Polis Akademisi bünyesinde eğitim veren Polis Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM), Polis Meslek Yüksekokulu (PMYO) ve Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) bünyesine alınacak öğrenci adaylarının mevzuatta öngörülen sağlık şartlarını taşıması zorunludur. Adayların Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen A dilimi sağlık koşullarına sahip olması gerekir. Yapılan muayenelerde bu şartları taşımadığı saptanan veya intibak sürecinde haklarında olumsuz sağlık kurulu raporu düzenlenen adayların geçici kayıtları yapılmış olsa dahi okulla ilişiği kesilir.
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları ve Dilim Esasları
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4. maddesi, 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun 30. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesine dayanılarak hazırlanmış ve 3 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik sistematiğinde sağlık durumları A, B, C, D ve E olmak üzere beş farklı dilimde sınıflandırılmıştır. PAEM, PMYO ve POMEM öğrenci adaylarının A dilimi sağlık şartlarına uygun olması zorunludur.
B, C, D ve E dilimlerinde geçen bir hastalığı bulunanlar ile yönetmeliğin 21. maddesi gereğince yapılan incelemede sağlık durumunun bu dilimlere uyduğu ve A dilimine uymadığı belirlenen adaylar öğrenci olamaz. Bu nitelikteki adaylar okula kabul edilmez veya geçici kayıtları yapılmışsa okul ile ilişikleri sonlandırılır.
Yönetmelikte birebir karşılığı bulunmayan hallerde, Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca adayın muayenesini gerçekleştiren hastane sağlık kurulu hekimleri, tespit edilen sağlık durumunun hangi dilime uygun düşeceğini takdir eder.
Öğrenci adayları muayene tarihindeki mevcut sağlık durumları üzerinden değerlendirilir. Cerrahi müdahale veya tedaviyle giderilebilecek nitelikteki patolojilerin adaylık sürecinden önce düzeltilmiş bulunması şarttır. Muayene gününden sonra ilgililere tedavi veya ameliyat gerekçesiyle herhangi bir ek süre tanınmaz.
Ön Sağlık Kontrolü ve Sağlık Kurulu Raporu Tanzimi
Adaylık sürecinin başlangıcında bulunan ön sağlık kontrolü komisyonu, ilgililer hakkında Öğrenci Adayı Olur veya Öğrenci Adayı Olamaz şeklinde karar verir. Olumsuz nitelikteki Öğrenci Adayı Olamaz kararlarının gerekçeli tanzim edilmesi şart olup bu kararı alan adaylar sınav aşamalarına devam edemez.
Öğrenci adaylarının giriş raporları okulların denetim ve gözetimi altında bulunan tam teşekküllü hastanelerden temin edilir. Özel hastanelerden veya sağlık ocaklarından temin edilen raporlar geçerli sayılmaz. Giriş raporunun karar hanesine sağlık sorunu taşımayanlar adına Sağlam tespiti yazılırken, bir hastalık veya sağlık sorunu görülmesi durumunda ilgili rahatsızlığın hangi sağlık dilimine tekabül ettiği belirtilir. Tıbbi test sonuçları ve muayene bulguları ile teşhis, dilim ve nihai karar arasında çelişki bulunamaz.
Sağlık kurulunda görev alan hekimler birbirlerinin yerine karar veremez. Muayene edilen kişide teşhis edilen hastalık veya sakatlıklar mevcut uzmanlık kollarının dışında kaldığında, ilgili branş hekimlerinin onayının da giriş raporunun onay alanında bulunması zorunludur.
Raporların Denetimi, Hastane Sevkleri ve Süreler
Düzenlenen raporda yer alan bulgu, teşhis veya dilim kararının yönetmelik kurallarına uygun düşmediğinin belirlenmesi durumunda rapor tanzim olunduğu hastaneye iade edilebilir ya da öğrenci adayı yeniden sağlık kurulu raporu temini amacıyla başka bir tam teşekküllü hastaneye sevk edilebilir. Tıbbi tespitler arasındaki uyumsuzluğun sürmesi durumunda danışman hastanelerin görüşüne başvurulur.
Özel hastaneler ile vakıf ya da özel üniversitelere bağlı hastaneler haricindeki tam teşekküllü hastaneler danışman hastane niteliği taşır. Bununla birlikte, adayın daha önce muayene olup rapor tanzim ettirdiği hastane danışman hastane olarak tayin edilemez.
Sağlık komisyonunca Daire Başkanlığına davet edilen adayın tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içinde hazır bulunması gerekir. Sağlık komisyonu değerlendirmesi neticesinde veya hiç çağrılmadan hastanelere sevk edilen adaylardan; sevk işlemi aynı il sınırları içine yapılmış olanlar tebliği takip eden bir sonraki mesai günü bitimine kadar, il dışına sevk edilenler ise tebliğ gününden itibaren en geç 3 iş günü içinde sevk edildikleri hastaneye müracaat etmek mecburiyetindedir. Hastaneye başvurmayan veya işlemleri tamamlamadan sağlık kuruluşundan ayrılan adayların adaylık hakları okul yönetimi tarafından sona erdirilir.
İlişik Kesme Sonrası Düzelme Raporu Usulü
Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca haklarında Öğrenci Adayı Olamaz kararı verilerek ilişiği kesilen adaylar, ilişik kesilme tarihinden itibaren 1 yıl içinde bir defaya mahsus olmak üzere devlet hastaneleri, devlet eğitim araştırma hastaneleri veya devlet üniversitesi hastanelerinden sağlık durumlarının düzeldiğini gösterir sağlık kurulu raporu temin ederek Başkanlığa müracaat edebilir. Bu müracaat üzerine aday yeniden mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu alınması için hastaneye sevk edilir ve A dilimi şartını sağladığı saptanırsa planlaması gerçekleştirilir.
Eğitimi Tamamlayan Adaylarda Değerlendirme Ölçütü
Sağlık kurulu raporu süreçleri ve incelemelerin uzaması neticesinde adayın öğrencilik eğitimini tamamlamış olması vaziyetinde, sağlık durumunun değerlendirilmesinde öğrenciliğe giriş kriterleri değil memuriyete giriş ve memuriyetin devamına ilişkin sağlık koşulları esas alınarak inceleme yürütülür.
İlişik Kesme İşlemine Karşı Yargı Yolu ve Yürütmenin Durdurulması
Sağlık gerekçesiyle ilişiği kesilen öğrenci adayları idari yargıda iptal davası ikame edebilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesi kapsamında, idari işlemin tatbiki halinde telafisi güç ya da imkansız zararların gerçekleşmesi ve işlemin açıkça hukuka aykırı bulunması şartlarının bir arada bulunması kaydıyla yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir. İdari yargı mercileri tarafından tesis edilen yürütmenin durdurulması veya iptal kararlarını idare 30 gün içinde icra etmekle yükümlüdür.
Yargılama safhasında hakem hastaneler vasıtasıyla temin edilen sağlık kurulu raporları uyuşmazlığın çözümüne etki eder. Karaciğer ve safra yollarında fonksiyonel bir bozulmaya yol açmayan ve mevzuattaki ölçülere uygun kalan Gilbert sendromu ya da huzursuz bacak sendromu bulunmadığının hakem hastane raporuyla tespit edildiği hallerde A dilimi şartının sağlandığı kabul edilerek tesis edilen ilişik kesme işlemleri iptal konusu olabilmektedir.
Benzer şekilde, klinik bir hastalık vasfı taşımayan ve tedavi ihtiyacı gerektirmeyen talasemi taşıyıcılığı durumu da iyileşme sağlanamayan kan hastalıkları kapsamına dahil edilmemektedir. Bireysel ilişik kesme işlemlerine yönelik yargısal denetimde taşınan genetik durumun kişide fonksiyon kaybı meydana getirmemesi halinde ilişik kesme işleminin iptaline karar verilebilmektedir; buna karşın mevzuatta yer alan genel hematoloji düzenlemesinin iptali yönündeki talepler reddedilmiştir.
POMEM veya PMYO sağlık raporunda hangi dilim şartı aranır?
Polis Akademisi bünyesindeki PAEM, PMYO ve POMEM öğrenciliği için adayların yalnızca A dilimi sağlık koşullarına uygun bulunması zorunludur. B, C, D veya E diliminde sağlık engeli tespit edilenlerin adaylıkla ilişiği kesilir.
Sağlık muayenesinden sonra tedavi için adaya ek süre tanınır mı?
Adaylar muayene tarihindeki mevcut sağlık durumları üzerinden incelenir. Cerrahi müdahale veya tedaviyle giderilebilecek rahatsızlıkların adaylıktan önce tedavi edilmiş olması gerekir; muayene sonrasında tedavi maksadıyla süre verilmez.
Özel hastaneden alınan sağlık kurulu raporu geçerli midir?
Öğrenci adaylarının giriş raporları okulların denetim ve gözetimi altındaki tam teşekküllü devlet hastanelerinden temin edilmelidir; özel hastanelerden ya da sağlık ocaklarından temin edilen raporlar geçersizdir.
İlişiği kesilen adayın sonradan düzelme raporu alma imkanı var mıdır?
Hakkında Öğrenci Adayı Olamaz kararı verilenler, ilişiklerinin kesilmesinden itibaren 1 yıl içinde bir kereye mahsus olarak yetkili kamu veya devlet üniversite hastanelerinden durumlarının düzeldiğini belirtir rapor temin ederek yeniden inceleme talebinde bulunabilirler.
Yürütmenin durdurulması kararını idare ne kadar sürede uygulamalıdır?
2577 sayılı Kanun gereğince idari yargı mercilerince tesis edilen yürütmenin durdurulması veya iptal kararlarını idare 30 gün içinde uygulamakla yükümlüdür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy