Emniyet Teşkilatında Sağlık Şartları ve Dilim Esasları
Polis meslek eğitim kurumlarına girişte adayların sağlık durumları Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Sağlık muayene ve tetkikleri sonucunda yalnızca A dilimine giren adaylar polis okulu öğrencisi olma hakkı kazanırken; B, C, D ve E dilimlerine dahil edilen öğrenci adaylarının okulla ilişiği kesilmektedir. Bu nedenle yönetmelikte A dilimi dışında belirlenen sağlık durumları polisliğe engel oluşturmaktadır.
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları başlığı altında düzenlenen psikolojik rahatsızlıklar arasında intihar girişimi özel olarak ele alınmıştır. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği m. 5 uyarınca D diliminde kabul edilen geçmiş intihar girişimleri polis öğrenciliğine kesin engel teşkil eden haller arasında düzenlenmiştir.
Fiziki Boy, Kilo ve Dış Görünüş Kriterleri
Polis adaylığında fiziki yeterlilik ölçütlerinin başında boy ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) gelmektedir. Adaylar için asgari boy şartı kadınlarda 162 cm, erkeklerde ise 167 cm olarak aranmakta olup bu ölçülerin altında kalmak elenme sebebidir. Beden Kitle İndeksinin kural olarak 18 ila 27 arasında bulunması zorunlu tutulmakta; aşırı zayıflık ya da obezite elenme gerekçesi sayılmaktadır.
Göz sağlığı kapsamında kısmi veya tam renk körlüğü bulunması adayın ön sağlık aşamasını geçmesine engel oluşturur. Renk körlüğünün yanı sıra şaşılık, göz kapağı düşüklüğü, göz kapağında ameliyat izi bulunması ve gözlerin farklı renkte olması polis olmaya engel hallerdendir.
Fiziki değerlendirmede dış görünüşe yansıyan kalıcı izler özel şartlara tabidir. Yazlık kısa kollu üniforma giyildiğinde beş metreden fark edilecek nitelikteki her çeşit yara izi ve dövmeler ile vücutta piercing veya çivi gibi materyallerin bulunması polisliğe girişte elenme nedenidir. Ayrıca POMEM ön sağlık muayenesi aşamasında kişilerin yüz bölgesinde beş metreden bakıldığında belli olacak kalıcı izlerin bulunması elenme sebepleri arasında yer almaktadır.
Vücudun sırt, göğüs ve kol bölgelerinde kişinin kendisine zarar vermesi sebebiyle meydana gelmiş kesik izleri ya da şekil çizmek maksadıyla yapılan izler elenme sebebidir.
Ağız ve diş sağlığı bakımından dental implant uygulaması veya sabit protezle rehabilite edilmemiş ve ön grup dışında kalan beşten az diş eksikliği kabul edilmektedir. Dişlerinde beş veya daha fazla eksikliği bulunan adaylar ise elenmektedir. Üçüncü büyük azı dişinin eksikliği kayıp olarak değerlendirilmezken, fonksiyonda ve okluzyonda bulunmayan gömülü dişler ile tedavisi yapılmamış diş kökleri eksik diş kapsamında kabul edilir.
Yaş Sınırları ve Siyasi Parti Üyeliği Kısıtlamaları
POMEM başvurularında sınavın yapıldığı yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla kadın ve erkek adayların 30 yaşından gün almamış olması şartı aranır. 18 yaşın tamamlanmasından sonra yapılan yaş düzeltmelerinde düzeltme öncesindeki yaş dikkate alınır. PMYO başvurularında ise Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği m. 8/e uyarınca sınavın yapıldığı yılın ekim ayının ilk günü itibarıyla kadın adaylar ile askerliğini yapmamış erkek adaylar için 18 yaşını doldurmuş ve 24 yaşından gün almamış olmak; askerlik hizmetini tamamlamış erkek adaylar için ise 26 yaşından gün almamış olmak gerekmektedir.
Siyasi parti veya parti kollarına üye bulunmama koşulunun inceleneceği tarih eğitim kurumuna göre değişiklik göstermektedir. PAEM ve POMEM başvurularında başvuru tarihi itibarıyla herhangi bir siyasi parti üyeliğinin bulunmaması şartı aranır. Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği düzenlemesine göre ise PMYO adaylarında bu kriter eğitim-öğretim yılının başlangıç tarihi itibarıyla siyasi partiye veya parti kollarına üye bulunmamak şeklinde uygulanır.
Adli Sicil Engelleri ve İdari Yargı Yolu
POMEM öğrenci adaylığı açısından kasten işlenen suçlar nedeniyle bir yıl veya daha uzun süreli hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kurulmamış olması zorunludur. Bunun yanında af uygulanmış yahut HAGB kapsamına alınmış bulunsa dahi; devlet güvenliği, anayasal düzenin işleyişi, cinsel dokunulmazlık aleyhine işlenen suçlar ile rüşvet, dolandırıcılık, hırsızlık, zimmet, irtikâp, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, suç kaynaklı malvarlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçlarından mahkûmiyet bulunmaması şart koşulmaktadır. PMYO ve PAEM adaylıklarında ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 48/A-5 kapsamında sayılan katalog suç tipleri yönünden ilgililer hakkında HAGB kararı verilmemiş olma koşulu aranmaktadır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 171/5 gereğince, Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararları bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilmekte olup bu kayıtlar yalnızca yürütülen bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak talep edildiğinde kullanılabilmektedir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 171Kaynağı aç
Polislik giriş sürecinde sağlık şartları veya güvenlik soruşturması gerekçesiyle elenerek ilişiği kesilen adayların, bu işlemin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.
Polislikte dövme ve yara izi elenme sebebi midir?
Yazlık kısa kollu üniforma giyildiğinde beş metreden fark edilen her türlü yara izi ve dövmeler elenme sebebidir; ayrıca yüz bölgesinde beş metreden görülen kalıcı izler ile sırtta, göğüste ve kollarda kişinin kendisine zarar vermesi sonucu oluşan kesikler elenme nedenidir.
İntihar girişimi polis öğrenciliğine engel midir?
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca ruh sağlığı ve hastalıkları bölümünde D diliminde değerlendirilen geçmiş intihar girişimleri polis öğrenciliğine kesin engel teşkil etmektedir.
Polislikten elenme kararına karşı hangi sürede dava açılabilir?
Sağlık raporu veya güvenlik soruşturması gerekçesiyle elenen adaylar, ret kararının kendilerine tebliğinden itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açabilirler.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy