Spor Tahkim Mahkemesi Kararlarının İptali Davası

Spor Tahkim Mahkemesi Kararlarının Bağlayıcılığı ve Denetim Mercii

Spor Tahkim Mahkemesi tarafından verilen hakem kararları, Spora İlişkin Tahkim Kodu usul kuralları m. R46 ve m. R59 hükümleri uyarınca taraflara tebliğ edildiği andan itibaren nihai ve bağlayıcı nitelik taşır. Hakem heyetinin uyuşmazlığa dair verdiği hüküm tebliğle birlikte kesinlik kazansa da kanunda düzenlenen sınırlı çerçevede yargısal denetime tabi tutulabilir.

Spora İlişkin Tahkim Kodu m. R28 uyarınca tahkim yeri İsviçre'nin Lozan şehri olarak belirlenmiştir. Yargılama sırasında duruşmaların İsviçre dışında gerçekleştirilmesi veya nihai kararın İsviçre haricinde alınması tahkim yerini değiştirmez. Bu kural uyarınca hakem kararlarına karşı açılacak iptal davalarında İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu gereğince münhasıran İsviçre Federal Mahkemesi yetkilidir.

İptal Davasına Konu Edilebilecek Kararlar

İsviçre Federal Mahkemesi önünde kural olarak yalnızca tahkim yargılamasını sonlandıran nihai kararlar aleyhine iptal davası açılabilir. Yargılamayı sonlandırmayan ara kararlara karşı ise kural olarak iptal yoluna başvurulamaz. Ancak hakem heyetinin kendi yetkisi hakkında verdiği ara kararlar ile hakem heyetinin reddi taleplerine ilişkin kararlar bu kuralın istisnasını oluşturur ve iptal davasına konu edilebilir.

Tahkim yargılamasını sona erdiren usule ilişkin işlemler de iptal davasına konu olabilmektedir. Davacı tarafın gerekli yargılama masrafını yatırmaması sebebiyle hakemler tarafından davanın reddedilmesine ilişkin verilen kararlar bu niteliktedir.

Dava Ehliyeti ve İptal Hakkından Feragat Esasları

İsviçre Federal Mahkemesi Kanunu m. 76 uyarınca iptal davası açma hakkı, tahkim yargılamasının taraflarına, taraf olma imkanından yoksun bırakılanlara ve aleyhe karardan özel olarak etkilenip kararın değiştirilmesinde ya da iptal edilmesinde korunmaya değer hukuki yararı bulunan kişilere aittir. İptal davasını açan kişinin korunmaya değer hukuki yararını ispatlaması zorunludur.

İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu m. 192 uyarınca tarafların İsviçre dışında yerleşik olması şartıyla iptal davası açma hakkından feragati düzenlenmiş olmakla birlikte, bu haktan dolaylı şekilde feragat edilemez. Tarafların başvuru yolunu hariç tutma konusundaki müşterek niyetlerini tartışmasız biçimde ortaya koymaları gerekir; anılan kanun maddesinin tarihsel olarak sportif uyuşmazlıklarda uygulanmak üzere düzenlenmediği gözetilir.

Kanunda Sayılan Sınırlı İptal Sebepleri

Tahkim kararlarına karşı iptal başvurusu İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu m. 190/2 hükmünde tahdidi olarak düzenlenen sebeplere dayanmak zorundadır. Bu kapsamda iptal davası yalnızca tek hakemin atanmasında veya hakem mahkemesinin oluşumunda usulsüzlük bulunması, tahkim mahkemesinin hatalı şekilde yetkili veya yetkisiz olduğuna hükmetmesi, mahkemenin talep edilmeyen bir hususta karar vermesi veya talep edilen hususları karara bağlamamış olması, tarafların eşitliği ve dinlenilme hakkına uyulmaması veya hakem kararının İsviçre kamu düzenine aykırı düşmesi hallerinde açılabilir.

İnceleme Sınırları ve Verilebilecek Kararlar

İsviçre Federal Mahkemesi Kanunu m. 95 ve İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu m. 190/2 uyarınca mahkeme davanın esasına giremez ve bir ilk derece mahkemesi gibi inceleme yapamaz. Mahkeme sadece kanundaki iptal nedenlerinin temelini oluşturan iddiaların haklılığını denetler. Hakem heyetinin maddi vakıalara ilişkin tespitleri kanuna aykırı veya açıkça hatalı olsa bile, kanundaki sınırlı iptal sebepleri kapsamında kalmadıkça mahkemece re'sen düzeltilemez veya tamamlanamaz.

İsviçre Federal Mahkemesi Kanunu m. 77/2 uyarınca mahkemenin hakem kararının esası hakkında yeni bir hüküm tesis etme yetkisi bulunmamaktadır. Mahkeme yalnızca hakem kararının iptaline ya da iptal talebinin reddine karar verebilir. Yargılamanın iadesine dair istisnai durumlar saklı kalmak kaydıyla, İsviçre Federal Mahkemesinin bu konuda verdiği kararlar kesindir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy