Yasal Çerçeve ve Yüksek Riskli Müsabaka İbaresi
Spor müsabakalarında güvenliği düzenleyen temel metin 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'dur. Kanun, güvenlik yükümlülüklerini genel bir temel rejim ile daha ağır koşullar gerektiren yüksek riskli müsabaka kategorisi olarak iki düzeyde öngörmektedir. 'Yüksek riskli müsabaka' ibaresi Kanun'un 6. maddesinin üçüncü fıkrasında genel kolluk görevlendirme oranıyla ilişkili olarak yer almaktadır. Bu kategorinin hangi otorite tarafından ve hangi ölçütlere göre belirleneceğine dair açık bir prosedür Kanun metninde yer almamaktadır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 6Kaynağı aç
yapılan müsabakalara katılanlar ile basketbol en üst ligindeki spor kulüpleri,
genel kolluk ile birlikte görev yapmak üzere güvenliği sağlamaya yetecek
sayıdaki özel güvenlik görevlilerini müsabaka öncesinden müsabakanın tamamlanıp
seyirci ve sporcuların tahliyesine kadar geçecek dönem içerisinde, müsabakanın
yapılacağı yerde bulundurmakla ve müsabaka, antrenman ve seyir alanlarının
güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
(2) Spor kulüpleri, özel güvenlik görevlileri dışında
müsabakalarda seyirci sağlığını ve emniyetini ilgilendiren konularda
çalıştırmak üzere ayrıca kulüp görevlileri bulundurmakla yükümlüdür.
(3) (Değişik:4/7/2019-7182/4 md.) Federasyonlar
ve spor kulüpleri, bu Kanunda yer alan yükümlülüklerini yerine getirmek
amacıyla özel güvenlik hizmeti satın alabilir. Müsabakada görevlendirilecek
özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri müsabakanın başlangıç saatinden
en geç kırk sekiz saat önce ilgili kolluk birimine bildirilir. En üst profesyonel
futbol ligi kulüplerinin müsabakalarında güvenliğin sağlanması amacıyla genel
kolluk görevlilerinden, görevde olmayanlar da görevlendirilebilir. Bu
görevlendirme, ilgili kulübün başvurusu ve federasyonun talebi üzerine,
müsabakanın yapılacağı yerdeki
yetkili kolluk birimince yapılır. Bu kolluk
görevlilerine, görevlendirildikleri müsabaka ile sınırlı olarak günlük harcırah
miktarının üç katı kadar ödeme yapılır. Müsabaka güvenlik amirleri ile
yardımcılarına federasyon temsilcisine ödenen miktar kadar ödeme yapılır.
Gözlemci kolluk görevlilerine ise seyahat ve konaklama giderleri ile günlük
harcırah üç katı olarak ödenir. Bu miktar, federasyon tarafından doğrudan
kolluk görevlilerinin hesabına yatırılır. Federasyon ödeyeceği para miktarı ile
müsabakada görevli genel kolluğa verilen kumanya bedelini ilgili spor kulübünün
alacaklarından öncelikle mahsup eder. İl veya ilçe spor güvenlik kurulları
tarafından belirlenen özel güvenlik görevlisi sayısının yarısını, yüksek riskli
müsabakalarda ise üçte ikisini geçmeyecek sayıda ve bunların yerine genel
kolluk görevlisi bu şekilde görevlendirilir.
(4) Müsabaka, antrenman ve seyir alanlarında görev
yapacak özel güvenlik görevlileri, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel
Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda belirtilen görev ve yetkileri haizdir. Bu
Kanundan doğan görevlerinin ifası sırasında, özel güvenlik görevlilerinin
ateşli silah taşımaları yasaktır.[7]
Müsabaka güvenliği[8]
Kulüplerin Temel Güvenlik Yükümlülükleri
6222 sayılı Kanun m. 6/1 uyarınca profesyonel spor dallarında müsabakalara katılan kulüpler ile basketbol en üst ligindeki kulüpler, genel kolluk ile birlikte çalışacak özel güvenlik görevlilerini müsabaka başlamadan seyirci ve sporcuların tahliyesinin tamamlanmasına kadar müsabaka yerinde hazır bulundurmak ve müsabaka, antrenman ile seyir alanlarının güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
Özel güvenlik görevlilerinin yanı sıra, Kanun m. 6/2 gereğince spor kulüpleri, seyirci sağlığını ve emniyetini ilgilendiren konularda çalışmak üzere ayrıca kulüp görevlisi de bulundurmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük özel güvenlik kadrolarından bağımsız olarak öngörülmektedir.
Görevde Olmayan Genel Kolluk Görevlilerinin Görevlendirilmesi
En üst profesyonel futbol ligi müsabakalarında, ilgili kulübün başvurusu ve federasyonun talebi üzerine, müsabakanın yapılacağı yerdeki yetkili kolluk birimince görevde olmayan genel kolluk görevlileri de görevlendirilebilir. Bu görevlilere, görevlendirildikleri müsabaka ile sınırlı olmak üzere günlük harcırah miktarının üç katı kadar ödeme yapılır. Bu düzenlemenin dayanağı 6222 sayılı Kanun m. 6/3'tür.
Söz konusu biçimde görevlendirilebilecek genel kolluk görevlilerinin sayısı Kanun'da sınırlandırılmıştır. İl veya ilçe spor güvenlik kurullarınca belirlenen özel güvenlik görevlisi sayısının standart müsabakalarda yarısı, yüksek riskli müsabakalarda ise üçte ikisi bu sayı için üst eşiği oluşturmaktadır. Kanun bu oransal sınırı yalnızca en üst profesyonel futbol ligi için öngörmüş olup diğer spor dallarına aynı oranın uygulanıp uygulanmayacağı Kanun metninden ayrıca çıkarılamamaktadır.
Özel Güvenlik Görevlilerinin Ateşli Silah Yasağı
6222 sayılı Kanun m. 6/4 uyarınca özel güvenlik görevlileri, bu Kanun'dan doğan görevlerini ifa ederken ateşli silah taşıyamaz. Kanun bu yasağı söz konusu görevlerle sınırlı olarak düzenlemiştir.
Müsabaka Öncesi Kimlik Bildirim Yükümlülüğü
Müsabakada görevlendirilecek özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri, müsabakanın başlangıç saatinden en geç kırk sekiz saat önce ilgili kolluk birimine bildirilir. Bu yükümlülük 6222 sayılı Kanun m. 6/3'te düzenlenmiştir.
İl ve İlçe Spor Güvenlik Kurulları
6222 sayılı Kanun m. 4/1 uyarınca il spor güvenlik kurulu, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında çalışır. Kurulun bileşimi; belediye başkanlığını, il jandarma komutanlığını, il emniyet müdürlüğünü, gençlik ve spor il müdürlüğünü, il sağlık müdürlüğünü, il milli eğitim müdürlüğünü, ilgili federasyon ile amatör spor kulüpleri konfederasyon temsilcilerini, vali tarafından belirlenen bir hukukçuyu ve farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyesini kapsamaktadır. Gerekli görüldüğünde basın kuruluşları ile ilgili kamu kuruluşlarının temsilcileri de toplantıya davet edilebilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 4Kaynağı aç
güvenlik kurulu, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında,
belediye başkanlığı, il jandarma komutanlığı, il emniyet müdürlüğü, gençlik ve
spor il müdürlüğü, il sağlık müdürlüğü, il milli eğitim müdürlüğü, ilgili
federasyon ve amatör spor kulüpleri konfederasyon temsilcileri, vali tarafından
belirlenecek bir hukukçu ile farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden
sorumlu yönetim kurulu üyesi ve gerekli görüldüğünde davet edilecek basın
kuruluşlarının ve ilgili kamu kuruluşlarının temsilcilerinden oluşur.[3]
(2) İlçe spor güvenlik kurulu,
kaymakam başkanlığında il spor güvenlik kurulunda yer alan kurum ve
kuruluşların ilçedeki temsilcileri ve kaymakam tarafından belirlenecek bir
hukukçu ile varsa farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu
yönetim kurulu üyesi ve gerekli görüldüğünde davet edilecek basın
kuruluşlarının ve ilgili kamu kuruluşlarının temsilcilerinden oluşur.3
Müsabaka ve seyir alanlarının
güvenlik ve düzenine ilişkin tedbirler[4][5]
İlçe spor güvenlik kurulu ise 6222 sayılı Kanun m. 4/2 gereğince kaymakam başkanlığında toplanır. Kurulda il kurulundaki kurum ve kuruluşların ilçedeki temsilcileri, kaymakam tarafından belirlenen bir hukukçu ve varsa farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyeleri yer alır. İlçe düzeyinde de basın ve kamu kuruluşu temsilcileri gerektiğinde davete açıktır.
Her iki kurul düzeyi de müsabaka ve seyir alanında spor kulüplerinin bulundurmakla yükümlü oldukları özel güvenlik görevlilerinin sayısını ve görev yapacakları yerleri belirleme yetkisini taşır. Bu yetki 6222 sayılı Kanun m. 7/4'te açıkça tanınmıştır. Spor kulüpleri ise Kanun m. 5/2 gereğince kurulların kendileriyle ilgili kararlarını yerine getirmekle yükümlüdür.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 7Kaynağı aç
yardımcısı, spor müsabakalarında alınacak güvenlik önlemlerinin yürütülmesi ve
denetlenmesi konularında, müsabakanın güvenliği ile ilgili tüm kişi ve
kuruluşlarla gerekli koordinasyonu sağlamakla yetkili ve görevlidir.
(2) Her spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst
lig ve bir altındaki lig için, her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini
gözlemci olarak görevlendirmekle yükümlüdür. Belirlenen kolluk görevlisi,
deplasman maçları dahil ilgili kulübün bütün maçlarında görevlendirilir.
(3) Müsabaka ve seyir alanlarında genel kolluk
görevlileri ile özel güvenlik görevlileri, müsabaka güvenlik amiri ve
yardımcısının emir ve denetiminde birlikte görev yapar. Müsabaka güvenlik amiri
her zaman tribünlerdeki genel kolluk görevlilerinin sayısının artırılmasına
karar verebilir.
(4) İl veya ilçe spor güvenlik kurulları, müsabaka ve
seyir alanında spor kulüplerinin bulundurmakla yükümlü oldukları özel güvenlik
görevlilerinin sayısını ve görev alacakları yerleri belirlemekle yetkilidir.
(5) (Ek:4/7/2019-7182/5 md.) Spor
müsabakalarından önce müsabaka güvenlik amirinin başkanlığında müsabakanın
güvenliğine ilişkin eş güdüm toplantısı yapılır. Bu toplantının yapılacağı
müsabakalar ile toplantıya katılacaklar ve gerekli diğer hususlar yönetmelikle
belirlenir.
Taraftar derneklerinin yükümlülükleri
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 5Kaynağı aç
a) Müsabaka ve seyir alanlarında sağlık ve güvenliğe,
b) Müsabakanın yapılacağı yerde
konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm ayırmak ve taraftarlar arasında
temas olmamasını sağlamaya yönelik olarak, ilgili spor federasyonları ve
uluslararası spor federasyonları tarafından belirlenen önlemleri almakla
yükümlüdür.
(2) Spor kulüpleri, müsabakanın güvenliğini sağlamak
amacıyla il veya ilçe spor güvenlik kurullarının kendileriyle ilgili olarak
aldığı kararları yerine getirmekle yükümlüdür.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar
kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla özellikle;
a) Müsabaka ve seyir alanlarına, seyri engellemeyecek
şekilde ve federasyonun bağlı olduğu uluslararası federasyonun talimatlarına
uygun olarak seyirci ile müsabakanın yapıldığı yer arasına tel, duvar, bariyer
ve benzeri fizikî engeller konulabilir.
b) Fizikî engeller, ilgili spor güvenlik biriminin
görüşü alınarak, il veya ilçe spor güvenlik kurullarının kararı ile
kaldırılabilir.
c) Seyir alanlarında, çocuklar ve engellilerin
müsabakaları izleyebilmeleri için durumlarına uygun yerler tahsis edilir.
ç) (Değişik:4/7/2019-7182/3 md.) Seyir
alanlarında seyircilerin oturma yerleri numaralandırılır. Bilet satışları
koltuk numarasıyla ilişkilendirilerek yapılır. Seyircilerin ayakta
seyredebileceği şekilde düzenlenmiş numaralı alanla ilişkilendirmek suretiyle
de bilet satışı yapılabilir. Bu uygulamaya, ilgili federasyon ve İçişleri
Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça karar verilir. Seyir alanlarına
kapasitenin üzerinde veya biletsiz seyirci alınamaz.
(4) (Değişik cümle:4/7/2019-7182/3 md.) Futbol
dalında en üst lig ile bir altındaki ligde seyir alanlarına girişi sağlayacak
biletler, elektronik sistem üzerinden usul ve esasları Hazine ve Maliye
Bakanlığınca belirlenen şekilde elektronik olarak oluşturulur. Bilet satın
almak isteyen kişilerle ilgili olarak, üzerinde adı, soyadı, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası ve fotoğrafı olan bir elektronik kart oluşturulur.
Kişinin yabancı olması halinde kart üzerinde Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarası yerine uyruğu olduğu devletin adı ile Türkiye’ye giriş yaptığı
pasaportun seri numarası kaydedilir. Bilet satışları kişilere özgü elektronik
kart üzerinden yapılabilir. Spor müsabakalarına, kişi ancak adına düzenlenen
elektronik kart ile izleyici olarak girebilir. Spor müsabakasına izleyici
olarak girecek kişilerin kontrolünü ev sahibi kulüp yapmakla yükümlüdür. Bu
yükümlülük ev sahibi olmayan müsabakalarda, müsabakaya katılan her iki kulüp;
milli müsabakalarda ise, ilgili federasyon tarafından yerine getirilir.
(5) Müsabaka ve seyir alanlarında; güvenliğin
sağlanması ve bu Kanuna aykırı davrananların tespiti amacıyla, gerekli teknik
donanımlar kurulur. Kameralar ve benzeri teknik donanımların
yerleştirilecekleri yerler ve sayıları il veya ilçe spor güvenlik kurulları
tarafından belirlenir.
(6) (Değişik:4/7/2019-7182/3 md.) Futbol
dalında en üst lig ile bir altındaki ligde bulunan kulüpler, dördüncü ve
beşinci fıkralardaki sistemle ilgili teknik donanımları kendi kullanımındaki
müsabaka ve seyir alanlarında kurmakla yükümlüdür. Aynı yükümlülükler
basketbol, voleybol ve hentbol dallarındaki en üst ligde bulunan kulüplerin
kendi kullanımındaki müsabaka ve seyir alanları bakımından da geçerlidir; ancak
bu spor dallarında dördüncü fıkrada öngörülen elektronik kart ve elektronik
bilete ilişkin hükümlerin uygulanmasına ilgili federasyonun görüşü alınarak
Bakanlık tarafından; en üst iki futbol ligi dışındaki liglerde ise Türkiye
Futbol Federasyonu tarafından karar verilir.
(7) Futbolda en üst profesyonel lig ve bir altındaki
ligde bulunan kulüplerin müsabakalarının yapıldığı müsabaka alanlarında; bu
Kanunda sayılan diğer spor branşlarında ise uluslararası spor müsabakalarının yapıldığı
müsabaka alanlarında ev sahibi ve misafir takım için ayrı ayrı olmak ve
gerektiğinde kullanılmak üzere azami yirmi kişi kapasiteli en az iki tane
bekletme odası ile genel kolluk görevlileri ile özel güvenlik görevlilerinin
kullanımına açık tutulacak güvenlik kameraları ve anons sistemlerinin
yönetildiği yeteri kadar kontrol odasının oluşturulması zorunludur. Kontrol
odasında federasyon ve spor kulübü temsilcileri de bulunur. Kayıt altına alınan
görüntü ve dokümanların birer örneği, müsabakanın sonunda ilgili spor güvenlik
birimine, federasyona ve her iki kulüp temsilcisine verilir.
(8) Dördüncü, beşinci ve yedinci fıkralarda belirtilen
güvenlik sistemlerinin ve odalarının giderleri, en üst profesyonel futbol ligi
ve bir altındaki ligdeki kulüplerin kendileri tarafından; basketbol, voleybol
ve hentbol dalları için ise spor tesisinin kullanım hakkına sahip olan kulüp ya
da kuruluş tarafından karşılanır.
(9) Müsabaka ve seyir alanlarında hangi güvenlik
sistemi veya teknik donanımın uygulanacağı ilgili federasyonun bağlı olduğu
uluslararası spor örgütlerinin düzenlemeleri çerçevesinde yönetmelikle
belirlenir.
(10) Müsabaka ve seyir alanları ile çevresinde; bu
alanlara sokulması yasak maddelere ve eşyalara, yasak olan davranışlara ve bu
alanlarda elektronik takibin yapıldığına ilişkin uyarı levhalarına yer verilir.
Bu yükümlülük ilgili müsabaka ve seyir alanı kullanımında olan spor kulübü
tarafından yerine getirilir.
(11) Dördüncü fıkrada belirtilen elektronik kart
uygulaması ile ilgili olarak;
a) Bilet organizasyonu ve seyircilerin müsabaka
alanlarına giriş ve çıkışına ilişkin kontrol ve denetim yetkisi federasyonlara
ait olup federasyonlar bu amaçla bünyelerinde merkezi kontrol sistemi
oluşturur. Elektronik kart oluşturulmak amacıyla alınacak kişisel bilgiler
federasyon bünyesinde oluşturulan merkezi veri tabanında tutulur. Bu veri
tabanı Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı erişimine açıktır.
b) Elektronik kart ile elektronik
kart kapsamında satışı gerçekleştirilecek biletlerin basım, satış ve dağıtımına
ilişkin yerel uygulamalar kulüpler tarafından, sistem üzerinden merkezi
satışları ise ilgili federasyonlar tarafından gerçekleştirilir. (Ek
cümle:4/7/2019-7182/3 md.) Spor müsabakaları için ilgili federasyon, spor
kulüpleri ve yetkili diğer kişiler tarafından uygun görülen yerler ve görevliler
dışında, her ne suretle olursa olsun bilet satışı yapılamaz.
c) (Ek cümleler:4/7/2019-7182/3 md.) İlgili
federasyonlar elektronik kart almak amacıyla verilen bilgileri, bu Kanun
kapsamındaki faaliyet alanıyla sınırlı olarak kulüpler adına paylaşabilir.
Paylaşılan bilgiler 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin
Korunması Kanununa aykırı olarak işlenemez ve kullanılamaz. (İptal cümle:
Anayasa Mahkemesi’nin 12/11/2015 tarihli ve E.: 2014/196, K.: 2015/103 sayılı
Kararı ile.) Merkezi pazarlama ve bilet satışından elde edilecek gelirler
kulüplere ait olup federasyon ya da yetki verdiği üçüncü kişiler nezdinde
oluşacak bu gelirler kamu kurum ve kuruluşlara ilişkin alacaklar ile kulüplerle
bankalar arasında yapılan yeniden yapılandırma işlemleri kapsamındaki tüm banka
alacakları hariç olmak üzere haczedilemez, devir ve temlik edilemez.
Federasyonlar bu fıkra kapsamında belirtilen yetkilerini kısmen veya tamamen
üçüncü kişilere devredebilir ve teknik hizmet
satın alabilir.
Müsabaka, antrenman ve seyir alanlarının
güvenliği[6]
Müsabaka Güvenlik Amirinin Yetki ve Görevleri
6222 sayılı Kanun m. 7/1 uyarınca müsabaka güvenlik amiri veya yardımcısı, spor müsabakalarında alınacak güvenlik önlemlerinin yürütülmesi ve denetlenmesi konularında müsabakayla ilgili tüm kişi ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlamakla yetkili ve görevlidir.
Müsabaka ve seyir alanlarında genel kolluk görevlileri ile özel güvenlik görevlileri, müsabaka güvenlik amiri ve yardımcısının emir ve denetiminde birlikte görev yapar. Bunun yanı sıra müsabaka güvenlik amiri, 6222 sayılı Kanun m. 7/3 çerçevesinde her zaman tribünlerdeki genel kolluk görevlilerinin sayısının artırılmasına karar verebilir. Bu yetkinin kullanımı Kanun metninde belirli bir risk seviyesi koşuluna bağlanmamıştır. Ayrıca yönetmelik çerçevesinde, özel güvenlik personelinin olaylara müdahalede yetersiz kaldığı durumlar ile risk seviyesi yüksek müsabakalarda genel kolluk görevlilerinin riskli alanlarda konuşlandırılması ya da olay çıkaran kişilerin spor alanı dışına çıkarılması sağlanır; ancak bu düzenlemenin dayanağı olan uygulama yönetmeliğinin tam metnine ilişkin doğrulama yapılamamaktadır.
6222 sayılı Kanun m. 7/2'ye göre her spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst lig ve bir altındaki lig için her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini gözlemci sıfatıyla atamakla yükümlüdür. Bu gözlemci, deplasman maçları da dahil olmak üzere ilgili kulübün tüm müsabakalarında görev yapar. Söz konusu yükümlülük Kanun metninde bu iki lig kademesiyle sınırlı tutulmuş olup diğer spor dalları için ayrı bir hüküm bulunmamaktadır.
Spor müsabakalarından önce, müsabaka güvenlik amirinin başkanlığında güvenliğe ilişkin bir eşgüdüm toplantısı yapılması 6222 sayılı Kanun m. 7/5'te öngörülmektedir. Hangi müsabakalarda bu toplantının yapılacağı, toplantıya kimlerin katılacağı ve diğer ayrıntılar yönetmeliğe bırakılmıştır.
Ev Sahibi Kulübün Seyirci Ayrımına İlişkin Yükümlülükleri
6222 sayılı Kanun m. 5/1-b uyarınca ev sahibi spor kulübü, müsabakanın yapılacağı yerde konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm ayırmak ve taraftarlar arasında temas olmamasını sağlamak amacıyla ilgili spor federasyonları ile uluslararası spor federasyonlarının belirlediği önlemleri almakla yükümlüdür.
Teknik Donanım ve Kamera Sistemleri
6222 sayılı Kanun m. 5/5 gereğince müsabaka ve seyir alanlarında güvenliğin sağlanması ile Kanuna aykırı davranışların tespiti amacıyla gerekli teknik donanımların kurulması zorunludur. Kameralar ve benzeri teknik donanımların yerleştirileceği yerlerin ve sayılarının belirlenmesi il veya ilçe spor güvenlik kurullarına aittir.
Teknik altyapıya ilişkin tamamlayıcı bir düzenleme olarak 6222 sayılı Kanun m. 5/7, futbolda en üst profesyonel lig ile bir altındaki lig kulüplerinin müsabaka alanlarında, ev sahibi ve misafir takım için ayrı ayrı olmak üzere azami yirmi kişi kapasiteli en az iki bekletme odası kurulmasını zorunlu kılmaktadır. Aynı madde uyarınca genel kolluk ile özel güvenlik görevlilerinin kullanımına açık tutulacak, güvenlik kameraları ve anons sistemlerinin yönetildiği yeterli sayıda kontrol odasının oluşturulması da zorunludur. Bu yükümlülük futbolda söz konusu iki lig kademesi için geçerli olmakla birlikte diğer spor branşlarında yalnızca uluslararası müsabakalar bakımından öngörülmüştür.
6222 sayılı Kanun m. 5/7 uyarınca kontrol odasında federasyon ve spor kulübü temsilcileri de bulunur. Kayıt altına alınan görüntü ve dokümanların birer örneği müsabakanın sonunda ilgili spor güvenlik birimine, federasyona ve her iki kulüp temsilcisine verilir.
İlgili yönetmelik kapsamında kontrol odasında yeterli personel görevlendirilmesi ve gelişmiş kamera ile elektronik bilet sistemlerinden yararlanılarak Kanuna aykırı fiil işleyenlerin fotoğraflı, görüntülü ve diğer delillerle tespit edilmesi öngörülmektedir; bu düzenleme yönetmeliğe dayandığından ihtiyatla aktarılmaktadır.
Spor Güvenlik Birimlerinin İzleme Görevleri
İlgili yönetmelik çerçevesinde spor güvenlik biriminin görevleri arasında taraftarları ve taraftar gruplarını müsabaka öncesinde ve sonrasında izlemek, misafir kulübün bulunduğu yerdeki spor güvenlik birimleriyle riskli taraftarlar hakkında bilgi alışverişi yapmak, internet ve kitle iletişim araçlarında yayımlanan müsabaka güvenliğini ilgilendiren bilgileri takip etmek ve dış saha müsabakalarında takım ile taraftarların seyahat, konaklama, sayı ve program bilgilerini temin etmek sayılmaktadır. Bu görev listesi yönetmeliğe dayandığından ihtiyatla aktarılmaktadır.
Taraftardan sorumlu kulüp temsilcisinin yükümlülükleri arasında da riskli taraftarlara ilişkin bilgileri yetkili mercilerle paylaşmak, rakip kulüp görevlileri ve ilgili kuruluşlarla irtibat sağlamak, riskli seyircilerin listesi ile takımların yol güzergâhı ve konaklama bilgilerini il spor güvenlik birimine bildirmek yer almaktadır. Aynı çerçeve kapsamında, gerekli hâllerde dış saha maçlarına seyahat eden taraftarlara eşlik edilmesi ve bu seyahatlerde kulüp görevlileri ile özel güvenlik personeli bulundurulması da düzenlenmiştir. Bu bilgiler yönetmeliğe dayandığından ihtiyatla aktarılmaktadır.
Stadyum Düzenlemeleri ve Tahliye Planlaması
Süper Lig müsabakalarına ilişkin federasyon statüsü kapsamında, stadyum dışında görev alacak güvenlik görevlilerinin iki güvenlik bariyeri oluşturduğu ve bu bariyerlerde üst araması, elektronik bilet ile pankart kontrolü yapıldığı, bariyerler dışındaki uygulamaların ise resmî güvenlik görevlilerince yürütüldüğü belirtilmektedir. Kulüplerin hakem, futbolcu ve yetkililerin stada giriş yerlerinde, soyunma odası koridorlarında, teknik alan geçişlerinde ve sahaya açılan kapılarda asgari sayıda özel güvenlik görevlisi bulundurması da düzenleme kapsamında yer almaktadır. Bu bilgiler sezon bazlı bir statü belgesine dayanmakta olup statünün değişebilir nitelik taşıdığından ihtiyatla aktarılmaktadır.
Tahliye planlaması açısından ise uygulama yönetmeliğinin, müsabaka güvenlik amirine gerekli gördüğünde müsabaka sonrasında ev sahibi ve misafir taraftarların farklı zaman aralıklarında tahliyesine karar verme yetkisi tanıdığı ve spor alanı güvenlik planında tahliye sistemi, tribünlerden tahliye güzergâhları ile acil durum toplanma alanlarına yer verilmesini zorunlu kıldığı belirtilmektedir. Bu bilgiler yönetmeliğe dayandığından ihtiyatla aktarılmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Yüksek riskli müsabakada kaç genel kolluk görevlisi görevlendirilebilir?
6222 sayılı Kanun m. 6/3 uyarınca, en üst profesyonel futbol ligi müsabakalarında görevde olmayan genel kolluk görevlilerinin sayısı il veya ilçe spor güvenlik kurulunca belirlenen özel güvenlik görevlisi sayısının standart müsabakalarda yarısını, yüksek riskli müsabakalarda ise üçte ikisini geçemez. Bu oransal sınır yalnızca en üst profesyonel futbol ligi için Kanun metninde öngörülmüştür.
Özel güvenlik görevlileri müsabakada silah taşıyabilir mi?
6222 sayılı Kanun m. 6/4 gereğince özel güvenlik görevlileri bu Kanun'dan doğan görevlerini ifa ederken ateşli silah taşıyamaz.
Kimlik bildirimi için süre ne kadardır?
Müsabakada görevlendirilecek özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri müsabakanın başlangıç saatinden en geç kırk sekiz saat önce ilgili kolluk birimine bildirilir. Bu yükümlülük 6222 sayılı Kanun m. 6/3'ten kaynaklanmaktadır.
Müsabaka güvenlik amiri kolluk sayısını artırabilir mi?
Evet. 6222 sayılı Kanun m. 7/3'e göre müsabaka güvenlik amiri her zaman tribünlerdeki genel kolluk görevlilerinin sayısının artırılmasına karar verebilir.
Ev sahibi kulübün konuk taraftarlara yönelik yükümlülükleri nelerdir?
6222 sayılı Kanun m. 5/1-b uyarınca ev sahibi kulüp, müsabaka yerinde konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm ayırmak ve taraftarlar arasında temas olmamasını sağlamak amacıyla ilgili spor federasyonları ile uluslararası spor federasyonlarının belirlediği önlemleri almakla yükümlüdür.
Özel güvenlik görevlisi sayısını kim belirler?
6222 sayılı Kanun m. 7/4 uyarınca özel güvenlik görevlilerinin sayısını ve görev yapacakları yerleri belirleme yetkisi il veya ilçe spor güvenlik kurullarına aittir. Spor kulüpleri bu kurulların kararlarını yerine getirmekle yükümlüdür.
En üst lig müsabakalarında bekletme odası zorunlu mu?
6222 sayılı Kanun m. 5/7 uyarınca futbolda en üst profesyonel lig ile bir altındaki lig kulüplerinin müsabaka alanlarında, ev sahibi ve misafir takım için ayrı ayrı olmak üzere gerektiğinde kullanılmak üzere azami yirmi kişi kapasiteli en az iki bekletme odası oluşturulması zorunludur. Diğer spor branşlarında bu yükümlülük yalnızca uluslararası müsabakalar için geçerlidir.
Deplasman maçlarında gözlemci kolluk görevlisi atanır mı?
6222 sayılı Kanun m. 7/2 uyarınca her spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst lig ve bir altındaki lig için her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini gözlemci olarak görevlendirmekle yükümlüdür. Bu gözlemci, deplasman maçları dahil ilgili kulübün tüm maçlarında görev yapar.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

