakları bakımından şirket, mevcut haklarını devrettiğini beyan eder. Beyan, devrin kapsamını eser ve hak türü itibarıyla ayrıca listelemez.
Eserin içeriğine özgü sebeplerle ve doğrudan eserden kaynaklanan bir RTÜK idari yaptırımı kesinleşirse, ayrıca yayıncı mevzuata uygun hareket etmişse, yaptırım bedelleri şirkete rücu edilebilir. Zamanlama, sınıflandırma ve reklam ihlalleri yayıncının sorumluluğundadır. Rücu, metindeki bu şartlar birlikte bulunmadıkça bu kayda dayandırılamaz.
Mücbir sebep ve fesih
Tarafların kontrolü dışındaki doğal afet, savaş, seferberlik, yangın, grev veya lokavt, enerji ve altyapı kesintileri, siber saldırı, hukuki düzenlemeler, mahkeme veya idari kararlar ve benzeri hâller mücbir sebep sayılır. Mücbir sebep, köşeli parantezle belirtilen otuz günü aşarsa taraflar fesih veya askıya alma konusunda müzakere eder. Sonuç kendiliğinden fesih değildir; süre yer tutucudur.
Taraflardan biri, diğer tarafın ağır ihlalini yazılı ihbarla bildirir. İhlal, köşeli parantezle belirtilen on iş günü içinde giderilmezse sözleşmeyi feshedebilir. Ağır ihlalin tanımı ayrıca yapılmamıştır. Süre, sabit bir kanun süresi olarak belirlenmemiştir.
Yayıncı ödemeyi vadesinde yapmazsa şirket lisansı derhal askıya alabilir. Köşeli parantezle yazılmış yedi gün içinde ödeme yapılmazsa şirket haklı nedenle fesheder. Kullanılmış yayın hakları için bedel iadesi yapılmaz. Yedi günlük süre yer tutucudur.
Fesihle birlikte yayın hakları derhal sona erer. Yayıncı yayınları durdurur, teknik malzemeyi iade eder, dijital kopyaları siler ve imha tutanağı düzenler.
Ceza koşulu ve devir sınırı
Aksi kararlaştırılmış tutarlar saklı kalmak üzere, sözleşme yükümlülüklerinin her bir ihlali için yayıncının tutarı boş bırakılmış bir cezai şart ödeyeceği kabul edilir. Şirket doğrudan zararlarını ayrıca isteyebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 182. maddesi uyarınca hâkimin tenkis yetkisi saklı tutulmuştur.
Türk Borçlar Kanunu’nun 182. maddesine göre taraflar cezanın miktarını serbestçe belirleyebilir. Asıl borç herhangi bir sebeple geçersizse veya aksi kararlaştırılmadıkça borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsızlaşırsa cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsızlaşması asıl borcun geçerliliğini etkilemez. Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 182Kaynağı aç
Lisans süresi dışında yayın, gösterim adedinin aşılması, platform kapsamı dışındaki yayın ve üçüncü kişiye devir ya da alt lisans verme ayrı ayrı ihlal sayılır. Bu sayım hangi fiillerin ayrı ihlal oluşturduğunu gösterir. Cezai şartın tutarı boş bırakıldığından belirli bir miktar doğurmaz.
Yayıncı, şirketin yazılı izni olmaksızın sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerini devredemez ve alt lisans veremez. Şirket, eser haklarının yönetimini temsilciler aracılığıyla yürütebilir.
Uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık yeri
Sözleşme Türk hukukuna tabidir. Metin bunu, başta TBK, TTK, FSEK ve 6112 sayılı Kanun olmak üzere anar. Uyuşmazlıklarda İstanbul (Merkez) mahkemeleri ve icra daireleri köşeli parantez içinde yetkili gösterilmiştir. Bu yer seçime bırakılmış bir kayıttır.
Taraflar isterlerse ISTAC tahkimini ek bir kayıtla ayrıca kararlaştırabilir. Bu seçenek ayrıca kararlaştırılmadıkça tahkim kaydı kurulmuş sayılmaz.
Sık sorulan sorular
Lisans hangi yayınları kapsar?
Ek listede aksi belirtilmedikçe lisans yalnızca lineer televizyon yayınına yöneliktir. OTT, VOD, catch-up, hotel TV, mobil yayın ve web simulcast bu sözleşmenin kapsamında değildir. Lisansın münhasır olup olmadığı seçilecek bir boşluktur.
Sözleşme hangi tarihte sona erer?
Yayıncı tüm ödeme yükümlülüklerini yerine getirmişse sözleşme, ek listedeki lisans bitiş tarihleri itibarıyla kendiliğinden sona erer. Yürürlük imza tarihinde başlar. Bitiş tarihleri ekte doldurulacak boşluklardır.
Tekrar yayın gösterim adedine girer mi?
Bu konuda tek sonuç çıkarılamaz. Tanımlar tekrar yayını gösterim adedine dahil saymazken kullanım hükmü timeshift ve tekrar yayını dahil, fragman ve tanıtımı hariç tutar.
Ödeme gecikirse ne olur?
Ödeme vadesinde yapılmazsa şirket lisansı derhal askıya alabilir. Köşeli parantezle gösterilen yedi gün içinde ödeme yapılmazsa şirket haklı nedenle fesheder. Kullanılmış yayın hakları için bedel iadesi yapılmaz.
Ceza koşulu her durumda aynen istenir mi?
Hayır. Taraflar miktarı serbestçe belirleyebilir. Asıl borç geçersizse veya aksi kararlaştırılmadıkça borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsızlaşırsa cezanın ifası istenemez. Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir.
Tahkim kendiliğinden uygulanır mı?
Hayır. Taraflar isterlerse ISTAC tahkimini ayrıca kararlaştırabilir. Bu seçenek kararlaştırılmadıkça tahkim kaydı kurulmuş sayılmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy