Aynı aileye mensup farklı kişiler tarafından kontrol edilen çok sayıda şirketin bulunduğu durumlarda ekonomik bütünlük tespiti, birleşme veya devralma işleminin değerlendirilmesi ve işlem kapsamında esas alınacak cironun belirlenmesi bakımından önem taşır.
Ekonomik Bütünlüğün Tespiti ve Kademeli İnceleme Ölçütleri
Ekonomik bütünlüğün tespitinde yalnızca aile bağlarına dayanılmayacak durumlar bulunmaktadır. Bu tür hallerde öncelikle kişiler veya gruplar arasında ekonomik ve ailesel bağların bulunup bulunmadığı belirlenir. Ardından ekonomik bağların temelleri, niteliği, büyüklüğü incelenir ve varsa bağımsız faaliyetlerle karşılaştırılır. Son aşamada ise bu tespitlere dayanılarak kişilerin çıkar birliği içinde olup olmadıkları değerlendirilir.
Ekonomik ve Ailesel Bağların Yoğunluğu
Ekonomik bağların nitelik ve nicelik bakımından hangi yoğunlukta olması gerektiği veya aile bağlarının hangi derecede bulunması gerektiği yönünde tek bir eşik bulunmamaktadır. Bu unsurlar her somut olayın kendine özgü koşulları ve özellikleri dikkate alınarak açıklığa kavuşturulur.
Hissedarlar Arasındaki Evlilik İlişkisi ve Tek Kontrol
Şirket hissedarları arasındaki evlilik ilişkisi ve buna dayalı ortaya çıkan çıkar birliği, hissedarların bir aile ekonomik bütünlüğü olarak kabul edilmesine dayanak oluşturabilmektedir. Yapılan incelemelerde bu kapsamdaki bir yapı, şirketin ilgili ailenin tek kontrolünde bulunduğu sonucuna varılmasına imkan tanıyabilmektedir.
Stratejik Kararlar ve Ortak Kontrol Yapısı
Şirket yönetiminin yapılanma biçimi ile stratejik ticari kararları ilgilendiren karar yeter sayılarında tarafların olumlu oyunun aranmasını gerektirecek çoğunluk koşulları, ortak kontrol şartının sağlandığı yönünde değerlendirilebilmektedir. Hâlihazırda faal olan bir teşebbüs üzerinde ortak kontrolün bu şekilde tesis edilmesi, somut olayın niteliğine göre 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında devralma işlemi olarak nitelendirilebilmektedir.
Ekonomik bütünlük tespitinde hangi adımlar izlenir?
Yalnızca aile bağlarına dayanılmayacak durumlarda öncelikle ekonomik ve ailesel bağların varlığı incelenir, ardından bu bağların temeli, niteliği ve büyüklüğü bağımsız faaliyetlerle karşılaştırılır ve son olarak tarafların çıkar birliği içinde olup olmadığı tespit edilir.
Hissedarların evli olması ekonomik bütünlük sayılır mı?
Hissedarlar arasındaki evlilik ilişkisi ve buna dayanan çıkar birliği, hissedarların aile ekonomik bütünlüğü olarak değerlendirilmesine ve şirketin bu ailenin tek kontrolünde kabul edilmesine imkan verebilmektedir.
Aile bağının derecesi için belirlenmiş kesin bir sınır var mıdır?
Aile bağlarının hangi derecede olması gerektiği veya ekonomik bağların hangi yoğunlukta bulunacağı genel bir kurala bağlanmamış olup her somut olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy