6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, izleyici girişini Kanun hükümlerine göre temin edilmiş bilete bağlar. Bileti olmadan müsabakayı izlemek amacıyla müsabaka veya seyir alanına giren kişi, elli günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır. Seyirci kabulünün başlamasından müsabaka sonrası tam boşaltmaya kadar müsabaka alanı, soyunma odaları, bu odaların koridorları veya sporcu çıkış tünellerine yetkisiz giren kişi ise üç aydan bir yıla kadar hapis ya da adli para cezası ile karşılaşır. Adına düzenlenen elektronik kartla izleyici girişi, futbolun en üst ligi ve bir altındaki lig için ayrıca düzenlenmiştir. Basketbol, voleybol ve hentbolun en üst liglerinde elektronik kart ve elektronik bilet hükümlerinin işletilmesine ilgili federasyonun görüşü alınarak Bakanlık karar verir. En üst iki futbol liginin dışındaki liglerde bu karar yetkisi Türkiye Futbol Federasyonundadır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 5Kaynağı aç
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 15Kaynağı aç
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 16Kaynağı aç
Ev sahibi kulübün güvenlik ve seyir düzeni yükümlülüğü
Kanun'un 5. maddesi, ev sahibi spor kulübüne müsabaka ve seyir alanlarında sağlık ile güvenliğe ilişkin önlemleri alma görevi verir. Bu önlemlerin içeriği ilgili spor federasyonları ve uluslararası spor federasyonlarının belirlediği çerçeveye bağlıdır. Ev sahibi kulüp ayrıca konuk takım seyircilerine ayrı bir bölüm ayırmak ve taraftarların temas etmemesi için aynı çerçevede belirlenen tedbirleri uygulamak zorundadır.
Spor kulüpleri, müsabaka güvenliği için il veya ilçe spor güvenlik kurulunun kendilerini ilgilendiren kararlarını yerine getirir. Seyirci ile müsabakanın yapıldığı yer arasına, seyri engellemeyecek ve bağlı olunan uluslararası federasyonun talimatına uygun tel, duvar, bariyer ya da benzeri fiziksel engel konulabilir. Hüküm engeli zorunlu tutmaz. Konulmuş engel, ilgili spor güvenlik biriminin görüşü alındıktan sonra il veya ilçe spor güvenlik kurulunun kararıyla kaldırılabilir.
Seyir alanlarında çocukların ve engellilerin müsabakayı izleyebilmesi için durumlarına uygun yer ayrılır. Oturma yerleri numaralandırılır ve bilet satışı koltuk numarasıyla ilişkilendirilir. Ayakta seyredilebilecek numaralı alanla bağlantılı satış da mümkündür; buna ilgili federasyon ile İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlık karar verir. Kapasitenin üstünde veya biletsiz seyirci alınması yasaktır.
Elektronik kartın lig ve branşa göre kapsamı
Futbolun en üst ligi ile hemen altındaki ligde giriş biletleri, Hazine ve Maliye Bakanlığının belirlediği usul ve esaslara göre elektronik sistemde oluşturulur. Bilet almak isteyen kişi için ad, soyad, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve fotoğraf içeren elektronik kart hazırlanır. Yabancı kişide kimlik numarası yerine uyruğundaki devletin adı ve Türkiye'ye girişte kullanılan pasaportun seri numarası kaydedilir.
Bu düzenlemenin uygulandığı müsabakada kişi, izleyici sıfatıyla yalnızca kendi adına düzenlenen elektronik kartla girebilir. Kontrol yükümlülüğü ev sahibi kulübe aittir. Ev sahibi olmayan karşılaşmada kontrolü katılan iki kulüp, milli müsabakada ise ilgili federasyon yapar.
Futbolun en üst iki ligindeki kulüpler, elektronik kart ve bilet sistemi ile güvenlik amaçlı teknik donanımı kendi kullandıkları müsabaka ve seyir alanlarında kurmak zorundadır. Kurma yükümlülüğü basketbol, voleybol ve hentbolun en üst liglerindeki kulüplerin kendi alanları için de geçerlidir. Buna karşılık bu üç branşta elektronik kart ve elektronik bilet hükümlerinin işletilmesine, ilgili federasyonun görüşü alınarak Bakanlık karar verir. En üst iki futbol liginin dışındaki liglerde karar yetkisi Türkiye Futbol Federasyonundadır.
Teknik donanım, kontrol odası ve uyarı levhaları
Müsabaka ve seyir alanlarında güvenliği sağlamak ve Kanuna aykırı davrananları belirlemek için gerekli teknik donanım kurulur. Kamera ve benzeri araçların yeri ile sayısı il veya ilçe spor güvenlik kurulunca belirlenir. Hangi güvenlik sistemi veya donanımın kullanılacağı, federasyonun bağlı olduğu uluslararası spor örgütünün düzenlemeleri çerçevesinde yönetmelikle saptanır.
Futbolda en üst profesyonel lig ve bir altındaki lig ile sayılan diğer branşlardaki uluslararası müsabaka alanlarında, ev sahibi ve misafir takım için ayrı ayrı ve gerektiğinde kullanılmak üzere en çok yirmi kişilik en az iki bekletme odası bulunur. Genel kolluk ile özel güvenlik görevlilerinin kullanabileceği kamera ve anons sistemlerinin yönetildiği yeter sayıda kontrol odası da oluşturulur. Kontrol odasında federasyon ve spor kulübü temsilcileri yer alır. Kayda alınan görüntü ve belgelerin birer örneği müsabaka bitince ilgili spor güvenlik birimine, federasyona ve her iki kulüp temsilcisine verilir.
Müsabaka ve seyir alanları ile çevresinde, içeri sokulması yasak madde ve eşyalar, yasak davranışlar ve elektronik takibin yapıldığı konusunda uyarı levhaları bulunur. Levhaları, alanı kullanan spor kulübü temin eder.
Bilet organizasyonu ve kişisel bilgilerin kullanımı
Bilet organizasyonu ile seyircilerin giriş ve çıkışını denetleme yetkisi federasyonlardadır. Federasyonlar bu amaçla merkezi kontrol sistemi kurar. Elektronik kart için alınan kişisel bilgiler federasyonun merkezi veri tabanında saklanır. Tabana Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı erişebilir.
Elektronik kart ve bu kart kapsamında satılacak biletlerin basımı, satışı ve dağıtımındaki yerel işlemleri kulüpler yürütür. Sistem üzerinden yapılan merkezi satışları ilgili federasyonlar gerçekleştirir. İlgili federasyonun, spor kulüplerinin ve yetkili diğer kişilerin uygun gördüğü yerler ve görevliler dışında spor müsabakası bileti satılamaz.
Federasyonlar, elektronik kart almak için verilen bilgileri yalnızca Kanun kapsamındaki faaliyet alanıyla sınırlı olmak üzere kulüpler adına paylaşabilir. Paylaşılan bilgiler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırı biçimde işlenemez ve kullanılamaz. Merkezi pazarlama ve bilet satışından doğan gelir kulüplere aittir. Federasyon veya yetkilendirdiği üçüncü kişi nezdindeki bu gelir, kamu kurum ve kuruluşlarının alacakları ile kulüpler ve bankalar arasındaki yeniden yapılandırma kapsamındaki bütün banka alacakları dışında haczedilemez, devredilemez ve temlik edilemez. Federasyonlar bu fıkradaki yetkilerini kısmen veya tamamen üçüncü kişilere bırakabilir ve teknik hizmet satın alabilir.
Biletsiz giriş ve aykırı seyirci kabulünün cezası
Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrası, temin edilmiş bileti bulunmadan müsabakayı izlemek için müsabaka veya seyir alanına giren kişiye elli günden aşağı olmamak üzere adli para cezası öngörür. Aynı fiili spor müsabakalarına seyirci olarak katılması yasaklanmış kişi işlerse adli para cezasının alt sınırı iki yüz güne çıkar.
Müsabaka veya seyir alanına Kanun hükümlerine aykırı seyirci alan ya da alınmasını sağlayan kişi bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil, seyirci yasağı bulunan bir kişi yararına işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
Seyirci yasağı bulunan kişiler bu istisnanın dışındadır. Onlar hariç olmak üzere, Gençlik ve Spor Bakanlığının tasarrufundaki seyirci yerlerine giriş ve çıkış düzenlemeleri çerçevesinde alana girenler hakkında birinci ve ikinci fıkra uygulanmaz. İstisna, Bakanlığın tasarrufundaki yerlere ilişkin düzenlemelere uygun girişe bağlıdır.
Kişi, kendisine ait elektronik kartı bir başkasının seyirci sıfatıyla içeri girmesi için kullandırırsa, biletsiz girişe bağlanan ceza uygulanır. Seyirci girişini sağlamak üzere yetkisiz biçimde kart üreten, satışını yapan, satışa arz eden, devreden, satın alan, kabul eden veya elinde bulunduran kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş yüz günden on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kartı kendi kullanımı için kabul eden ve bulunduran kişi hakkında ise iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Uygun görülen yer ve görevliler dışında bilet satanlar altı aydan bir yıla kadar hapis ile yüz günden iki bin güne kadar adli para cezası alır. Bileti değerinin üstünde satanlar için ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz elli günden beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Değerin hangi ölçüte göre belirleneceği bu hükümde açıklanmamıştır.
Saha, soyunma odası ve tünele yetkisiz giriş
Kanun'un 16. maddesi, seyircilerin içeri alınmaya başlandığı andan müsabaka bitince alanın bütünüyle boşaltılmasına kadar olan zaman dilimini kapsar. Bu aralıkta yetkisi bulunmadan müsabaka yerine, soyunma odalarına, odaların koridorlarına veya sporcuların çıkış tünellerine giren kişi üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Aynı fiil karşılaşmanın akışını ya da güvenliğini bozarsa uygulanacak hapis cezası bir yıldan üç yıla kadar olur.
Kulübe verilen ceza ve federasyonun yaptırım yetkisi
Kanun'un 19. maddesine göre kulübe veya kulüp mensubuna bu Kanuna dayanılarak ceza verilmesi, kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini sona erdirmez. Federasyon yaptırımının türü ve ölçüsü bu hükümde gösterilmemiştir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 19Kaynağı aç
Federasyon, kulüpler ve ilgili diğer kurumlar, Kanun kapsamındaki suçlar hakkında Gençlik ve Spor Bakanlığının yürüttüğü idari inceleme veya soruşturmada görevlendirilen denetim elemanlarına bilgi ve belge göstermek ve incelemeye yardım etmek zorundadır. Yükümlülük, kanuni bir engel bulunmaması ve inceleme veya soruşturmanın gerekleriyle sınırlıdır.
Biletsiz müsabaka izlemenin cezası nedir?
Kanun hükümlerine göre temin edilmiş bileti olmadan müsabakayı izlemek için alana giren kişi elli günden az olmamak üzere adli para cezası alır. Failin seyirci yasağı varsa alt sınır iki yüz gündür.
Elektronik kart her müsabakada zorunlu mudur?
Adına düzenlenen elektronik kartla izleyici girişi, futbolun en üst ligi ve bir altındaki lig için düzenlenmiştir. Basketbol, voleybol, hentbol ve diğer futbol liglerinde elektronik kart ile elektronik bilet hükümlerinin uygulanması ayrıca karara bağlıdır.
Başkasının kartla girmesini sağlamak suç mudur?
Kendi elektronik kartını başkasının seyirci olarak girmesi için kullandıran kişi, biletsiz girişe ilişkin birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır. Yetkisiz kart üretmek, satmak, devretmek, satın almak, kabul etmek veya bulundurmak iki yıldan beş yıla kadar hapis ve ayrıca adli para cezasına bağlanmıştır. Kartı kendi kullanımı için kabul edip bulundurmak ise iki yıla kadar hapis cezasıdır.
Saha veya soyunma odasına yetkisiz girenin cezası nedir?
Seyirci kabulünden tam boşaltmaya kadar müsabaka alanı, soyunma odası, koridor veya sporcu çıkış tüneline yetkisiz giren kişi üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası alır. Fiil müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozarsa ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir.
Aykırı seyirci kabulü nasıl cezalandırılır?
Kanuna aykırı seyirci kabul eden veya kabul edilmesini sağlayan kişi bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suç seyirci yasağı bulunan kişi lehine işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
Kulübe ceza verilmesi federasyon yaptırımını engeller mi?
Engellemez. Kanuna göre kulübe veya mensubuna ceza verilmesi, kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy