Bedensel Zarar ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatlarında Faiz Ayrımı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesi uyarınca, bedensel zararlar ile destekten yoksun kalma tazminatları sorumluluk hukuku ilkeleri çerçevesinde belirlenir; rücu imkânı bulunmayan sosyal güvenlik tahsisleri ve ifa niteliği taşımayan edimler hesaplamada indirim konusu yapılamayacağı gibi, tazminat miktarı hakkaniyet gerekçesiyle artırılamaz veya azaltılamaz. Bununla birlikte, 7589 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine eklenen düzenleme doğrultusunda, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ile destekten yoksun kalma tazminatlarında faiz başlangıcının kazancın bilindiği ve bilinemediği dönemler itibarıyla ikili bir ayrıma tabi tutulması öngörülmektedir. Bu kapsamda, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise mahkemenin karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilmesi kabul edilmiştir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 55Kaynağı aç
Zaman Bakımından Uygulama ve Olay Tarihi Ölçütü
7589 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, faiz başlangıcına ilişkin ikili sistemin yalnızca 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanması, bu tarihten önceki olaylarda ise önceki hükümlerin tatbik edilmesi öngörülmüştür. Bu çerçevede yeni faiz rejiminin uygulanmasında davanın açıldığı tarih veya mahkemenin karar tarihi değil, haksız fiilin veya zarar doğuran olayın gerçekleştiği tarih esas alınır.
Düzenlemenin Kapsamı Dışında Kalan Bedensel Zararlar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak düzenlenmiştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine eklenen yeni faiz rejiminin lafzi kapsamı ise çalışma gücünün azalması veya kaybı ile destekten yoksun kalma zararlarıyla sınırlı olduğundan, manevi tazminat ve tedavi giderleri bu iki dönemli faiz başlangıcı kuralının kapsamı dışında bırakılmıştır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 54Kaynağı aç
Tahkikat Öncesi İfa Ödemelerinin Oransal Mahsubu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesi uyarınca bedensel zararlar ile destekten yoksun kalma tazminatlarının belirlenmesinde rücu imkânı bulunmayan ödemeler indirilemez ve tazminat tutarı hakkaniyetle değiştirilemez. Bununla beraber, çalışma gücü kaybı veya destekten yoksun kalma sebebiyle ödenecek tazminatlar bakımından, tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemelerin ödeme gününe göre saptanacak tazminat tutarından oransal olarak mahsup edilmesi hükme bağlanmıştır.
Zorunlu Trafik Sigortacısının Ödeme Süresi ve Başvuru Şartı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi gereğince, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigortacı teminat sınırları dahilindeki tutarları ödemekle yükümlüdür. Ödemeyi gerçekleştiren zorunlu mali sorumluluk sigortacısının tutarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep etmesi durumunda ise diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde kendi paylarına düşen miktarı ödemek zorundadır.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 99Kaynağı aç
Kanuni Faiz Oranının Belirlenmesine İlişkin Yasal Ölçütler
31 Temmuz 2026’dan itibaren 3095 sayılı Kanunun 1. maddesi, faiz oranı sözleşmeyle belirlenmemiş hallerde TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’ini esas alır. Reeskont oranı 30 Haziran’da önceki 31 Aralık oranından en az 5 puan farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde 80’i geçerlidir. Önceki dönemlerin faizi o dönemde yürürlükteki düzenleme ve oranlarla ayrı hesaplanır; yüzde 80, yıllık faiz oranı değil reeskont oranına uygulanan katsayıdır.
3095 sayılı KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN m. 1Kaynağı aç
7589 sayılı Kanun, Madde 10Kaynağı aç
İdari Eylem ve İşlemlerden Doğan Zararların Kapsamı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; idarenin eylem ve işlemlerinden ya da sorumlu olduğu diğer nedenlerden kaynaklanan ölüm ve vücut bütünlüğünün yitirilmesine ilişkin tazminat istemleri ve davalarında da Türk Borçlar Kanunu'nun bedensel zarar ve ölüme ilişkin hükümleri tatbik edilir.
Kazancın bilinen ve bilinemeyen dönemlerinde faiz hangi tarihten işletilir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine eklenen düzenleme uyarınca, zarar görenin veya desteğin kazancının bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiilin gerçekleştiği tarihten, kazancın bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise mahkemenin karar tarihinden itibaren kanuni faiz yürütülmesi öngörülmektedir.
Yeni faiz düzenlemesi hangi tarihteki olayları kapsar?
7589 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi gereğince yeni faiz başlangıcı kuralı yalnızca 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra gerçekleşen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar bakımından uygulanır; dava veya karar tarihi değil olayın gerçekleştiği tarih esas alınır.
Tedavi giderleri ve manevi tazminatta karar tarihine kadar faiz ertelenir mi?
Hayır, söz konusu ikili faiz başlangıcı ayrımı yalnızca çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ile destekten yoksun kalma tazminatlarına özgülenmiş olup tedavi giderleri ve manevi tazminat taleplerini kapsamaz.
Zorunlu trafik sigortacısının tazminatı ödeme süresi ne kadardır?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi gereğince sigortacı, hak sahibinin gerekli belgeleri merkeze veya kuruluşlarına teslim ettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde teminat dahilindeki tutarları ödemekle yükümlüdür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

