Ulaşım Araçlarının Kaçırılması veya Alıkonulması Suçu ve Kapsamı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Özel Hükümler İkinci Kitap, Üçüncü Kısım (Topluma Karşı Suçlar), Altıncı Bölüm başlığı altında düzenlenen 223. maddesi, 'Ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması' suçunu hüküm altına almaktadır. Madde metni ve başlığı, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 21. maddesi ile yeniden düzenlenerek araç türlerine ve icra edilen hareketlere göre kademeli bir yaptırım sistematiğine kavuşturulmuştur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 223Kaynağı aç
md.)
(1) Hukuka aykırı bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesini
engelleyen veya bu aracı hareket halinde iken durduran kişi, bir yıldan üç yıla
kadar, bu aracı gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişi, iki yıldan beş
yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun konusunun deniz veya demiryolu ulaşım aracı olması halinde, üç
yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Hukuka aykırı bir davranışla hava ulaşım aracının hareket etmesini
engelleyen kişi, beş yıldan on yıla kadar, bu aracı gitmekte olduğu yerden
başka yere götüren kişi, yedi yıldan oniki yıla kadar hapis cezası
ile cezalandırılır.
(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların işlenmesi amacıyla veya
sırasında başka bir suçun işlenmesi halinde ayrıca bu suçtan dolayı ceza
verilir.
(5) Kanunda öngörülen şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen
toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında birinci ve ikinci fıkrada belirtilen
fillerin işlenmesi halinde bu fıkralardaki suç oluşmaz.
Kıt'a sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgedeki sabit
platformların işgali
Madde düzenlemesinde yalnızca ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi, durdurulması veya başka bir yere yönlendirilmesi eylemleri yaptırıma bağlanmıştır. Ulaşım araçlarına fiziki olarak zarar verilmesi fiilleri ise Türk Ceza Kanunu sistematiğinde mala zarar verme suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halini oluşturduğu kabul edildiğinden, madde metninde ayrıca bağımsız bir suç tipi olarak tanımlanmamıştır.
Kara Ulaşım Araçlarına Yönelik Fiiller ve Cezai Yaptırımlar
TCK m. 223/1 uyarınca, hukuka aykırı bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen veya bu aracı hareket halindeyken durduran fail hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası uygulanır. Kanun koyucu, hareketin engellenmesi ile aracın alıkonulup yönünün değiştirilmesini birbirinden ayırmıştır.
Kara ulaşım aracını gitmekte olduğu yerden başka bir yere götüren kişi hakkında ise ceza ağırlaştırılarak iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunmaktadır.
Deniz ve Demiryolu Ulaşım Araçlarına Karşı İşlenen Eylemler
TCK m. 223/2 hükmü gereğince, suçun konusunun deniz veya demiryolu ulaşım aracı olması halinde faile üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası verilir. Kanun, deniz ve demiryolu ulaşımında ortaya çıkabilecek kamu güvenliği riskini gözeterek kara araçlarına kıyasla daha yüksek bir ceza aralığı öngörmüştür.
Hava Ulaşım Araçlarının Engellenmesi ve Kaçırılması
Hava taşıtlarına yönelik eylemler kanunda en ağır yaptırımlara bağlanan grubu oluşturmaktadır. TCK m. 223/3 çerçevesinde, hukuka aykırı bir davranışla hava ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen kişi beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Hava ulaşım aracını gitmekte olduğu yerden başka bir yere götüren fail hakkında ise yedi yıldan on iki yıla kadar hapis cezasına hükmedilmektedir.
Suç Sırasında Başka Fiillerin İşlenmesi ve Toplantı İstisnası
TCK m. 223/4'e göre, ulaşım araçlarına karşı tanımlanan bu suçların işlenmesi amacıyla veya işlenmesi sırasında başka bir suçun işlenmesi halinde gerçek içtima kuralları geçerli olur ve fail hakkında ayrıca bu suçtan dolayı bağımsız olarak ceza verilir.
Kanunun 223. maddesinin beşinci fıkrasında özel bir hukuka uygunluk ve cezasızlık nedeni düzenlenmiştir. Buna göre, kanunda öngörülen şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında kara, deniz veya demiryolu ulaşım araçlarına ilişkin hareket engelleme, durdurma veya başka yere götürme fiillerinin gerçekleşmesi halinde, birinci ve ikinci fıkralardaki suçlar oluşmaz.
Kanun Değişikliğinin Getirdiği Düzenlemeler
24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun öncesindeki metinde, kara araçları için hareket engelleme, durdurma ve başka yere götürme fiilleri arasında ceza ayrımı yapılmaksızın bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası uygulanmaktaydı. Benzer şekilde deniz ve demiryolu araçları için iki yıldan beş yıla kadar, hava araçları için ise engelleme veya yön değiştirme ayrımı olmaksızın beş yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörülmekteydi. 7571 sayılı Kanun değişikliği ile fiilin icra biçimine ve araç türlerine göre kademeli bir yaptırım modeli getirilmiştir.
Kara ulaşım aracının hareketinin engellenmesinin cezası nedir?
Kara ulaşım aracının hukuka aykırı şekilde hareket etmesini engelleyen veya hareket halindeyken durduran fail, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Hava taşıtının başka bir yere kaçırılması durumunda ne kadar ceza verilir?
Hava ulaşım aracını gitmekte olduğu yerden başka bir yere götüren kişi hakkında yedi yıldan on iki yıla kadar hapis cezasına hükmedilir.
Yasal gösteri yürüyüşlerinde ulaşım aracının durdurulması suç oluşturur mu?
Kanuni şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri sırasında kara, deniz veya demiryolu ulaşım araçlarına yönelik bu fiillerin işlenmesi durumunda suç oluşmaz.
Ulaşım aracını kaçırırken başka bir suç işlenirse ceza nasıl belirlenir?
Ulaşım araçlarına karşı suç işlenirken veya bu amaçla başka bir suçun işlenmesi halinde, fail hakkında işlenen diğer suçtan dolayı ayrıca ve bağımsız ceza verilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy