Pitbull cinsi köpeklerin ağızlık ve tasma takılmaksızın kamuya açık alanlarda dolaştırılması, mevzuata aykırılık teşkil ederek idari para cezası ve ihlalin yinelenmesi durumunda hayvana el konulması yaptırımını doğurur. Buna karşılık söz konusu hayvanın başkalarının yaşamı veya sağlığı açısından tehlike oluşturacak surette serbest bırakılması veya bir kimsenin yaralanmasına neden olması halinde Türk Ceza Kanunu kapsamındaki adli yaptırımlar devreye girer.
5199 sayılı HAYVANLARI KORUMA KANUNU m. Geçici Madde 3Kaynağı aç
– (Ek:9/7/2021-7332/15 md.)
14 üncü maddenin birinci
fıkrasının (1) bendi uyarınca, tehlike arz eden hayvanların belirlenmesine ilişkin
Bakanlıkça yapılacak düzenleme yürürlüğe konuluncaya kadar; Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasilerio türlerini veya bunların melezlerini üreten,
sahiplenen, sahiplendiren, barındıran, besleyen, takas eden, sergileyen, hediye
eden ve bunların ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapana hayvan başına on
bir bin Türk lirası idarî para cezası verilir. Bu hayvanlara el konulur ve bu hayvanlar belediyeler tarafından
hayvan bakımevine götürülür.
Birinci fıkra kapsamına
giren hayvanları bu madde yürürlüğe girinceye kadar sahiplenmiş olanlardan, maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı aylık süre içinde hayvanlarını kısırlaştıran
ve buna dair belgeyle birlikte Bakanlığa başvurarak veri tabanına kayıt ettirenler
hakkında, birinci fıkrada veya 28 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendinde
öngörülen idari yaptırım hükümleri uygulanmaz. Kısırlaştırma işlemi için maddenin yürürlüğe girmesinden önce
gebe kalmış hayvanların doğum yapması, yavruların dört aylık olması beklenir. Bu
hayvanların ölümü halinde Bakanlığa bilgi verilir ve kayıttan düşürülür.
Kısırlaştırılan ve kayıt altına alınan
bu hayvanlar kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız olarak dolaştırılamaz, halkın
yoğun olarak bulunduğu yerler ile çocuk oyun alanları ve parklarına sokulamaz. Ağızlık
ve tasma takma zorunluluğu ile halkın yoğun olarak bulunduğu yerlere ve çocuk oyun
alanları ve parklarına girme yasağı maddenin yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulanmaya
başlanır. Bu fıkra hükümlerine aykırı hareket edenlere, on bir bin Türk lirası idarî
para cezası verilir. Bu fıkrada belirtilen yasaklara aykırılığın tekrarı halinde,
idarî para cezası verilir ve hayvanlara el konulur ve hayvan, konulabileceği bakımevi
bulunan en yakın belediye tarafından hayvan bakımevine götürülür.
Bu madde kapsamında hayvan sahibi olanlar,
hayvanlarını en yakın bakımevine bırakabilirler. Bu hayvanların sokağa terki halinde
otuz bin Türk lirası idarî para cezası verilir.
Yerel yönetimler tarafından kurulan
hayvan bakımevleri, bu madde uyarınca teslim edilen hayvanları kabul etmek zorundadır.
Bu Kanun uyarınca çıkarılacak yönetmelikler,
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yürürlüğe konulur.
Hayvanları Koruma Kanunu Kapsamındaki Yasaklar ve Kısırlaştırma Şartı
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu Geçici Madde 3 uyarınca Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro türleri ile bu türlerin melezlerinin üretilmesi, sahiplenilmesi, sahiplendirilmesi, barındırılması, beslenmesi, takas edilmesi, sergilenmesi, hediye edilmesi, ülkeye sokulması, satışı ve reklamının yapılması yasaklanmıştır. Bu fiillere aykırı hareket eden kişiler hakkında hayvan başına idari para cezası uygulanmakta ve hayvanlara el konularak belediyelere ait bakımevlerine teslim edilmektedir.
İlgili düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu ırktan hayvanları sahiplenmiş olan kişilerin, yürürlük tarihinden itibaren altı aylık süre zarfında hayvanlarını kısırlaştırarak buna ilişkin belgelerle Bakanlığa başvurup veri tabanına kaydettirmeleri durumunda idari yaptırımlardan muaf tutulacakları hüküm altına alınmıştır. Kısırlaştırma işlemi bakımından, yürürlükten önce gebe kalmış hayvanların doğum yapması ve yavruların dört aylık olması beklenmekte; kayıtlı hayvanın ölümü halinde ise Bakanlığa bilgi verilerek sistemden kaydının düşürülmesi gerekmektedir.
Ağızlık ve Tasma Zorunluluğu ile Yasaklı Alanlar
Kısırlaştırılmış ve yasal veri tabanına kaydı yapılmış tehlikeli ırk köpeklerin dahi kayıt belgesi olmaksızın, tasmasız ve ağızlıksız olarak dolaştırılması kesin bir biçimde yasaklanmıştır. Bunun yanı sıra bahse konu hayvanların çocuk oyun alanları, çocuk parkları ve halkın yoğun olarak bulunduğu mekânlara sokulması kanunen menedilmiştir. Ağızlık ve tasma takma zorunluluğu ile çocuk parkları ve kalabalık alanlara giriş yasağı, kanuni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte derhal uygulamaya konulmuştur.
Kayıtlı köpeğin ağızlık veya tasma olmaksızın ya da park ve çocuk oyun alanı gibi yasaklı yerlerde gezdirilmesi halinde hayvan sahipleri aleyhine idari para cezası verilir. Bu kuralların tekrar ihlal edilmesi vaziyetinde ise idari para cezasına yeniden hükmedilmekle kalınmaz; hayvana yetkili makamlarca el konulur ve hayvan, konulabileceği bakımevi bulunan en yakın belediye hayvan bakımevine götürülür.
Geçici madde kapsamında tehlikeli ırk hayvan sahibi olan kimseler, arzu ettikleri takdirde hayvanlarını en yakın bakımevine teslim edebilmekte ve yerel yönetimlere ait hayvan bakımevleri kendilerine getirilen bu hayvanları kabul etmekle yükümlü tutulmaktadır. Bunun aksine söz konusu hayvanların sokağa terk edilmesi yasaklanmış olup sokağa terk fiilini işleyen hayvan sahipleri hakkında idari para cezası uygulanmaktadır.
Hayvanın Tehlike Yaratabilecek Şekilde Serbest Bırakılması Suçu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 177 kapsamında, gözetimi altındaki bir hayvanı insanların yaşamı yahut beden sağlığı yönünden tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişiye altı aya kadar hapis yahut adli para cezası verilebilmektedir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 177Kaynağı aç
hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan
veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar
hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
İşaret ve engel koymama
Ceza sorumluluğunun faili, kanun metnindeki düzenleme uyarınca hayvanı gözetimi altında bulunduran kimsedir; dolayısıyla failin hayvanın resmi sahibi olması zorunlu olmayıp fiili gözetim ve kontrol sorumluluğunu üstlenen kişi de bu çerçevede sorumlu tutulabilir. Fiilin Türk Ceza Kanunu m. 177 kapsamında suç sayılabilmesi için hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakılması veya kontrol altına alınmasında ihmal gösterilmesi aranır.
Köpeğin Isırması Halinde Taksirle Yaralama Sorumluluğu
Köpeğin kontrolsüz bırakılması neticesinde bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zarar görmesi durumunda taksirle yaralama hükümleri gündeme gelebilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 89/1 uyarınca, taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 89Kaynağı aç
sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile
cezalandırılır.[45]
(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli
zayıflamasına,
b) Vücudunda kemik kırılmasına,
c) Konuşmasında sürekli zorluğa,
d) Yüzünde sabit ize,
e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında
artırılır.
(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata
girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,
Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.[46]
(5) (Değişik: 6/12/2006 – 5560/5 md.) Taksirle yaralama suçunun
soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına
giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet
aranmaz.
İnsan üzerinde deney
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 89/5 düzenlemesi gereğince taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak mağdurun şikâyetine tabidir. Ne var ki kanunun 89. maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren yaralama hariç olmak üzere, suçun bilinçli taksirle işlenmesi vaziyetinde takibat için şikâyet koşulu aranmaz ve soruşturma kendiliğinden yürütülür.
Pitbull cinsi köpeğin ağızlıksız gezdirilmesi suç mudur?
Kısırlaştırılmış ve kayıt altına alınmış Pitbull cinsi bir köpeğin ağızlık ve tasma takılmaksızın dolaştırılması adli bir suç oluşturmaz; 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu uyarınca idari para cezası ve kural ihlalinin yinelenmesi halinde hayvana el konulmasını gerektiren idari bir kabahattir.
Ağızlıksız köpek gezdirmek hapis cezasını gerektirir mi?
Gözetim altındaki hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakılması veya kontrol altına alınmasında ihmal gösterilmesi halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 177 uyarınca altı aya kadar hapis veya adli para cezası verilebilir.
Ağızlıksız gezdirilen köpeğin ısırması halinde takibat için şikâyet şart mıdır?
Taksirle yaralamada soruşturma ve kovuşturma kural olarak mağdurun şikâyetine bağlıdır; ancak Türk Ceza Kanunu m. 89'un birinci fıkrası kapsamındaki haller hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi durumunda şikâyet aranmaksızın takibat yürütülür.
Tehlikeli ırk köpeklerin sokağa terk edilmesinin cezası nedir?
Tehlike arz eden ırkların sokağa terk edilmesi yasaklanmış olup sokağa terk fiilini işleyen kişilere idari para cezası uygulanır; hayvan sahipleri diledikleri takdirde hayvanlarını yerel yönetim bakımevlerine teslim edebilirler.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy