Rekabet Kurumu Televizyon Yayıncılığı Sektör İncelemesi

Sektör İncelemesinin Odak Noktası

Rekabet Kurumu, televizyon yayıncılığı sektöründeki yapısal dönüşümü ele alan bir sektör incelemesi gerçekleştirmiştir. İncelemenin temel çıkış noktası sayısal teknolojiye geçiştir; bu geçiş sayesinde herhangi bir yapım artık hem geleneksel yayıncılık hem de internet gibi farklı şebekeler üzerinden sunulabilmektedir.

İnceleme, iletim kapasitesinin artık bir kısıt olmaktan çıktığını ve buna paralel olarak içeriğin sektördeki öneminin artmaya başladığını saptamaktadır.

Altyapı ve Erişim Konusundaki Tespitler

Kurum, kablolu yayıncılık altyapısına yeterli yatırımın yapılmadığını belirlemiştir. Geniş bant internet üzerinden yayıncılık, internet hızı ve fiber altyapı gibi teknik koşullara bağımlılığını korumakta olup rapor döneminde görece yeni bir alan olarak nitelendirilmiştir.

Televizyon kanalları ve ödemeli platformların iletim altyapılarına erişimi bakımından o dönem itibarıyla özel bir düzenleyici çerçeve oluşturulmamış olmakla birlikte Kurum, uygulamada altyapıya erişim konusunda somut bir soruna rastlamadığını da kaydetmiştir.

Geniş bant altyapısının güçlendirilmesi için Kurum, öneri niteliğinde olmak üzere bu alandaki engellerin kaldırılmasını, elektrik ve gaz şirketlerinin fiber optik kablo döşemesine olanak tanınmasını ve bu şirketlerin kullanılmayan kapasitelerinin üçüncü kişilere sunulmasının önünün açılmasını gündeme getirmiştir. Bu öneriler bağlayıcı düzenleme niteliği taşımamaktadır.

Kurum, söz konusu önerinin kapsamlı düzenlemeler yapılmasını gerektirebileceğini ve elektrik ile doğalgaz dağıtım şirketlerinin yüksek pazar gücüne sahip olması nedeniyle bu yolun başka rekabet sorunlarına da zemin hazırlayabileceğini belirtmiştir.

Koşullu Erişim Sistemleri ve Elektronik Program Rehberlerine İlişkin Rekabet Endişeleri

Sayısal yayıncılık ağlarında koşullu erişim sistemleri ve elektronik program rehberleri gibi yüksek maliyetle üretilebilen varlıklar üzerinde kontrol sahibi olan teşebbüslerin bu güçlerini rakiplerini dışlamak yönünde kullanmalarına ilişkin endişeler inceleme kapsamında saptanmıştır. Bu tespit bir ihlal kararı değil, sektöre yönelik bir endişe saptamasıdır.

Pazar Yapısı: Açık Yayıncılık ve Ödemeli Platformlar

Kurum, pazar tanımı değerlendirmesi çerçevesinde ödemeli platform hizmetleri açısından en önemli alternatif ürünün uydu aracılığıyla sunulan açık televizyon yayıncılığı olduğunu belirlemiştir. Bu değerlendirmeye göre söz konusu iki iletim sistemi tüketiciler açısından birbirinin ikamesi işlevi görmektedir. Bu tespit bağlayıcı bir idari karar niteliği taşımamaktadır.

Açık televizyon yayıncılığı pazarında tespit edilen en önemli sorun korsan içeriktir.

Birincil İçerik Hakları ve Futbol Yayıncılığındaki Rekabet Sorunları

İncelemeye göre yayıncılık sektöründeki gelişmeler birincil içerik talebini artırmıştır. Film ve spor içeriğinden oluşan birincil içerik, kıt niteliği nedeniyle münhasır haklarla elde edilmekte; bu durum birincil içerik açısından pazar için rekabet yapısını gündeme getirmektedir.

Kurum, ödemeli platform işletmecilerinin birincil film içeriğine erişim konusunda önemli bir sorunla karşılaşmadığını saptamıştır. Buna karşılık futbol müsabakalarının yayın haklarına erişim meselesi rekabetçi endişe doğuran bir alan olarak öne çıkmaktadır.

Sektör incelemesinde belirli bir teşebbüsün hem ödemeli platform işletmeciliği hem de uydu platform işletmeciliği bakımından güçlü bir konumda yer aldığı ve Türkiye Süper Lig yayın haklarına sahip olmanın diğer ödemeli platform işletmecilerine karşı önemli bir pazar gücü unsuru ve rekabet avantajı oluşturduğu değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirme bir hâkim durum tespiti veya ihlal kararı olmayıp sektör incelemesine özgü bir saptamadır.

Kurum, futbol müsabakalarına ilişkin naklen yayın haklarının tek paket olarak satılmasını eleştirmiştir. Avrupa'nın birçok ülkesinde canlı yayın haklarının birden fazla paket şeklinde pazarlandığına dikkat çekilerek daha rekabetçi bir ihale yapısının sağlanması gerektiği ifade edilmiştir. Bu değerlendirme bağlayıcı karar niteliği taşımamaktadır.

Telekomünikasyon ve Yayıncılık Sektörlerinin Yakınsaması

Kurum, internet, sabit telefon ve televizyon hizmetlerinin tek paket halinde sunulmasıyla birlikte telekomünikasyon ve yayıncılık sektörlerinin birbirine yaklaştığını tespit etmiştir. Kurum ayrıca bu durumda telekomünikasyon sektöründe ortaya çıkabilecek bir aksaklığın yayıncılık sektörünü etkileme tehlikesinin de bulunduğunu vurgulamıştır.

Kurum ayrıca telekomünikasyon hizmetlerinin daha rekabetçi olması halinde IPTV hizmetleri ve ödemeli platform işletmeciliği gibi bağlantılı pazarlarda da rekabetin artacağını ifade etmiştir.

Kurumun Önerileri

İnceleme kapsamında öne çıkan öneri başlıklarından biri karasal sayısal yayıncılığa geçişin bir an önce tamamlanmasıdır. Kurum bu adımı önemli bir aşama olarak nitelendirmiştir. Bu öneri bağlayıcı bir yükümlülük içermemektedir.

Medya hizmetleri sağlayıcılarının ödemeli platformlara erişimi konusunda Kurum, düzenleyici otoritelerin bu alanda regülasyon yapmasını talep etmiştir. Yayıncılığa özgü kurumsal koordinasyon açısından ise Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Radyo Televizyon Üst Kurumu arasındaki işbirliğinin artırılması önerilmiştir. Her iki öneri de bağlayıcı düzenleme niteliği taşımamaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy