Emniyet teşkilatı personelinin ceza puanı birikimi nedeniyle meslekten çıkarılması, disiplinsizliğin alışkanlık haline getirilmesi kapsamında yetkili disiplin kurullarınca tesis edilen idari işlemlere dayanır. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 12. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kanunda belirlenen haller disiplinsizliği alışkanlık haline getirme sayılır ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir. Bu işleme karşı açılacak iptal davasında idarenin usul kurallarına, ceza puanı sınırlarına ve kanuni zamanaşımı sürelerine riayet edip etmediği incelenir.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 12Kaynağı aç
Ceza Puanına Bağlı Meslekten Çıkarma Şartları
7068 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kesinleşen son ceza tarihinden geriye dönük bir yıllık sürede yirmi ceza puanına ulaşılması ya da asgari iki ayrı disiplin amirince toplamda en az on iki kez ceza verilmesi halinde meslekten çıkarma yaptırımı uygulanır. Anılan fıkranın (b) bendinde ise beş yıllık geçmişe yönelik bir sınır öngörülmüş olup personelin son kesinleşen cezasından geriye doğru beş yıl zarfında kırk ceza puanı toplaması yahut en az iki ayrı amirden yirmi beş veya üzeri sayıda disiplin cezası almış olması meslekten ilişiğin kesilmesi sonucunu doğurur.
Ceza puanlarının hesaplanmasında kanun koyucu özel usul kuralları getirmiştir. 7068 sayılı Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi halinde sadece en yüksek olan cezanın puanı değerlendirmeye esas alınır. Bununla birlikte Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ceza puanlarının hesaplanma usulü, anılan Kanun'a ekli (1) sayılı çizelgede belirlenmiştir.
Disiplin Soruşturmasında Savunma Hakkı ve Güvenceler
Disiplin hukukunda savunma hakkı vazgeçilemez bir anayasal ve yasal güvencedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesi gereğince, devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Bu kurala aykırı hareket edilerek savunma hakkı tanınmadan ceza tesis edilmesi işlemi sakatlar.
Memurluktan çıkarma cezası istenen kamu görevlileri bakımından ise daha kapsamlı usuli teminatlar mevcuttur. 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi doğrultusunda, hakkında memurluktan çıkarma cezası talep edilen kamu görevlisi; sicil dosyası hariç olmak üzere soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulunda sözlü yahut yazılı şekilde bizzat veya vekili vasıtasıyla savunma yapma yetkisine sahiptir. Aynı madde uyarınca yüksek disiplin kurulları da kendilerine sevk edilen dosyaların incelenmesinde ilgilinin sicil dosyasını ve her türlü evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi istemeye, yeminli tanık ile bilirkişi dinlemeye ya da dinletmeye, yerinde keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkili kılınmıştır.
Soruşturma ve Ceza Verme Zamanaşımı Süreleri
Disiplin cezası verme yetkisi kanunda açıkça düzenlenen zamanaşımı sürelerine tabidir. 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesinin birinci fıkrası gereğince; disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren uyarma, kınama, aylıktan kesme ile kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezalarında ise altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 29Kaynağı aç
Disiplin soruşturması açılması için tanınan sürenin yanı sıra, fiilin meydana gelmesinden itibaren gözetilmesi gereken genel bir ceza verme süresi bulunmaktadır. 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, cezayı gerektiren eylemin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen yaptırım uygulanmaması halinde yetkili makamların ceza tayin etme hakkı düşer. Maddenin üçüncü fıkrası uyarınca zamanaşımının başlangıcı; neticesi tamamlanmış eylemlerde fiil günü, süregelen fiillerde kesinti anı, zincirleme nitelik taşıyan durumlarda ise son eylemin yapıldığı tarih olarak esas alınır.
Yargı yerlerince verilen iptal kararları sonrasında idarenin yeniden işlem kurma usulü özel bir kurala bağlanmıştır. 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, uygulanan cezanın mahkemece fiildeki nitelendirme hatası veya giderilebilir usul eksikliği sebepleriyle iptali halinde, kesinleşme anındaki yetkili amir veya kurul bildirimden itibaren altı aylık süre zarfında dosyayı yeniden ele alarak değerlendirir.
Bir yıl içinde kaç ceza puanı alan polis meslekten çıkarılır?
Personelin son kesinleşen cezasından geriye doğru hesaplanan bir yıl içerisinde yirmi disiplin ceza puanını doldurması yahut en az iki ayrı amir tarafından toplamda on iki veya daha fazla disiplin cezasına çarptırılması halinde meslekten çıkarma kararı verilir.
Aynı dosyada verilen birden çok cezada puan hesabı nasıl yapılır?
7068 sayılı Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi halinde sadece en yüksek olan cezanın puanı değerlendirmeye esas alınır.
Polise savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilebilir mi?
Devlet memurları hakkında savunma alınmadan disiplin cezası verilemez; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesi uyarınca personelin savunmasının alınması yasal zorunluluktur.
Meslekten çıkarmayı gerektiren fiillerde soruşturma açma süresi ne kadardır?
7068 sayılı Kanun'un 29. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Mahkemenin şekil noksanlığı sebebiyle iptal kararından sonra idare ne yapar?
Mahkemenin düzeltilebilir bir şekil noksanlığı veya hatalı vasıflandırma gerekçesiyle cezayı iptal etmesi halinde, yetkili kurul veya disiplin amiri kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde yeniden değerlendirme yapabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy