Tebligat Kanunu m. 21/2 Uyarınca Tebligatın Ön Şartları
Tebligat hukukunda ana kural, Tebligat Kanunu m. 10 uyarınca tebligatın muhatabın bilinen en son adresine yapılmasıdır. Muhatabın müracaatı veya kabulü halinde her yerde tebligat yapılabilmekle birlikte, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya bu adrese tebligat yapılamaması durumunda muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi bilinen en son adresi sayılarak tebligat bu adrese çıkarılır. Bu doğrultuda Tebligat Kanunu m. 21/2 hükmüne göre işlem yapılabilmesinin yasal ön şartı, öncelikle muhatabın bilinen en son adresine tebligat çıkarılması ve bu tebligatın yapılamadan iade edilmiş olmasıdır.
Bilinen Adresin Tebligata Elverişsizliği Tespit Edilmeden Yapılan İşlemler
Muhatabın daha önceden tebligat yapılan bilinen adresinin tebligata elverişli olmadığı, yani bu adreste artık muhataba tebligat yapılamadığı tespit edilmeden işlem tesis edilemez. Bu tespit yapılmadığı sürece, tebliğ çıkarılan adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi dahi olsa Tebligat Kanunu m. 21/2 uyarınca işlem yapılması usule aykırılık teşkil eder.
Tebliğ Evrakında Merci Şerhinin Bulunmaması
Tebligat Kanunu m. 21/2 hükmünün uygulanabilmesi için tebligatı çıkaran merciin, tebliğ yapılacak adresin adres kayıt sistemindeki adres olduğunu mevzuata uygun şekilde tebliğ evrakında şerh düşerek belirtmesi zorunludur. Çıkaran merci tarafından bu yönde bir meşruhat verilmemişse, tebliğ memurunun kendiliğinden Tebligat Kanunu m. 21/2 hükmünü uygulaması mümkün değildir.
Muhatabın Yurt Dışında İkamet Etmesi Halinde Tebligat
Muhatabın yurt dışında ikamet ettiğinin tespit edilmesi durumunda Tebligat Kanunu m. 10/2 çerçevesinde işlem yapılamaz. Muhatabın yurt dışında olduğunun anlaşılması halinde adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen en son adres kabul edilmesi ve bu adrese Tebligat Kanunu m. 21/2 uyarınca tebligat çıkarılması koşulları oluşmamaktadır.
Maddeten Varlığını Yitirmiş Binalarda Tebligatın Geçersizliği
Tebligatın muhataba ulaştırılabilmesi için gösterilen adreste fiziki bir yapının mevcudiyeti gerekir. Adresteki binanın yıkılmış olması veya kamulaştırmaya maruz kalarak bina özelliğini kaybetmiş bulunması durumunda, bu adrese Tebligat Kanunu m. 21/2 uyarınca yapılan tebligat işlemleri geçersiz kabul edilir.
Adres Kayıt Sistemi Adresinde Tebliğ Prosedürü ve Araştırma İstisnası
Tebligat Kanunu m. 21/2 uyarınca muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine tebligat yapıldığında, muhatap o adreste hiç oturmamış veya adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi tebliğ memuru evrakı muhtar, ihtiyar heyeti azasından biri veya zabıta amir veya memurlarına imza karşılığı teslim eder. Teslim alanın adresini içeren ihbarname binanın kapısına yapıştırılır ve bu yapıştırılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Normal şartlarda Tebligat Yönetmeliği m. 30/1 uyarınca muhatabın adreste bulunmama sebebinin komşu, yönetici, kapıcı veya muhtardan araştırılması ve beyanların mazbataya yazılması gerekirken; Yönetmeliğin 31/2. maddesi gereğince adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlarda tebliğ memurunca bu araştırma yapılmaz.
Adres Değişikliğinin Bildirilmemesi Durumunda Tebligat Kanunu m. 35
Tebligat Kanunu m. 35/2 kapsamında, adresini değiştiren kimsenin yeni adresini bildirmemesi ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresinin de tespit edilememesi halinde özel bir tebliğ usulü öngörülmüştür. Bu şartlar altında tebliğ evrakının bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve bu asılma tarihi kanunen tebliğ tarihi sayılır.
Tebligat Kanunu m. 21/2 uygulanabilmesi için hangi ön şart aranır?
Muhatabın bilinen en son adresine tebligat çıkarılması ve bu tebligatın yapılamadan iade edilmiş olması yasal bir ön şarttır.
Tebliğ memuru merci şerhi olmadan m. 21/2 hükmünü uygulayabilir mi?
Tebligatı çıkaran merciin adresin adres kayıt sistemindeki adres olduğunu tebliğ evrakında açıkça şerh düşmesi gerekir; bu şerh bulunmadığında memur kendiliğinden m. 21/2 uygulayamaz.
Muhatabın yurt dışında yaşadığı tespit edilirse MERNİS adresine m. 21/2 uyarınca tebligat yapılır mı?
Muhatabın yurt dışında ikamet ettiğinin tespit edilmesi halinde Tebligat Kanunu m. 10/2 gereğince MERNİS adresinin bilinen en son adres kabul edilerek m. 21/2 uyarınca tebligat yapılması koşulları oluşmaz.
Yıkılmış binalara m. 21/2 kapsamında yapılan tebligat geçerli midir?
Tebligat çıkarılan adresteki binanın yıkılmış olması veya kamulaştırma sebebiyle bina niteliğini kaybetmesi durumunda m. 21/2 uyarınca yapılan tebligat geçersizdir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy