Maddenin Kanundaki Yeri ve Korunan Değer
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 172. maddesi, Özel Hükümler başlıklı İkinci Kitap, Topluma Karşı Suçlar başlıklı Üçüncü Kısım ve Genel Tehlike Yaratan Suçlar başlıklı Birinci Bölüm altında Radyasyon yayma başlığıyla düzenlenmiştir. Madde, toplum sağlığını ve kamu güvenliğini tehdit eden radyasyon kaynaklı tehlikelere karşı cezai yaptırımlar öngörmektedir.
Sağlığı Bozmak Amacıyla Radyasyona Tabi Tutma
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 172. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bir başkasını sağlığını bozmak kastıyla ve bu gayeyi gerçekleştirmeye elverişli surette radyasyona tabi tutan faile üç yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.
Birinci fıkrada tarif edilen suçun oluşabilmesi için failin mağdurun sağlığını bozma amacıyla hareket etmesi ve maruz bırakılan radyasyon dozunun bu sağlık bozulmasını meydana getirmeye somut biçimde elverişli olması gerekir. Bu şartlar sebebiyle söz konusu suç somut tehlike suçu niteliği taşımaktadır.
Eylemin Belirsiz Sayıda Kişiye Karşı İşlenmesi
Radyasyona tabi tutma eyleminin muayyen fertler yerine belirsiz sayıda kişiye yöneltilmiş olması durumunda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 172. maddesinin ikinci fıkrası gereğince beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.
İlgili fıkra hükmü, belirsiz sayıda kişiye karşı işlenen radyasyona maruz bırakma fiilleri açısından suçların içtimaına ilişkin özel bir düzenleme vasfı taşımaktadır.
Radyasyon Yayma ve Çekirdek Parçalanmasına Etki Etme
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 172. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, bir başkasının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından mühim seviyede zarar vermeye elverişli olacak biçimde radyasyon yayan yahut atom çekirdeklerinin parçalanması sürecine tesir eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Üçüncü fıkra uyarınca ceza tayin edilebilmesi için çevreye yayılan veya oluşumuna yol açılan radyasyonun başkalarının yaşamı, vücut bütünlüğü veya mülkiyeti üzerinde önemli ölçüde zarar doğurabilecek nicelikte ve elverişlilikte bulunması zorunludur.
Tesis veya Laboratuvarda Taksirle Radyasyon Yayılması
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 172. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, bir laboratuvar veya tesisin işletilmesi esnasında gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak radyasyon yayılmasına ya da atom çekirdeği parçalanması sürecine neden olunması hâlinde, eylemin bir kimsenin hayatı, sağlığı veya malvarlığına önemli ölçüde zarar vermeye elverişli olması kaydıyla altı aydan üç yıla kadar hapis cezası tatbik edilir.
Dördüncü fıkra düzenlemesi, radyasyon saçma veya çekirdek parçalanması sürecine etki etme hareketlerinin taksirle gerçekleştirilmesini müstakil bir suç olarak düzenlemiştir. Taksirli eylemde de sorumluluğun tespiti için neticenin hayat, sağlık veya malvarlığı yönünden önemli bir zarar tehlikesi yaratmaya elverişli bulunması şartı aranmaktadır.
Bir kimseyi sağlığını bozmak maksadıyla radyasyona maruz bırakmanın cezası nedir?
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 172. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sağlığı bozma amacıyla ve buna elverişli şekilde bir başkasını radyasyona tabi tutan kişi üç yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Radyasyona maruz bırakma eylemi belirsiz sayıda kişiye yönelirse nasıl ceza tayin edilir?
Fiilin belirsiz sayıda kişiye karşı işlenmesi hâlinde fail hakkında beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur ve bu hüküm içtima bakımından özel düzenleme teşkil eder.
Kasten radyasyon yayma veya çekirdek parçalanmasına etki etme suçunun cezası nedir?
Başkalarının yaşamı, sağlığı veya mülkiyeti yönünden mühim zarara yol açmaya elverişli surette radyasyon saçan veya atom çekirdeği parçalanması sürecine etki eden faile iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
Taksirle laboratuvar veya tesisten radyasyon sızmasına sebep olmanın cezası nedir?
İşletme sırasında özen yükümlülüğüne aykırı davranarak başkalarının hayat, sağlık veya malvarlığına önemli derecede zarar vermeye elverişli şekilde radyasyon yayılmasına neden olan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile yaptırıma tabi tutulur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy