Polis Akademisine bağlı eğitim ve öğretim kurumlarındaki öğrenciler ile Emniyet Genel Müdürlüğü adına başka yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrenciler, öğrencilik sıfatları sürdükçe kurum içindeki ve dışındaki davranışları bakımından bu disiplin düzenlemesinin kapsamındadır. Düzenleme, okul içinde ve dışında yüklenen görevleri yerine getirmeyen ve uyulması gereken kurallara uymayan öğrencilere uygulanacak disiplin cezalarını belirlemeye yöneliktir.
Kapsamın dışında kalan durumlar
Emniyet Genel Müdürlüğü adına başka fakülte ve yüksekokullarda okuyan öğrencilerin, eğitim gördükleri yükseköğretim kurumunda işledikleri disipline aykırı fiillerde o kurumun öğrenci disiplin yönetmeliği uygulanır. Enstitü öğrencilerinin öğrencilik sıfatından doğan eylem, işlem, tutum ve davranışlarında ise 18/08/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
PAEM öğrencilerinden emniyet teşkilatı mensubu polis memuru, başpolis memuru ve kıdemli başpolis memurlarının disiplin suçlarında, emniyet teşkilatı mensuplarına uygulanan mevzuat hükümleri geçerlidir. Bu öğrenciler, eğitime başlayan herkese 100 disiplin notu verilmiş sayılmasına ilişkin kuralın da dışındadır.
Bildirim ve disiplin notu
Polis Akademisine bağlı kurumlardaki öğrencilere eğitim ve öğretim süresince yönetmelikte öngörülen disiplin anlayışının kazandırılması amaçlanır. Öğrenciler, amirler, üstler ve öğretim elemanları; ceza kanunlarındaki suç ve kabahatler ile yönetmelikteki disipline aykırı fiilleri yazılı raporla bildirmek zorundadır. Amir, üst ve öğretim elemanları ilgili eğitim kurumu idaresine, öğrenciler ise bağlı oldukları sınıflar büro amirliğine bildirir.
Emniyet mensubu PAEM öğrencileri hariç, eğitim ve öğretime başlayan her öğrenciye 100 disiplin notu verilmiş kabul edilir. Verilen ceza puanları bu nottan düşülür. FYO ve PMYO öğrencilerinde her eğitim ve öğretim yılı sonunda, başarılı öğrencilerin o yıl aldıkları disiplin ceza puanlarının yarısı silinir. Aynı sınıfı tekrar eden öğrencinin ilk sınıfta aldığı puanlar yarıya indirilmez.
İçinde bulunulan akademik yılda beş veya daha az ceza puanı alan, derslerinde başarılı olup sınıfını geçen ve sonraki yıl disiplin suçu işlemeyen öğrencilerin bu puanları, ayrıca başvuru aranmaksızın sicilden tamamen silinir. Ceza puanı toplamı PMYO ve FYO için 20’ye, PAEM ve POMEM için 10’a ulaştığında idare durumu öğrenciye ve ailesine yazılı bildirir.
PMYO ve FYO öğrencilerinde ceza puanı toplamı 30’a, PAEM ve POMEM öğrencilerinde 15’e ulaştığında öğrenci, kurumun rehberlik ve psikolojik danışma büro amirliğine sevk edilir.
Disiplin puanı toplamının FYO ve PMYO için 40’ı, PAEM ve POMEM için 20’yi aşması hâlinde, öğrencinin yıl sonu başarı durumu değerlendirilmeksizin kurumdan çıkarılmasına ilişkin bir ölçü belirtilmektedir. Aynı konuda farklı bir çıkarma anlatımı da bulunduğundan bu eşikler tek kesin çıkarma ölçüsü olarak ele alınmamalıdır.
Soruşturma evrakı hazırlanarak re’sen verilen cezalarda belirtilen disiplin puanlarının yarısı uygulanır. Sınıflar Büro Amiri, sınıf amirleri ve sınıf komiserlerinin re’sen verdikleri cezalarda puan düşülmez. Hafta sonu izinsizliğinde her gün için iki ceza puanı öngörülmüştür.
Disiplin cezalarının içeriği
Ceza nöbeti, öğrencinin görev sırası olmadığı hâlde saygı, yatakhane, yemekhane, devriye veya uygun görülen başka bir eğitim amaçlı nöbetle, o nöbetin süresi kadar görevlendirilmesidir. Uyarma, öğrencinin tutum ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesidir. Kınama, cezayı gerektiren tutumun ve bunun tekrarından kaçınmasının kesin ifadeyle öğrenciye bildirilmesidir.
Hafta sonu izinsizliği, öğrencinin bir günden beş güne kadar, beş gün dâhil olmak üzere, hafta sonu izninden okulda alıkonulmasıdır. Bu ceza, Öğrenci Tutum ve Davranış Yönergesine aykırı tutumlarda, başka bir cezayı gerektirmeyen disipline aykırı davranışlarda ve ayrıca belirtilen hâllerde verilir.
Polis okullarında cep telefonu her zaman değil, yalnızca belirlenen zaman ve tarzda kullanılabilir. İdarece belirlenen yer ve saat dışında telefonla konuşmak, mesaj göndermek, fotoğraf çekmek, film izlemek veya benzeri biçimde kullanmak, hafta sonu izinsizliği cezasını gerektiren hâllerdendir.
Eğitim kurumundan uzaklaştırma, öğrencinin bir günden beş güne kadar, beş gün dâhil, öğrenime devamına izin verilmemesidir. Bu süre devamsızlık hakkından düşülür. Eğitim kurumundan çıkarma ise öğrencinin bir daha Polis Akademisine bağlı hiçbir eğitim ve öğretim kurumu öğrenciliğine alınmamak üzere ilişiğinin kesilmesidir.
Çıkarma gerektiren hâller arasında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasında yer alan ve 305, 318, 319, 323, 324, 325 ile 332. maddeleri hariç tutulan suçlar sayılır.
Disiplin cezası, mezuniyet sürecinin uzamasına, maddi veya özlük hak kaybına, rütbe ve terfi gecikmesine ya da okuldan çıkarılmaya yol açabilir. Bu sonuçlar her ceza için kendiliğinden doğan zorunlu sonuçlar değildir.
Soruşturma ve savunma
Soruşturmacı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda belirtilen esaslar çerçevesinde tanık dinleyebilir, olay yerini inceleyebilir, bilirkişiye başvurabilir ve gerektiğinde bu işlemleri istinabe yoluyla yaptırabilir. İşlemler tutanakla tespit edilir. Yetkililer ve personel, istenen bilgi, dosya ve belgeleri gecikmeksizin vermek ve talep edilen yardımı yerine getirmek zorundadır. Bu aşamada gizlilik esastır.
Hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun ne olduğu, ifadesini vereceği tarihten en az üç gün önce yazılı bildirilir. Öğrenci özürsüz gelmez veya özrünü zamanında bildirmezse ifade hakkından vazgeçmiş sayılacağı davetiyede belirtilir. Geçerli özür veya zorunlu nedenle gelen öğrenciye yeniden üç gün verilir.
Soruşturma raporu üzerine yetkili disiplin amiri, disiplin kurulu başkanı, başkanın görevlendireceği üye veya yetkili kişi savunmayı üç gün içinde alır. Savunma bu süre içinde yapılmazsa haktan vazgeçilmiş sayılır.
Disiplin soruşturmasına, suçun öğrenilmesinden sonra Yönetmeliğin 37. maddesindeki süreler içinde en kısa sürede başlanır. Eğitim kurumundan çıkarılmayı gerektiren fiillerde soruşturma en geç 30 gün, diğer fiillerde en geç 20 gün içinde sonuçlandırılır. Süre içinde bitirilemeyen soruşturmada soruşturmacı gerekçeli ek süre talep eder. Soruşturma emrini veren amir gerekçeyi uygun bulursa zamanaşımını da dikkate alarak süreyi uzatabilir.
Ceza derecesi ve zamanaşımı
Yetkili amir ve kurullar, verilecek cezanın diğer öğrenciler üzerindeki olumlu veya olumsuz etkisini de dikkate alarak bir alt derece ceza verebilir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250. maddesinin birinci fıkrasında sayılan suçlar ile zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, sahtecilik, görevi kötüye kullanma, dolandırıcılık, dolanlı iflas, ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma ve kullanım ile tüketim kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçlarını disiplin soruşturması sonunda işlediği sabit görülen öğrenci hakkında alt derece ceza uygulanamaz.
Disiplin cezasına sebep olmuş bir fiil veya hâlin aynı akademik dönem içinde yinelenmesi hâlinde bir derece ağır ceza ve ceza puanı uygulanır.
Soruşturma açmaya yetkili amirlerin öğrenmesinden itibaren ceza nöbeti, uyarma, kınama ve hafta sonu izinsizliğinde bir ay içinde soruşturma başlatılmazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Eğitim kurumundan uzaklaştırmada bu süre üç ay, eğitim kurumundan çıkarmada altı aydır.
Fiilin işlendiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde disiplin cezası verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. İptal veya yürütmenin durdurulması sonrasında yeniden işlem yapılması gereken hâllerde zamanaşımı işlemez. Süre; ani suçta unsurların tamamlanması, sürekli suçta kesinti, zincirleme suçta son fiil, teşebbüste son hareket ve toplu iştirakte iştirak hâlinin tamamlanması anından işlemeye başlar.
Kurul, mezuniyet ve yargı yolu
Kurul kararı veya soruşturma yaptırmaya yetkili amirlerin cezaları dışında öğrencilerin disipline uyumu disiplin amirlerince denetlenir. Gerekçesiz re’sen ceza verilmez. Re’sen verilen cezalara idari makamlar nezdinde itiraz edilemez. Ceza puanı toplamı PMYO ve FYO için 20’ye, PAEM ve POMEM için 10’a ulaştığında disiplin amirleri puanlı re’sen ceza veremez; cezalar disiplin kurulunca verilir.
Disiplin kurulunun toplantı nisabı, üye tam sayısının yarıdan fazlasıdır. Üyeler çekimser oy kullanamaz, ayrışık oyunu gerekçesiyle yazabilir ve oylar eşitse başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Disiplin amiri veya kurul, soruşturma raporundaki ceza önerisiyle bağlı değildir. Gerekçesini göstererek başka cezaya karar verebilir veya eksik dosyayı, zamanaşımını gözeterek ara kararla soruşturmacıya gönderebilir.
Ceza nöbeti, uyarma, kınama ve hafta sonu izinsizliği, soruşturmanın tamamlanıp teslim edildiği günden itibaren en geç 15 gün içinde karara bağlanır. Kurula havale edilen dosyalar 20 gün içinde sonuçlandırılır. Çıkarma hâlinde dosya derhâl kurula havale edilir ve kurul, dosyanın tamamlandığı tarihten itibaren en geç 15 gün içinde karar verir.
Kararlar verildikleri tarihten itibaren en geç 15 gün içinde raportörler tarafından gerekçeli yazılır. Kararın oybirliğiyle veya oyçokluğuyla verildiği belirtilir. Karşı görüşte olanlar gerekçelerini yazıp imzalar.
Hafta sonu izinsizliği, eğitim kurumundan uzaklaştırma veya çıkarma gerektiren tutum ve davranışlar nedeniyle soruşturması bulunan öğrencinin mezuniyet işlemleri soruşturmanın sonuna bırakılır. Mezun olacak öğrencilerin mezuniyet başarı derecesi hesaplanırken disiplin notunun yüzde 20’si hesaba katılır.
Disiplin cezalarına itiraz edilemeyeceği ve buna karşı idari yargı yoluna başvurulabileceği belirtilmektedir. Kapsamda itirazın da yer aldığı gözetildiğinde, itiraz yolunun bulunmadığı sonucu tek kesin usul kuralı olarak ele alınmamalıdır. İptal davasının süresi içinde yetkili ve görevli idare mahkemesinde açılacağı da ayrıca belirtilmektedir.
Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay ve idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Ayrı süre öngören özel kanun varsa bu genel süre uygulanmaz.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Yönetmelik hangi öğrencileri kapsar?
Polis Akademisine bağlı kurumlardaki öğrenciler ile Emniyet Genel Müdürlüğü adına başka yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrencileri, öğrencilik sıfatları sürdükçe kapsar. Başka kurumda işlenen fiillerde o kurumun, enstitü öğrenciliğinde ise Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uygulanır.
Başlangıç disiplin notu nedir?
Emniyet mensubu PAEM öğrencileri hariç eğitime başlayan her öğrenciye 100 disiplin notu verilmiş kabul edilir. Ceza puanları bu nottan düşülür.
Kurumdan çıkarma ne sonuç doğurur?
Öğrencinin bir daha Polis Akademisine bağlı hiçbir eğitim ve öğretim kurumu öğrenciliğine alınmamak üzere ilişiği kesilir.
Soruşturma hangi sürede tamamlanır?
Çıkarmayı gerektiren fiillerde soruşturma en geç 30 günde, diğer fiillerde en geç 20 günde sonuçlandırılır. Ek süre, gerekçeli talep üzerine ve soruşturma emrini veren amirin zamanaşımını dikkate alarak kabul etmesine bağlıdır.
Disiplin cezasına nasıl başvurulur?
Bu cezalara idari itiraz edilemez; idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. POMEM, PMYO ve PAEM öğrencileri için belirtilen 60 günlük süre hak düşürücüdür ve süre geçince dava süre yönünden reddedilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy