Spor Hukukunda Yargı Yolları ve Başvuru Süreleri

Anayasal Çerçeve ve Spor Federasyonlarında Zorunlu Tahkim

Anayasa'nın 59. maddesi gereğince Devlet, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri almakta, sporun kitlelere yayılmasını teşvik etmekte ve başarılı sporcuyu korumaktadır. Anayasa koyucu spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı yalnızca zorunlu tahkim yoluna başvurulabileceğini düzenlemiştir. Bu çerçevede spor tahkim kurullarınca verilen kararlar kesin nitelikte olup anılan kararlara karşı hiçbir adli veya idari yargı merciine başvurulamaz. Futbol alanında nihai kararları tesis eden en yüksek iç yargı mercii konumundaki TFF Tahkim Kurulu'nun yasal dayanağını da Anayasa'nın 59. maddesi ile 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun oluşturmaktadır.

TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Başvuru Usulü ve Ön İnceleme

Futbolcular ile kulüpler arasındaki sözleşme ve alacak uyuşmazlıklarında Türkiye Futbol Federasyonu bünyesindeki Uyuşmazlık Çözüm Kurulu'na başvurular yazılı dilekçe ile yapılır. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Koordinatörlüğü tarafından yürütülen ön inceleme aşamasında dilekçede Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Talimatı'nın 6. maddesinde öngörülen zorunlu unsurların bulunup bulunmadığı incelenir. Eksiklik tespit edilmediği takdirde dosya Başkanlar Kurulu'na tevdi edilir; hakem ücretlerinin davacı tarafça yatırılmasının ardından dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğ edilir.

Tebligatı alan davalı taraf, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde hakemini seçmek ve savunmasını kurula sunmakla yükümlüdür. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu nezdindeki uyuşmazlıklar üç kişilik Hakem Heyeti tarafından karara bağlanır. Bu heyet, tarafların seçtiği veya seçilmiş sayıldığı iki hakem ile Başkanlar Kurulu tarafından belirlenen bir heyet başkanından teşekkül eder.

Hakem Heyeti incelemelerinde TFF Kanunu, federasyon statüsü, ilgili talimatlar ve düzenlemeler ile FIFA ve UEFA normlarını esas almakta; uyuşmazlığın esasına ilişkin değerlendirmesini ise Türk maddi hukuku sınırları dahilinde yapmaktadır. Hakem Heyeti, teşekkül ettiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde gerekçeli kararını tanzim etmek zorundadır. Haklı nedenlerin mevcudiyeti durumunda anılan karar süresi birer aylık dönemler halinde uzatılabilir.

TFF Tahkim Kurulu ve Disiplin Kararlarına İtiraz Usulü

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Hakem Heyeti kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde TFF Tahkim Kurulu'na itiraz yoluna gidilebilir. Kurul kararları, tebliğden itibaren 7 günlük süre zarfında Tahkim Kurulu'na itiraz edilmemesi veya itiraz üzerine Tahkim Kurulu tarafından karar verilmesi hallerinde kesinleşir. Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu (PFDK) kararlarına karşı da kararların denetimini sağlamak amacıyla TFF Tahkim Kurulu nezdinde itiraz imkânı tanınmış olup bu itiraz süresi genellikle kararın tebliğinden itibaren 7 gündür. Tahkim Kurulu'na başvurular yazılı dilekçe ile yapılmakta, süreler kural olarak 7 gün ile sınırlı tutulmakta ve kurul sunulan dilekçeler ile delilleri inceleyerek hüküm kurmaktadır.

Uluslararası Spor Yargı Yolları ve CAS Süreci

UEFA bünyesindeki Kontrol, Etik ve Disiplin Kurulu kararlarına karşı Temyiz Kurulu'na başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren 3 gündür. FIFA Uyuşmazlık Çözüm Kurulu kararlarına karşı ise 21 gün içinde FIFA Temyiz Komitesi'ne başvurulabilir.

FIFA ve UEFA kararlarına karşı 21 gün içinde Lozan'daki Spor Tahkim Mahkemesi (CAS) Sekretaryası'na başvuru yapılması gerekir. UEFA Temyiz Kurulu kararlarına karşı CAS'a başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren 21 gündür ve bu süreler kesin nitelikte olup UEFA Disiplin Talimatı istisnai durumlar dışında sürelerin uzatılmasına izin vermez. İsviçre Federal Mahkemesi ise CAS kararlarını usul hatası, yetkisizlik ve kamu düzenine aykırılık gibi sınırlı iptal sebepleriyle denetler.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Uyarınca Tahkim ve Süre Rejimi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 90. maddesinin birinci fıkrası uyarınca süreler, kanunda belirtilir veya hâkim tarafından tespit edilir. Kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında hâkim kanundaki süreleri artıramaz veya eksiltemez. Kanunun tahkime ilişkin hükümleri, 407. maddenin birinci fıkrası gereğince 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununun tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yeri Türkiye olarak belirlenen uyuşmazlıklarda uygulanır. Kanunun 410. maddesinin birinci fıkrasına göre ise tahkim yargılamasında mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkeme, konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesidir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy