Türk Ceza Kanunu Madde 220 Kapsamında Suç Örgütü

Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu ve Korunan Hukuki Değer

Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinde düzenlenen suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu ile korunan hukuki değer kamu güvenliği ve barışıdır. Kamu güvenliği ve barışının bozulmasının önlenmesiyle aynı zamanda bireylerin güvenli, barış içinde yaşama hakkı ile Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlükleri korunmaktadır. Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak bir somut tehlike suçudur. Bu suç tipi amaç suç niteliği taşıdığından ancak doğrudan kastla işlenebilir; faillerin suç işlemek amacıyla bir örgütlenme yapısı içinde bulunmaları zorunludur.

Suç Örgütünün Unsurları ve İştirak İlişkisinden Farkı

Bir suç örgütünün varlığından söz edilebilmesi için üye sayısının en az üç kişi olması zorunludur. Bununla birlikte örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli bulunması şarttır. Örgüt, niteliği gereği devamlılık arz eden bir yapılanmadır. Kişilerin yalnızca belirli bir suçu işlemek üzere bir araya gelmesi durumunda örgüt değil iştirak ilişkisi söz konusu olur. İştirak ilişkisinden bahsedebilmek için suç ortakları nezdinde suçun konu veya mağdur bakımından somutlaşması gerekirken, örgüt yapılanmasında işlenmesi amaçlanan suçların konu veya mağdur itibarıyla somutlaştırılması zorunlu değildir.

Örgüt soyut bir birleşme olmayıp bünyesinde hiyerarşik bir ilişki barındırır. Bazı örgüt yapılanmalarında gevşek nitelik de gösterebilen bu hiyerarşik ilişki, örgütün mensupları üzerinde hâkimiyet kuran bir güç kaynağı vasfı kazanmasını sağlar.

Örgüt Kurma, Yönetme ve Üyelik Suçlarının Yaptırımları

Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla amaç suçları işlemeye elverişli bir örgüt kuranlar veya yönetenler hakkında beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmedilir. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olan kişiler ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Örgüte üye olmak fiili bir katılma niteliğinde olup katılım için yöneticilerin rızası aranmaz; tek taraflı iradeyle de örgüte katılmak mümkündür. Örgütün silahlı olması halinde örgüt kurma, yönetme ve üye olma fiilleri sebebiyle verilecek ceza yarısı oranında artırılır.

Örgüt Faaliyeti Kapsamında İşlenen Suçlar ve Ceza Sorumluluğu

Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde failler, örgüt suçunun yanı sıra işlenen bu suçlardan ötürü de ayrıca cezalandırılır. Faaliyet çerçevesinde ayrıca suç işlendiğinde hem kurma, yönetme ya da üyelik suçundan hem de amacı oluşturan suçtan dolayı gerçek içtima kuralları uygulanarak ayrı ayrı cezaya hükmolunur. Örgüt yöneticileri, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılır. Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda çocukların araç olarak kullanılması halinde ise örgüt yöneticilerine verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır.

Örgüte Yardım Etme ve Propaganda Fiilleri

Örgüt hiyerarşisinde yer almayan fakat yapıya bilerek ve isteyerek katkı sunan kişiler üye gibi yaptırıma tabi tutulur; bu kişilere verilecek ceza, sağlanan yardımın niteliği gözetilerek üçte birine kadar indirilebilir. Öte yandan, üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlenmesine yönelik Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinin altıncı fıkrası Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiştir.

Örgüte ait cebir, şiddet yahut tehdit içeren yöntemlerin meşru gösterilmesi, övülmesi veya bu yöntemlerin tatbikine teşvik edilmesi şeklinde gerçekleştirilen propaganda eylemleri için bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Söz konusu fiilin basın ve yayın organları vasıtasıyla işlenmesi durumunda tayin edilecek yaptırım yarı oranında artırılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy