5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 87. maddesi, kasten yaralama fiilinin kastedilenden daha ağır veya farklı neticelere sebebiyet vermesi durumunda uygulanacak neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hallerini ve yaptırımlarını düzenlemektedir. Temel kural olarak kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan fail hakkında bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Bu ceza TCK m. 86/3 uyarınca üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe, kardeşe, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişilere, yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle kamu görevlisine karşı, nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle ya da silahla işlendiğinde yarı oranında, canavarca hisle işlendiğinde ise bir kat artırılmaktadır. TCK m. 87 ise meydana gelen ağır neticelerin niteliğine göre bu temel ve nitelikli haller üzerinden ilave artırımlar ve asgari ceza sınırları tesis etmektedir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 87Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 86Kaynağı aç
Cezanın Bir Kat Artırılmasını Gerektiren Ağır Neticeler
TCK m. 87/1 uyarınca kasten yaralama fiili; mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma veya gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, belirlenen ceza bir kat artırılır. Verilecek ceza, fiilin TCK m. 86/1 kapsamındaki temel haline girmesi durumunda dört yıldan, m. 86/3 kapsamındaki nitelikli hallerine girmesi durumunda ise altı yıldan az olamaz.
Konuşmada sürekli zorluk halinin varlığı için konuşma yeteneğinin tamamen kaybedilmesi şartı aranmaz; konuşma yeteneğinin kullanılmasında güçlükle karşılaşılması yeterlidir. Kasten yaralama fiilinin mağdurun yaşamını tehlikeye sokan bir duruma yol açıp açmadığının belirlenmesi ise tıbbi bir değerlendirme yapılmasını gerekli kılmaktadır.
Maddede geçen yüz kavramı, kişinin boyun ve kulakları dahil olmak üzere başın ön kısmını ifade eder. Yüzde sabit iz, yaralama sonucunda yüzde meydana gelen kalıcı nitelikteki izlerdir. Bu izler yüzü değiştirmemekte ve mağduru öteden beri tanıyanlarda kimliği bakımından herhangi bir duraksamaya yol açmaması yönüyle yüzün sürekli değişikliği durumundan ayrılmaktadır.
Cezanın İki Kat Artırılmasını Gerektiren Ağır Neticeler
Yaralama fiilinin mağdur üzerinde daha ağır ve kalıcı tahribat bıraktığı haller TCK m. 87/2 kapsamında düzenlenmiştir. Fiilin mağdurun iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, yüzünün sürekli değişikliğine veya gebe kadının çocuğunun düşmesine yol açması halinde ceza iki kat artırılır. Hükmolunacak ceza, fiilin TCK m. 86/1 kapsamına girmesi halinde altı yıldan, m. 86/3 kapsamındaki nitelikli hallere girmesi halinde ise dokuz yıldan az olamaz.
Vücutta çift olarak bulunan organlardan birinin işlevini tamamen yitirmesi durumunda, diğer organ fonksiyon görmeye devam etse dahi işlevin zayıflaması değil, TCK m. 87/2 uyarınca işlevin yitirilmesi hükmü uygulanır. Zira kanun metninde duyulardan veya organlardan birinin işlevinden söz edilmektedir. Aynı şekilde konuşma yeteneğinin güçleşmesi aşamasını aşarak bütünüyle kaybolması halinde de iki kat artırım öngören ikinci fıkra işletilmektedir.
Vücutta Kemik Kırılması veya Çıkığına Yol Açılması
Kasten yaralamanın mağdurun vücudunda kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması hali TCK m. 87/3 hükmünde özel yaptırıma bağlanmıştır. Buna göre verilecek ceza, kırık veya çıkığın mağdurun hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır.
Kasten Yaralama Sonucunda Ölüm Meydana Gelmesi ve Kusur Sorumluluğu
Kasten yaralama fiilinin ölümle neticelenmesi durumunda yaptırım TCK m. 87/4 hükmünce belirlenir. Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, eylemin TCK m. 86/1 kapsamına giren temel hallerinde on yıldan ondört yıla kadar, TCK m. 86/3 kapsamındaki nitelikli hallerinde ise ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Kasten yaralama neticesinde ölüm veya diğer ağır neticelerin doğması durumunda failin bu sonuçlardan sorumlu tutulabilmesi, ceza hukukunun genel hükümlerinde yer alan neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç kurallarına bağlıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca, bir fiilin kastedilenden daha ağır veya başka bir neticenin oluşumuna sebebiyet vermesi halinde failin bundan dolayı sorumlu tutulabilmesi için meydana gelen ağır netice bakımından en azından taksirle hareket etmiş olması şarttır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 23Kaynağı aç
Çift organlardan birinin işlevini kaybetmesinde ceza artırımı nasıl belirlenir?
Çift organlardan birinin işlevini tamamen yitirmesi halinde, diğer organ çalışmaya devam etse dahi işlevin zayıflaması değil, TCK m. 87/2 uyarınca organ işlevinin yitirilmesi hali kabul edilir ve ceza iki kat artırılır.
Yüzde sabit iz ile yüzün sürekli değişikliği nasıl ayırt edilir?
Yüzde sabit iz, başın ön kısmında oluşan ve mağduru tanıyanlarda kimliği bakımından duraksamaya yol açmayan kalıcı izlerdir; yüzün sürekli değişikliği ise çehreyi tanınmada duraksama yaratacak ölçüde başkalaştıran ve iki kat ceza artırımı gerektiren daha ağır bir neticedir.
Kemik kırılması veya çıkığında ceza ne oranda artırılır?
TCK m. 87/3 uyarınca kasten yaralamanın kemik kırığına veya çıkığına neden olması halinde belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır.
Yaralama sonucu ölüm halinde ceza aralığı nedir?
Ölüm meydana geldiğinde, eylemin TCK m. 86/1 kapsamındaki temel haline girmesi durumunda on yıldan ondört yıla kadar, m. 86/3 kapsamındaki nitelikli hallerine girmesi durumunda ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Neticesi sebebiyle ağırlaşan yaralamadan sorumluluk için failin kusuru nasıl değerlendirilir?
TCK m. 23 ve m. 87 gereğince, fiilin kastedilenden daha ağır bir neticeye yol açması halinde failin sorumlu tutulabilmesi için bu ağır netice bakımından en azından taksirle hareket etmiş olması zorunludur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy