Spor Alanlarında Özel Güvenlik Bulundurma Yükümlülüğü
6222 sayılı Kanun kapsamında, profesyonel spor karşılaşmalarına dahil olan kulüpler ile en üst ligde yer alan basketbol kulüplerinin stadyum ve salonlarda güvenlik sağlama zorunluluğu bulunmaktadır. Bu kulüpler, müsabakanın başlangıç öncesinden sporcu ve seyircilerin alandan bütünüyle tahliyesine kadar olan süreçte, genel kollukla koordineli şekilde çalışacak yeterli sayıda özel güvenlik personeli görevlendirerek antrenman, müsabaka ve seyir alanlarının emniyetini temin etmekle yükümlüdür.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 6Kaynağı aç
yapılan müsabakalara katılanlar ile basketbol en üst ligindeki spor kulüpleri,
genel kolluk ile birlikte görev yapmak üzere güvenliği sağlamaya yetecek
sayıdaki özel güvenlik görevlilerini müsabaka öncesinden müsabakanın tamamlanıp
seyirci ve sporcuların tahliyesine kadar geçecek dönem içerisinde, müsabakanın
yapılacağı yerde bulundurmakla ve müsabaka, antrenman ve seyir alanlarının
güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
(2) Spor kulüpleri, özel güvenlik görevlileri dışında
müsabakalarda seyirci sağlığını ve emniyetini ilgilendiren konularda
çalıştırmak üzere ayrıca kulüp görevlileri bulundurmakla yükümlüdür.
(3) (Değişik:4/7/2019-7182/4 md.) Federasyonlar
ve spor kulüpleri, bu Kanunda yer alan yükümlülüklerini yerine getirmek
amacıyla özel güvenlik hizmeti satın alabilir. Müsabakada görevlendirilecek
özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri müsabakanın başlangıç saatinden
en geç kırk sekiz saat önce ilgili kolluk birimine bildirilir. En üst profesyonel
futbol ligi kulüplerinin müsabakalarında güvenliğin sağlanması amacıyla genel
kolluk görevlilerinden, görevde olmayanlar da görevlendirilebilir. Bu
görevlendirme, ilgili kulübün başvurusu ve federasyonun talebi üzerine,
müsabakanın yapılacağı yerdeki
yetkili kolluk birimince yapılır. Bu kolluk
görevlilerine, görevlendirildikleri müsabaka ile sınırlı olarak günlük harcırah
miktarının üç katı kadar ödeme yapılır. Müsabaka güvenlik amirleri ile
yardımcılarına federasyon temsilcisine ödenen miktar kadar ödeme yapılır.
Gözlemci kolluk görevlilerine ise seyahat ve konaklama giderleri ile günlük
harcırah üç katı olarak ödenir. Bu miktar, federasyon tarafından doğrudan
kolluk görevlilerinin hesabına yatırılır. Federasyon ödeyeceği para miktarı ile
müsabakada görevli genel kolluğa verilen kumanya bedelini ilgili spor kulübünün
alacaklarından öncelikle mahsup eder. İl veya ilçe spor güvenlik kurulları
tarafından belirlenen özel güvenlik görevlisi sayısının yarısını, yüksek riskli
müsabakalarda ise üçte ikisini geçmeyecek sayıda ve bunların yerine genel
kolluk görevlisi bu şekilde görevlendirilir.
(4) Müsabaka, antrenman ve seyir alanlarında görev
yapacak özel güvenlik görevlileri, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel
Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda belirtilen görev ve yetkileri haizdir. Bu
Kanundan doğan görevlerinin ifası sırasında, özel güvenlik görevlilerinin
ateşli silah taşımaları yasaktır.[7]
Müsabaka güvenliği[8]
Spor kulüplerinin müsabaka ve seyir alanında bulundurmakla yükümlü oldukları özel güvenlik görevlilerinin sayısını ve bu personelin görev alacağı yerleri belirleme yetkisi il veya ilçe spor güvenlik kurullarına aittir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 7Kaynağı aç
yardımcısı, spor müsabakalarında alınacak güvenlik önlemlerinin yürütülmesi ve
denetlenmesi konularında, müsabakanın güvenliği ile ilgili tüm kişi ve
kuruluşlarla gerekli koordinasyonu sağlamakla yetkili ve görevlidir.
(2) Her spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst
lig ve bir altındaki lig için, her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini
gözlemci olarak görevlendirmekle yükümlüdür. Belirlenen kolluk görevlisi,
deplasman maçları dahil ilgili kulübün bütün maçlarında görevlendirilir.
(3) Müsabaka ve seyir alanlarında genel kolluk
görevlileri ile özel güvenlik görevlileri, müsabaka güvenlik amiri ve
yardımcısının emir ve denetiminde birlikte görev yapar. Müsabaka güvenlik amiri
her zaman tribünlerdeki genel kolluk görevlilerinin sayısının artırılmasına
karar verebilir.
(4) İl veya ilçe spor güvenlik kurulları, müsabaka ve
seyir alanında spor kulüplerinin bulundurmakla yükümlü oldukları özel güvenlik
görevlilerinin sayısını ve görev alacakları yerleri belirlemekle yetkilidir.
(5) (Ek:4/7/2019-7182/5 md.) Spor
müsabakalarından önce müsabaka güvenlik amirinin başkanlığında müsabakanın
güvenliğine ilişkin eş güdüm toplantısı yapılır. Bu toplantının yapılacağı
müsabakalar ile toplantıya katılacaklar ve gerekli diğer hususlar yönetmelikle
belirlenir.
Taraftar derneklerinin yükümlülükleri
Federasyonlar ve spor kulüpleri kanuni yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla özel güvenlik hizmeti satın alabilir. Müsabakada görevlendirilecek özel güvenlik personelinin kimlik bilgilerinin ise müsabakanın başlangıç saatinden en geç kırk sekiz saat önce ilgili kolluk birimine bildirilmesi zorunludur.
En üst profesyonel futbol ligi müsabakalarında istisnai bir düzenleme mevcuttur. İlgili spor güvenlik kurullarınca takdir edilen özel güvenlik kadrosunun en fazla yarısı kadar, karşılaşmanın yüksek risk taşıması durumunda ise üçte ikisini aşmayacak oranda görev haricindeki genel kolluk mensubu, özel güvenlik personelinin yerine görevlendirilebilmektedir.
Spor kulüpleri, görevlendirilen özel güvenlik personeli haricinde müsabakalarda seyirci sağlığını ve emniyetini ilgilendiren konularda çalıştırmak üzere ayrıca kulüp görevlileri bulundurmak zorundadır.
Görev Kapsamı, Silah Yasağı ve Emir-Komuta Yapısı
Spor müsabakası, antrenman ve seyir alanlarında görev alan özel güvenlik görevlileri 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamındaki görev ve yetkileri haizdir. Bununla birlikte, 6222 sayılı Kanun kapsamındaki görevlerini ifa ederken özel güvenlik görevlilerinin ateşli silah taşımaları kanunen yasaktır.
Müsabaka ve seyir alanlarında genel kolluk personeli ile özel güvenlik görevlileri, müsabaka güvenlik amiri ve yardımcısının emir ve denetiminde birlikte görev yaparlar.
Müsabaka güvenlik amiri ya da yardımcısı, spor karşılaşmalarında hayata geçirilecek güvenlik tedbirlerinin icrası ve denetlenmesine dair süreçte yetkilidir. Bu görevliler, karşılaşmanın güvenliğiyle bağlantılı bulunan bütün kişi ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu tesis etmekten sorumludur.
Giriş Kontrolleri, Arama Yetkisi ve Yasak Maddeler
Müsabaka güvenliğinin temin edilmesi amacıyla, spor alanına girişte izleyicilerin üstünün ve eşyalarının teknik cihazlarla veya gerektiğinde el ile kontrol edilip aranabilmesi iki temel yasal şarta bağlıdır. Özel güvenlik görevlilerinin bu arama ve kontrol yetkisini kullanabilmesi için genel kolluk kuvvetlerinin gözetiminde bulunulması ve mülki amirin yazılı emrinin mevcudiyeti şarttır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 12Kaynağı aç
Müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile takım veya taraftarların
toplu olarak seyahat ettikleri araçlara;
a) Ruhsatlı dahi olsa ateşli
silahlar ile esasen bulundurulması yasak olan diğer silahların,
b) Esasen bulundurulması yasak olmamakla beraber
kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı
veya yakıcı maddelerin,
c) Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin,
sokulması yasaktır. Müsabaka,
seyir ve antrenman alanlarında alkollü içecek sokulması, kullanılması ve
satılmasına ilişkin usul ve esaslar ilgili federasyonlar tarafından belirlenir.
(2) Müsabaka güvenliğinin sağlanması amacıyla, genel
kolluk görevlileri ile bunların gözetiminde olmak üzere özel güvenlik
görevlileri, mülki amirin yazılı emrine istinaden, spor alanına girişte
izleyicilerin üstünü ve eşyasını teknik cihazlarla ve gerektiğinde el ile
kontrol edebilir ve arayabilir.
(3) Spor müsabakası öncesinde, esnasında ve sonrasında
spor alanında taraftarların üzeri ve eşyası 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı
Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun önleme aramasına ilişkin hükümlerine göre
aranabilir.
(4) 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanununun adli aramaya ilişkin hükümleri saklıdır.
(5) Genel kolluk görevlileri ve belediye zabıtası
birinci fıkranın (b) ve (c) bentleri kapsamına giren alet veya maddeleri spor
alanında seyyar olarak satan, satışa arz eden, dağıtan veya dağıtmak için
bulunduran kişileri bu alandan uzaklaştırmakla yükümlüdür.[11]
Spor alanlarına yasak madde sokulması
ve müsabaka düzeninin bozulması[12]
6222 sayılı Kanun m. 12/1 uyarınca müsabaka, antrenman, seyir ve özel seyir alanları ile taraftarların toplu seyahat araçlarına ruhsatlı olsa dahi ateşli silahlar, taşınması yasak diğer silahlar, kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı, yakıcı veya uyuşturucu maddelerin sokulması yasaktır. Alkollü içeceklerin spor alanlarına girişi ve kullanımı ise mutlak bir kanuni yasak olarak değil, ilgili federasyonların belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenmektedir. İlgili mevzuat uyarınca özel güvenlik personeli, bu yasaklı alet ve maddeler ile federasyon düzenlemelerine aykırı alkollü içeceklerin alana sokulmasını engellemekle yükümlüdür.
Özel güvenlik personeli seyircilerin biletlerinde belirtilen koltuk numaralarına göre oturmasını temin etmek, acil durumlarda önem taşıyan tahliye merdivenlerinin boş bırakılmasını sağlamak, biletsiz ya da başkasına ait elektronik kartla girişleri engellemek ve alkollü ya da uyuşturucu etkisinde olduğu belirlenen kişilerin alan dışına çıkarılmasını sağlamakla yükümlüdür.
Müsabaka Alanı Güvenliği, İç Düzen ve Tahliye
Özel güvenlik görevlilerinin sahadaki görevi kapılar açılmadan başlar; tribünlere izleyici girmeden önce spor alanında gerekli kontrolleri tamamlayarak hazır beklerler. Karşılaşma bittikten sonra sporcu ve seyircilerin tahliyesi eksiksiz tamamlanana kadar iç güvenliği korumakla yükümlüdürler. Bunun yanı sıra alan içerisinde düzeni bozan fiilleri işleyen seyircilerin civardaki en yakın genel kolluk görevlisine bildirilmesi ve ev sahibi ile misafir takım taraftarlarının birbirlerinin tribününe geçiş yapmasının engellenmesi de bu personelin sorumluluğundadır.
Seyircilerin alana alınmasından müsabaka sonrası tamamen tahliye edilmesine kadar geçen dönemde, spor federasyonlarının belirlediği görevli şahıslar haricindeki kişilerin müsabaka alanına girmesi özel güvenlik görevlileri tarafından engellenir.
Özel güvenlik görevlileri, spor alanlarında söz, yazı veya hareketlerle hakaret olarak algılanacak tarzda aleni davranışlarda bulunan şahısları en yakın genel kolluk görevlisine bildirmekle yükümlüdür.
Stadyum Standartları ve Kapı Güvenliği Kuralları
Türkiye Futbol Federasyonu Süper Lig Statüsü uyarınca kulüpler, stadyumlarda güvenliği sağlamak ve akreditasyon sisteminin işleyişi için asgari sayıda özel güvenlik personeli bulundurmak zorundadır. Bu personelin hakem, futbolcu ve yetkililerin stada giriş yerlerinde, soyunma odası koridorlarında, geçiş yollarında ve sahaya açılan kapılarda görevlendirilmesi düzenlenmiştir.
Stadyumun tüm çıkış kapıları ile tribünlerden oyun alanına açılan kapıların dışa doğru açılması, seyirciler stadyum sınırları dahilindeyken bu kapıların kesinlikle kilitlenmemesi ve yönlendirme sağlanması amacıyla her bir kapıda özel güvenlik görevlisi bulundurulması şarttır.
Özel güvenlik görevlileri spor alanlarında ateşli silah taşıyabilir mi?
6222 sayılı Kanun m. 6/4 uyarınca müsabaka, antrenman ve seyir alanlarında görev alan özel güvenlik görevlilerinin bu görevlerini ifa ederken ateşli silah taşımaları kesin olarak yasaktır.
Seyircilerin üstü ve eşyaları hangi şartlarda aranabilir?
Spor alanına girişte teknik cihazla veya el ile yapılacak arama ve kontroller genel kolluk görevlilerinin gözetiminde ve mülki amirin yazılı emrine dayanılarak gerçekleştirilebilir.
Kulüpler görevlendirilecek özel güvenlik listesini ne zaman bildirmelidir?
Müsabakada görevlendirilecek özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgilerinin müsabaka başlangıç saatinden en geç kırk sekiz saat önce ilgili genel kolluk birimine bildirilmesi kanunen zorunludur.
Müsabaka sırasında hakaret eden veya düzeni bozan kişilere karşı ne yapılır?
Özel güvenlik personeli, tribün düzenini bozan veya söz, yazı ya da hareketle alenen hakaret içeren fiiller sergileyen kişileri en yakın genel kolluk görevlisine bildirmekle yükümlüdür.
Stadyum çıkış kapıları seyirciler içerideyken kilitlenebilir mi?
Seyirciler stadyumdayken çıkış kapıları ve oyun alanına açılan kapılar kilitlenemez; tüm kapıların dışa açılması ve her bir kapıda yönlendirme amaçlı özel güvenlik görevlisi bulunması şarttır.
Kulüpler özel güvenlik dışında ayrıca personel görevlendirmek zorunda mıdır?
Spor kulüpleri 6222 sayılı Kanun m. 6/2 uyarınca, özel güvenlik personeline ek olarak seyirci sağlığını ve emniyetini ilgilendiren konularda çalıştırmak üzere kulüp görevlileri bulundurmakla yükümlüdür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy