Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır. Bu sonuç 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 38. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenir. Fıkra, azmettiren için ayrıca bir ceza indirimi öngörmez.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 38Kaynağı aç
suçun cezası ile cezalandırılır.
(2) Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça
azmettirme halinde, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır.
Çocukların suça azmettirilmesi halinde, bu fıkra hükmüne göre cezanın
artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz.
(3) Azmettirenin belli olmaması halinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını
sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası
yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş
yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir. Diğer hallerde verilecek
cezada, üçte bir oranında indirim yapılabilir.
Yardım etme
Azmettirmenin anlamı ve cezalandırılmadığı durumlar
Azmettirme, belirli bir suçu işleme konusunda henüz fikri olmayan kişinin bir başkasının etkisiyle suç işleme kararı almasıdır. Suç işleme kararını alan kişi azmettirenden farklıdır.
Suç işleme kararı alınmasına rağmen azmettirilen kişi suçun icrasına başlamazsa azmettirme cezalandırılmaz.
Azmettirmenin konusu bulunmuyorsa veya bu konunun gerçekleşmesi mümkün değilse imkânsız azmettirmeden söz edilir.
Azmettiren ve azmettirilen bakımından sınır
Azmettiren ile azmettirilen aynı kişi olamaz. Suç işleme kararını azmettirenin dışındaki bir kişi alır. Azmettirilen kişinin belirli olması gerekir. Belirli bir kişiye yönelme yoksa azmettirme değil, tahrik suçu meydana gelir.
Tüzel kişilerin fiil ehliyeti bulunmadığı için kusur ehliyetlerinin de bulunmadığı açıklanır. Azmettiren veya azmettirilen sıfatı bu açıklamada gerçek kişiye yönelir.
Üstsoy, altsoy ve çocuk yönünden artırım
Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılarak suça azmettirmede, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Hüküm bir artırım aralığıdır; somut oranın hangi ölçütle seçileceği ayrıca gösterilmez.
Çocukların suça azmettirilmesinde aynı fıkradaki artırım uygulanır. Bu artırım için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz. Madde, çocuğun yaş sınırını ayrıca tanımlamaz.
Azmettirenin kimliği ortaya çıkarsa
Azmettiren belli değilse, kim olduğunu ortaya çıkaran fail veya diğer suç ortağı yönünden ceza değişebilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis öngörülen durumda süre yirmi yıldan yirmibeş yıla, müebbet hapis öngörülen durumda ise onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis olarak belirlenebilir.
Bu iki ceza dışında kalan hâllerde verilecek cezada üçte bir oranında indirim yapılabilir. Her iki sonuç da yapılabilir niteliktedir; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 38. maddesinin üçüncü fıkrası bunları zorunlu indirim olarak düzenlemez.
Suça azmettirenin cezası nedir?
Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır. Sonuç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 38. maddesinin birinci fıkrasına dayanır.
Suçun icrasına başlanmazsa azmettirme cezalandırılır mı?
Hayır. Suç işleme kararı alınmasına rağmen azmettirilen kişi suçun icrasına başlamazsa azmettirme cezalandırılmaz.
Çocuğu suça azmettirmede akrabalık şart mı?
Hayır. Çocukların suça azmettirilmesinde cezanın artırılması için üstsoy ve altsoy ilişkisi aranmaz. Azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır.
Azmettiren belli değilse ceza kendiliğinden iner mi?
Hayır. Kimliği ortaya çıkaran fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla, müebbet yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunabilir. Diğer hâllerde üçte bir indirim yapılabilir; bunlar zorunlu değildir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy