Tescil Plakasına Kesilen Trafik Cezalarında İdari Muhatap
Trafiği tehlikeye düşürecek ya da engel olacak şekilde park eden veya trafik kurallarını ihlal edip sürücüsü tespit edilemeyen araçlar hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 116/1 gereğince tescil plakasına göre ceza tutanağı düzenlenir. Para cezasının ödenmesi gereken hallerde trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye posta yoluyla tebligat çıkarılır; tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinde liste halinde ilan edilir ve ilan tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır. Buna karşılık, kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının Kimlik Bildirme Kanunu hükümleri kapsamında kolluk kuvvetlerinin denetimine sunulan verilerden tespiti ve tebligata uygun adresinin bulunması durumunda, tutanak kiracı adına düzenlenerek kiracıya tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 116Kaynağı aç
Kusurlu Eylem Nedeniyle İşverenin İşçiye Rücu Hakkı
İşçi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 400 uyarınca kusuruyla işverene verdiği her türlü zarardan sorumludur. Bu sorumluluğun kapsamı belirlenirken işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlık ve eğitim gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri dikkate alınır. İşçinin mesai saatleri haricinde, işverenden izin almaksızın veya kendi özel işleri sebebiyle şirket aracını kullandığı sırada kusuruyla ceza alması halinde, cezayı idareye ödeyen işveren bu zararı işçiye rücu etme ve talep etme imkanına sahiptir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 400Kaynağı aç
İşverenin rücu talebinin kabul edilebilmesi için trafik para cezasını bizzat ödediğini veya somut zararın fiilen gerçekleştiğini kanıtlaması zorunludur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2014/31575 Esas ve 2016/5616 Karar sayılı ilamında, işçinin kusurlu eylemiyle işverenin trafik para cezası ödemesine yol açtığı ve bu ödemenin işverence yapıldığı kanıtlandığında rücu talebinin kabul edilmesi gerektiğini, ödemenin yapıldığı ispatlanmadığı takdirde zararın doğduğunun kabul edilemeyeceğini belirtmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2014/31575, K. 2016/5616Kaynağı aç
Trafik Cezası Nedeniyle İşçi Ücretinden Kesinti ve Takas Yasağı
İşverenin işçiye rücu hakkı bulunsa dahi, ödenen ceza miktarını işçinin ücretinden tek taraflı olarak kesmesi yasal engellere tabidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 407 uyarınca işveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez. Takas ancak işçinin açık rızasıyla ya da işçinin kasten sebebiyet verdiği yargı kararıyla kesinleşmiş bir zarardan doğması şartıyla ve ücretin yalnızca haczedilebilir kısmı ile sınırlı olarak yapılabilir. Ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu m. 62 gereğince işverene düşen kanuni bir yükümlülüğün yerine getirilmesi veya kanun hükümlerinin uygulanması gerekçe gösterilerek işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 407Kaynağı aç
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 62Kaynağı aç
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2017/13342 Esas ve 2019/16167 Karar sayılı kararında, işçinin şirkete ait aracı kullanırken sebebiyet verdiği trafik idari para cezalarının şirketçe ödenmesi durumunda, bu tutarların işçinin açık muvafakati olmaksızın re'sen mahsup edilmesini mevzuata aykırı bulmuştur. Benzer doğrultuda Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2015/3083 Esas ve 2015/9061 Karar sayılı ilamında kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmaksızın işverence işçinin ücretinden kesinti yapılmasının kanuna aykırı olduğunu açıklamıştır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2016/12773 Esas ve 2019/9949 Karar sayılı ilamında da işçinin kusurundan doğan somut bir zararın gerçekleştiği kanıtlanmadığı müddetçe sözleşmedeki tek taraflı kesinti şartlarına hukuki geçerlilik tanınamayacağını ifade etmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2017/13342, K. 2019/16167Kaynağı aç
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2015/3083, K. 2015/9061Kaynağı aç
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2016/12773, K. 2019/9949Kaynağı aç
Trafik cezasının ücretten mahsup edilebilmesi bakımından işe girişte alınan genel rıza veya peşin onay belgeleri yeterli kabul edilmemekte, somut her ceza ve eylem özelinde işçinin açık muvafakati aranmaktadır. İşveren tarafından işçinin ücreti yasa hükümlerine veya sözleşme şartlarına aykırı olarak eksik hesaplanır veya ödenmezse, işçi 4857 sayılı İş Kanunu m. 24/II-e uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme hakkına sahip olur.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 24Kaynağı aç
Disiplin Kapsamında Ücret Kesme Cezası ve Kanuni Şartları
İşverenin trafik cezasını gerekçe göstererek uygulayabileceği disiplin tedbirleri 4857 sayılı İş Kanunu m. 38 kapsamında sınırlandırılmıştır. İşveren toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde açıkça gösterilen haller dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. Yapılacak ceza kesintilerinin derhal sebepleriyle birlikte işçiye bildirilmesi gerekir. Bu yolla yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelik kazanç tutarını aşamaz. Ayrıca ceza kesintisi yoluyla tahsil edilen bu paraların işverende kalması yasaktır; tutarların kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına yatırılması zorunludur.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 38Kaynağı aç
İdari Para Cezalarında Ödeme Süresi, İndirim ve İtiraz Yolu
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca kanunlarında özel bir ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Cezanın kanuni ödeme süresi içinde ödenmesi durumunda tutar üzerinden yüzde yirmi beş oranında indirim uygulanır. Ödeme yapılmış olması, ilgilinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını engellemez. Ekonomik durumun elvermemesi halinde Kabahatler Kanunu m. 17/3 gereğince ilk taksiti peşin ödenmek kaydıyla bir yıl içinde dört eşit taksitle ödeme kararı verilebilir; taksitlerin vaktinde ve eksiksiz ödenmemesi durumunda idari para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 17Kaynağı aç
İdari yaptırım kararlarına karşı, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup zamanında başvuru yapılmaması halinde karar kesinleşir. Mücbir sebebin varlığı sebebiyle on beş günlük sürenin kaçırılması halinde, Kabahatler Kanunu m. 27/2 uyarınca mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir. Bu başvuru kesinleşmeyi kendiliğinden önlemese de mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
Kayıt Dışı Çalışan Denetimi ve İdari Para Cezası
Şirket aracını kullanan kişinin işe giriş bildiriminin Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmadığının denetimler esnasında tespit edilmesi durumunda idari yaptırımlar gündeme gelir. Bu durumun tespiti üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kayıt dışı istihdam hükümleri işletilerek araç sahibi şirkete ayrıca idari para cezası uygulanabilir.
Şirket aracına kesilen ceza çalışanın maaşından kesilebilir mi?
Hayır, işçinin açık ve somut muvafakati olmaksızın veya kasten sebebiyet verdiği kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadıkça ceza bedeli işçi ücretinden re'sen kesilemez ya da takas edilemez.
İş sözleşmesinde yazılı kesinti şartı cezanın maaştan mahsubu için yeterli midir?
Hayır, genel nitelikteki sözleşme hükümleri yeterli görülmez; Yargıtay uygulaması doğrultusunda somut her bir ceza işlemi için işçinin açık ve serbest iradesiyle rıza göstermesi gerekir.
İşveren ödediği trafik cezasını işçiden hangi şartla talep edebilir?
İşveren, işçinin kusurlu eylemiyle zarara yol açtığını ve bu cezayı bizzat ödediğini ispatlayarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri dairesinde işçiye rücu edebilir.
Trafik para cezasına itiraz süresi kaç gündür ve nereye yapılır?
Trafik idari para cezalarına karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren on beş gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvurulur; bu sürede başvuru yapılmazsa karar kesinleşir.
Trafik idari para cezası süresinde ödenirse indirim hakkı doğar mı?
Evet, cezanın kanuni ödeme süresi içinde ödenmesi durumunda yüzde yirmi beş oranında yasal indirim yapılır ve ödemede bulunulması karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını engellemez.
Kiralık şirket aracına kesilen trafik cezası kime tebliğ edilir?
Aracın kiralandığının kolluk kuvvetlerindeki veriler üzerinden tespiti ve uygun tebligat adresinin bulunması durumunda ceza tutanağı kiracı adına düzenlenir ve kiracıya tebliğ edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

