Polis Memurlarının Kendi Memleketine Atanma Yasağı
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 7 uyarınca genel kural olarak erkek polis memurları nüfusa kayıtlı oldukları illere, kadın polis memurları ise evlenmeden önceki memleketlerine atanamaz. Büyükşehir belediyesi statüsünde bulunan illerde bu atama kısıtlaması ilin tamamını kapsamaz; kısıtlama yalnızca ilgili büyükşehrin merkez ilçeleriyle sınırlı olarak tatbik edilir.
Memlekete atanma yasağına getirilen bütün istisnaların fiilen uygulanabilmesi idarenin kadro durumunun uygun bulunması koşuluna bağlıdır. İlgili birim veya il bünyesinde uygun kadro pozisyonu bulunmadığı takdirde istisna kapsamındaki personelin dahi ataması yapılamaz.
Şehit ve Gazi Yakınlığı Kapsamındaki Atama İstisnaları
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun, 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 47 ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga m. 45, 56 ve 64 hükümleri kapsamında hayatını kaybeden ya da görev malulü sayılan personelin eşi, anne ve babası, çocukları, çocuklarının eşleri, kardeşleri ve kardeşlerinin eşleri memleket tayin kısıtlamasından muaf tutulmuştur.
Vazife malûlü olan idari polislerin eşi, anne ve babası, çocukları, damat ve gelinleri, kardeşleri ile kardeşlerinin eşleri de memleket tayin hakkından istifade edebilmektedir. Bunun yanı sıra 7082 sayılı Kanun kapsamında gazilik unvanı tanınan personel ile bu personelin tüm aile fertleri memlekete atanma yasağının istisnası kapsamında yer alır.
Sağlık ve Engellilik Durumuna Bağlı Memleket Tayini
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yetkili sağlık kurullarınca düzenlenen raporla kendisinin, eşinin veya çocuğunun yüzde 50 ve üzeri oranda engelli olduğunu belgelendiren polis memurları nüfusa kayıtlı oldukları yere atanma talebinde bulunabilir.
Çocukları için düzenlenen sağlık raporlarında özel gereksinim düzeyi belirlenen memurlar yönünden de memleket ataması mümkündür. Çocuğunun özel gereksinim kodu 3 (orta düzey %50-59), 4 (ileri düzey %60-69), 5 (çok ileri düzey %70-79), 6 (belirgin düzey %80-89) veya 7 (özel koşul gereksinimi %90-99) olan emniyet mensupları mevzuattaki bu istisnaya dayanarak memleketlerine tayin isteyebilir.
Özel Harekât Personelinin Durumu ve İkinci Bölge Hizmet Muafiyeti
Özel harekât branşlı personelin memleket tayini istisnalarından faydalanmasını engelleyen kısıtlama yürürlükten kaldırılmış olup bu branştaki mensuplar da kanuni ve sağlıkla ilgili istisna şartlarını sağlamaları ve kadro uygunluğu bulunması halinde memleketlerine atanabilmektedir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 23 gereğince şehit ve gazi yakını olanlar, yüzde 80 ve üzeri engelli çocuğu bulunanlar, birden fazla engelli çocuğu olanlar ile özel gereksinim kodu 5, 6 veya 7 olarak tespit edilen çocuğu bulunan polis memurları, şahsi talepleri halinde zorunlu ikinci bölge (şark) hizmetinden muaf tutulabilir.
Memlekete Atama Başvuru Süreci
Mevzuattaki istisnalardan yararlanmak isteyen emniyet mensuplarının, engellilik sağlık kurulu raporu, özel gereksinim raporu, şehitlik ya da gazilik belgesi gibi durumlarını kanıtlayan resmi evraklarla birlikte bağlı bulundukları İl Emniyet Müdürlüğüne yazılı dilekçe ile müracaat etmesi gerekir. Yapılan başvuru sonucunda idarece kadro durumu incelenir ve uygunluk bulunması halinde atama işlemi tesis edilir.
Polis memuru büyükşehir statüsündeki memleketine atanabilir mi?
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde memlekete atanma yasağı yalnızca büyükşehrin merkez ilçelerini kapsar; merkez ilçe dışındaki ilçelere atanmanın önünde bu genel kural bakımından engel bulunmamaktadır.
Özel harekât polisi istisnalara dayanarak memleketine tayin isteyebilir mi?
Özel harekât branşındaki personele yönelik önceki kısıtlama kaldırılmıştır; personel mevzuatta öngörülen şehit/gazi yakınlığı veya engellilik gibi istisnaları taşıdığı ve kadro uygunluğu bulunduğu takdirde memleketine atanabilir.
Engelli çocuğu olan polis zorunlu şark görevinden muaf tutulabilir mi?
Yüzde 80 ve üzeri oranda engelli çocuğu olan, birden fazla engelli çocuğu bulunan veya çocuğunun özel gereksinim düzeyi 5, 6 ya da 7 olan memurlar talepleri doğrultusunda zorunlu ikinci bölge hizmetinden muaf tutulabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy