Türk Medeni Kanunu uyarınca sağ kalan eşin yasal miras payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre belirlenir. Sağ kalan eş; mirasbırakanın altsoyu ile mirasçı olduğunda terekenin dörtte birini, ana ve baba zümresi ile mirasçı olduğunda terekenin yarısını, büyük ana ve büyük babalar ile onların çocuklarıyla birlikte mirasçı olduğunda ise terekenin dörtte üçünü alır; büyük ana ve büyük babalar ile onların çocukları da bulunmadığı takdirde mirasın tamamı sağ kalan eşe kalır.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 499Kaynağı aç
Altsoy ile Birlikte Mirasçılık Durumunda Eşin Miras Payı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 499. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sağ kalan eş mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olduğunda terekenin dörtte birini (1/4) alır. Geriye kalan dörtte üçlük (3/4) miras payı ise çocuklar arasında eşit olarak paylaştırılır. Çocuklardan birinin mirasbırakandan önce vefat etmiş olması hâlinde, onun miras payı kendi çocuklarına, yani mirasbırakanın torunlarına intikal eder.
Mirasbırakan tarafından evlât edinilmiş kimseler ve onların altsoyu, Türk Medeni Kanunu'nun 500. maddesi uyarınca evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Buna karşılık evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olamazlar.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 500Kaynağı aç
Ana ve Baba Zümresi ile Birlikte Mirasçılık
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 499. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sağ kalan eş, mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa yasal miras payı terekenin yarısıdır (1/2). Mirasbırakanın altsoyu bulunmadığı takdirde mirasçıları ana ve babası olup, Kanun'un 496. maddesi gereğince ana ve baba eşit olarak mirasçıdırlar; kalan yarım pay bunlar arasında bölüştürülür.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 496Kaynağı aç
Türk Medeni Kanunu'nun 496. maddesi uyarınca, mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır ve bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır. Mirasçılık hakkının kaybedilmesi ya da mirasın reddedilmesi hâlinde de kök içi halefiyet kuralı uyarınca mirasçının yerini kendi altsoyu almaktadır.
Üçüncü Zümre ile Birlikte Mirasçılık ve Eşin Tek Başına Mirasçılığı
Türk Medeni Kanunu'nun 499. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sağ kalan eş; büyük ana ve büyük babalar ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa yasal miras payı terekenin dörtte üçüdür (3/4). Geriye kalan dörtte birlik (1/4) pay ise üçüncü zümre arasında paylaştırılır.
Üçüncü zümre ile mirasçılıkta büyük ebeveynlerin hayatta bulunmaması hâlinde miras payları kendi çocukları olan amca, hala, dayı ve teyzelere intikal eder. Büyük ana ve büyük babalar ile onların çocukları da bulunmadığı takdirde mirasın tamamı sağ kalan eşe kalır.
Vasiyetname ve Sağ Kalan Eşin Saklı Pay Oranları
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 506. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince, sağ kalan eşin saklı pay oranı altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olunan durumlarda kanuni miras payının tamamı olarak uygulanırken, diğer hallerde kanuni payının dörtte üçü olarak hesaplanmaktadır.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 506Kaynağı aç
Terekede Miras Paylarının Denkleştirilmesi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak amacıyla terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdürler.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 669Kaynağı aç
Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, mirasbırakan tarafından altsoya karşılıksız şekilde sağlanan çeyiz, tesis sermayesi, malvarlığı aktarımı veya borçtan ibra gibi kazandırmalar, mirasbırakan aksini açıkça kararlaştırmadığı takdirde denkleştirmeye tabi tutulur.
Çocuklarla birlikte mirasçı olan eşin miras payı ne kadardır?
Sağ kalan eş, mirasbırakanın çocukları ile birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payı terekenin dörtte biridir (1/4); geriye kalan dörtte üçlük (3/4) pay ise çocuklar arasında eşit olarak paylaştırılır.
Ana ve baba zümresiyle mirasçı olan eşin miras payı ne kadardır?
Türk Medeni Kanunu'nun 499. maddesi uyarınca sağ kalan eş, mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payı terekenin yarısıdır (1/2).
Sağ kalan eşin saklı pay oranı nedir?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 506. maddesi uyarınca sağ kalan eşin saklı payı; birinci veya ikinci zümreyle mirasçılıkta yasal payının tamamı, diğer durumlarda ise yasal payının dörtte üçü oranındadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy