Senet İcrada Nereye Konur? Yetkili İcra Dairesi

Senet Takibinde Yetkili İcra Dairesinin Belirlenmesi

Senet icra takibi kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde başlatılır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrası uyarınca para veya teminat borçlarına ilişkin takiplerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447. maddesinin ikinci fıkrası gereğince mülga mevzuata yapılan bu atıflar Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki karşılıklarına yapılmış sayılmaktadır. Bu çerçevede 6100 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen genel yetki kuralı gereğince borçlu gerçek veya tüzel kişinin takibin açıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesi yetkilidir. Ayrıca İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca takibe esas olan sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de takip yapmaya yetkili kılınmıştır.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 50Kaynağı aç

Madde
50 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)
Para
veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun
yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas
olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.
Yetki
itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra
mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette
karara raptolunur.
İki
icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur.
III.
TATİLLER VE TALİKLER
Tatiller:
1 – Bütün borçlular hakkında:

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 447Kaynağı aç

MADDE 447- (1) Diğer kanunların sözlü yahut seri
yargılama usulüne atıf yaptığı hâllerde, bu Kanunun basit yargılama usulü ile ilgili
hükümleri uygulanır.
(2) Mevzuatta, yürürlükten
kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan
yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine
yapılmış sayılır.
Zaman bakımından uygulanma

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 6Kaynağı aç

MADDE 6- (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek
veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001
tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Davalının
birden fazla olması hâlinde yetki

Bonoda Yetkili İcra Daireleri

Bonoya dayalı icra takiplerinde alacaklı birden fazla seçimlik yetkili icra dairesine başvurma imkanına sahiptir. Takip borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki icra dairesinde açılabileceği gibi bonoda öngörülen yerde veya bonoda açıkça gösterilen ödeme yerindeki icra dairesinde de başlatılabilir. Eğer bono üzerinde ayrı bir ödeme yeri belirtilmemişse bononun düzenlendiği yer icra dairesi takibe yetkili kabul edilir.

Çeke Dayalı Takiplerde Yetkili Yerler

Çeke dayalı icra takipleri genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde başlatılabilir. Bununla birlikte çekte muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından muhatap bankanın bulunduğu yerdeki icra dairesi de yetkilidir. İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesinin birinci fıkrası uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde de takip yapılması mümkündür.

Karşılıksız Çeklerde Alacaklının Yerleşim Yeri Tartışması

Muhatap bankaya ibraz edilmesine rağmen karşılıksız kalan çeklerde alacaklının kendi yerleşim yerinde icra takibi yapıp yapamayacağı konusunda farklı yargı yaklaşımları bulunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrası uyarınca aksine bir anlaşma bulunmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Bazı yüksek mahkeme kararlarında bankaya ibraz edilerek karşılıksız kalan çeke dayalı borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğü ve bu nedenle alacaklının yerleşim yeri icra dairelerinin de yetkili olduğu kabul edilmektedir. Buna karşılık çekin ibrazıyla borcun niteliğinin götürülecek borca dönüşmeyeceğini ve alacaklının yerleşim yerinde takip başlatılamayacağını esas alan farklı kararlar da mevcuttur. Bu nedenle karşılıksız çeklerde alacaklının ikametgahı bakımından kesin bir genel kural bulunmamaktadır.

6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 89Kaynağı aç

MADDE 89- Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine
göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;
1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,
2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu
yerde,
3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun
yerleşim yerinde,
ifa edilir.
Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra
alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde
güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.
C. İfa zamanı
I. Süreye bağlanmamış
borç

Birden Fazla Borçlu Bulunması Halinde Takip Yetkisi

İcra takibinde birden fazla borçlu bulunması durumunda takip borçlulardan herhangi birinin yerleşim yeri icra müdürlüğünde başlatılabilir. Takibin bu şekilde yürütülmesi halinde diğer borçlular yetki itirazında bulunamazlar. Ancak diğer borçluların yetki itirazında bulunma hakkının engellenebilmesi için takibin borçlulardan biri yönünden genel yetkili yerleşim yeri icra dairesinde yapılmış olması ve o borçlu hakkındaki yetkinin kesinleşmiş bulunması zorunludur.

Yetki İtirazının İleri Sürülmesi ve Karara Bağlanması

İcra takibinde yetkisiz bir icra dairesine başvurulması durumunda borçlunun yetki itirazında bulunma hakkı vardır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yetki itirazının esas hakkındaki itirazla birlikte yapılması gerekir. Yapılan bu itiraz icra mahkemesi tarafından öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır.

Senet takibi borçlunun ikametgahında açılabilir mi?

Evet, genel yetki kuralı uyarınca senet takibi borçlunun takibin açıldığı tarihteki yerleşim yerinde bulunan icra dairesinde başlatılabilir.

Çek takibinde hangi icra daireleri yetkilidir?

Çek takibi borçlunun yerleşim yerinde, muhatap bankanın bulunduğu ödeme yerinde veya çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde açılabilir.

İcra takibinde yetki itirazı ne zaman ve nasıl yapılır?

Yetki itirazı esas hakkındaki itiraz ile birlikte yapılır ve icra mahkemesince öncelikli olarak incelenip kesin surette karara bağlanır.

Karşılıksız çek için alacaklının bulunduğu yerde icra takibi yapılabilir mi?

Karşılıksız kalan çekin götürülecek borç sayılarak alacaklının yerleşim yerinde takip edilebileceğini kabul eden kararlar bulunmakla birlikte, çekin bu niteliği kazanmadığını ve alacaklının ikametgahında takibin yetkisiz olduğunu belirten kararlar da yer aldığından bu konuda tek bir kesin kural bulunmamaktadır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İcra ve iflas hukuku