Sigorta şirketlerinin hasar tazminatını öderken işçilik ve parça bedelleri üzerinden tek taraflı veya genel geçer iskonto uygulaması kural olarak hukuka uygun değildir. Zorunlu trafik sigortasında sigortacı, ancak belirli yasal bildirim sürelerine uyması koşuluyla kendi anlaşmalı onarım merkezindeki maliyetleri esas alabilir; kasko sigortasında ise iskonto veya kıymet artışı tenzilatı yapılabilmesi poliçede açıkça düzenlenmiş olmasına bağlıdır.
Trafik Sigortasında Onarım Merkezi Seçimi ve İki İş Günü Kuralı
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. B.2.2 uyarınca, zarar gören taraf gerekli teknik ölçütleri karşılayan dilediği onarım merkezinde aracının onarılmasını talep etme hakkına sahiptir. Sigortacı ise aracın kendi anlaşmalı onarım merkezinde tamir edilmesi durumunda uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer onarım maliyetlerine göre hesaplanan bedel üzerinden ödeme yapabilir.
Sigorta şirketinin anlaşmalı servisindeki parça, tedarik ve işçilik bedellerini tazminata esas alabilmesi mutlak bir hak değildir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. B.2.2 gereğince, sigortacının bu yöndeki tercihini hasar ihbarından itibaren iki iş günü içerisinde hak sahibine bildirmesi şarttır. Bu iki iş günlük süre içerisinde bildirim yapılmadığı takdirde, anlaşmalı onarım merkezine özgü indirimli maliyetler sonradan hak sahibine karşı ileri sürülemez.
Trafik sigortası kapsamında yapılan parça değişimlerinde değer artışı gerekçesiyle iskonto yapılması da engellenmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. B.2.1 hükmü doğrultusunda, onarım sırasında yeni parça takılması neticesinde araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi, oluşan bu fark tazminat tutarından indirilemez.
Kasko Sigortasında Parça ve Servis Tercihi ile Kıymet Artışı Tenzilatı
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca, hasarın hangi yöntemle giderileceği, onarımın hangi serviste yapılacağı ile orijinal ya da eş değer parçalardan hangisinin kullanılacağı hususlarının poliçede açıkça belirtilmesi gerekir. Kasko poliçesinde bu konulara ilişkin herhangi bir belirleme yapılmamışsa, onarım yöntemi, servis ve parça seçimi konusunda sigortalının tercihi esas alınır.
Kasko sigortasında kısmi hasar gerçekleştiğinde, yapılan parça değişimi veya tamirat sonucu araçta bariz bir kıymet artışı meydana gelirse indirim uygulanması mümkündür. Ancak Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca bu indirimin yapılabilmesi, hangi parçalar için ve hangi oranda kesinti uygulanacağının kasko poliçesinde açıkça yazılı olmasına bağlıdır; poliçede hüküm bulunmayan hallerde kıymet artışı kesintisi yapılamaz.
Fiili Onarım Şartı ve Eksper Raporuna Karşı Bilirkişi İncelemesi
Zarar görenin gerçek hasar bedelini talep edebilmesi için aracın fiilen tamir ettirilmiş olması her durumda zorunlu bir ön koşul değildir. Araçtaki fiziksel zarar ve onarım ihtiyacı; eksper raporu, hasar fotoğrafları, yetkili servis teklifleri, piyasa parça fiyatları ve bilirkişi incelemesi vasıtasıyla somut olarak tespit edilebilir.
Sigorta eksperleri tarafından düzenlenen hasar raporlarında yer alan iskonto ve parça fiyatlandırmaları teknik bir delil olmakla birlikte, mahkemeleri veya sigorta hakemlerini mutlak surette bağlamaz. Eksper raporunda piyasa gerçeklerine aykırı iskonto veya indirimler yapıldığı durumlarda, uyuşmazlığın tahkime veya mahkemeye taşınması üzerine gerçek zararın tayini amacıyla yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılabilir.
Hasar tazminatı talep etmek için aracın fiilen onarılmış olması zorunlu mudur?
Aracın fiilen tamir edilmiş olması tazminat talep edebilmek için her durumda şart değildir; fiziksel zarar eksper raporu, hasar fotoğrafları, servis teklifleri ve parça fiyatları üzerinden tespit edilebilir.
Sigortacı anlaşmalı servis parça ve işçilik fiyatını her zaman esas alabilir mi?
Sigorta şirketi anlaşmalı servisindeki parça ve işçilik maliyetlerini ancak hasar ihbarından itibaren iki iş günü içinde hak sahibine bildirmesi halinde uygulayabilir; bu süre geçirildiğinde söz konusu bedel zarar görene karşı ileri sürülemez.
Eksper raporundaki işçilik ve parça iskontoları bağlayıcı mıdır?
Eksper raporundaki belirlemeler mahkemeyi veya sigorta hakemini mutlak olarak bağlamaz; iskontonun piyasa gerçeklerini yansıtmadığı hallerde itiraz edilerek uyuşmazlık kapsamında yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması istenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy