Araç onarımında orijinal parça yerine eşdeğer parça kullanılması, sigorta sözleşmesinin niteliğine ve mevzuatta düzenlenen belgelendirme şartlarına uyulması koşuluyla hukuka uygundur. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. B.2.1 uyarınca, hasar gören parçanın onarımı mümkün değilse ve eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değişimi de yapılamıyorsa orijinal parça kullanılması gerekmektedir.
Eşdeğer Parçanın Tanımı ve Belgelendirme Esasları
Motorlu Araç Sigortalarında Eşdeğer Parça Belgeleme Esaslarına İlişkin 2015/2 sayılı Genelge kapsamında eşdeğer parça; orijinal parçanın yerine kullanılmak üzere üretilen ve kütle, boyut, malzeme, işlevsellik, tasarım ile teknik özellikler bakımından akredite kuruluşlarca uygunluğu belgelendirilen parçadır. Sigorta şirketleri, motorlu araç sigortaları kapsamında tedarik ettikleri eşdeğer parçaların bu niteliği taşımasından hak sahibine karşı sorumludur.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince, ilgili mevzuat usulüne uygun şekilde belgelendirilmiş parçanın aksi ispat edilene kadar eşdeğer kalitede olduğu kabul edilir.
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemeleri doğrultusunda, sigorta eksperlerince tanzim edilen ekspertiz raporlarında onarımda kullanılacak parçaların orijinal, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir olarak ayrı ayrı gösterilmesi zorunludur.
Zorunlu Trafik Sigortasında Onay Süreci ve Sorumluluk Sınırı
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları m. B.2.1 hükmüne göre, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile onarımın mümkün olduğu durumlarda sigorta şirketinin bilgisi ve onayı alınmaksızın orijinal parça kullanılması halinde, sigortacının sorumluluğu belirli koşullarda eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça bedeliyle sınırlandırılabilir.
Onarım işlemine başlanmadan önce gerçekleştirilen parça tercihi başvurusuna sigorta şirketinin hasar ihbarını takip eden üç iş günü içerisinde yanıt vermemesi durumunda sigortacı parça tercihine onay vermiş sayılır. Bu bildirimin süresinde yapıldığına ilişkin ispat yükü sigorta şirketine aittir.
Sigorta şirketinin kendi anlaşmalı servislerinde uygulanacak parça, tedarik ve işçilik bedelleri üzerinden ödeme yapabilmesi için hak sahibini hasar ihbarından itibaren mevzuatta öngörülen süre içerisinde usulünce bilgilendirmesi şarttır.
Kasko Poliçeleri ve Servis İlişkisinde Parça Tercihi
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca, poliçede hasarın hangi yöntemle giderileceği, onarımın hangi serviste yapılacağı ve tedarik edilecek parçanın orijinal veya eşdeğer olup olmadığı açıkça gösterilmelidir.
Kasko poliçesinde onarım sürecinde orijinal parça kullanılacağı açıkça taahhüt edilmişse, sigorta şirketinin tek taraflı biçimde eşdeğer parça kullanmak istemesi sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.
Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği hükümleri ve genel sözleşme ilkeleri gereğince, araç sahibinin orijinal parça üzerinden teklif aldığı ve kabul ettiği halde servisin haber vermeksizin muadil veya eşdeğer parça kullanması, sözleşmeye aykırı ifa ve şartları varsa ayıplı hizmet gündeme getirebilir.
Eşdeğer Parça Kullanımının Araç Değer Kaybına Etkisi
Hasara uğrayan aracın mevzuata uygun şekilde orijinal veya eşdeğer parça kullanılarak tamir edilmiş olması, kaza nedeniyle talep edilebilecek araç değer kaybı tazminatını ortadan kaldırmaz. Onarım masrafları ile değer kaybı birbirinden bağımsız zarar türleridir; tamir işlemi usulünce tamamlansa dahi kazanın oluşturduğu hasar geçmişi sebebiyle aracın ikinci el piyasa değerinde oluşan eksilme ayrıca talep edilebilir.
Sigorta şirketi parça tercihine ne kadar sürede cevap vermelidir?
Tamir öncesinde yapılan parça tercihi başvurusuna sigortacının hasar ihbarından itibaren üç iş günü içinde yanıt vermesi gerekir; süresinde bildirilmeyen tercih onaylanmış sayılır ve ispat yükü sigortacıdadır.
Kasko poliçesinde orijinal parça teminatı varken eşdeğer parça takılabilir mi?
Kasko poliçesinde orijinal parça kullanılacağı kararlaştırılmışsa sigorta şirketi eşdeğer parça kullanımını dayatamaz; bu durum poliçe sözleşmesine aykırılık oluşturabilir.
Onarımda eşdeğer parça kullanılması değer kaybı talebini engeller mi?
Hayır, aracın mevzuata uygun eşdeğer veya orijinal parça ile onarılmış olması trafik kazasından kaynaklanan ikinci el piyasa değer kaybı tazminatı talebini ortadan kaldırmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy