Ön İnceleme Duruşması Nedir ve Neler Yapılır?

by Avukat Erdal Ersoy
Ön İnceleme Duruşması Nedir ve Neler Yapılır?

Ön inceleme aşaması, hukuk davalarında dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra başlayan ve tahkikat aşamasına kadar devam eden usul kesitidir. Mahkeme bu aşamada dava şartları ile ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemlerini yürütür, tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken tedbirleri alır, tarafları üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve yapılan usul işlemlerini tutanağa geçirir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 137. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 137Kaynağı aç
MADDE 137- (1) Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden
sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları
inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların
delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların
üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa
teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir.[14]
(2) Ön inceleme tamamlanmadan
ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü
verilemez.
Dava
şartları ve ilk itirazlar hakkında karar

Dava Şartları ve İlk İtirazların Dosya Üzerinden İncelenmesi

Mahkeme, 6100 sayılı Kanunun 138. maddesi uyarınca öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Mahkeme yetkisiz veya görevsiz olduğu kanaatinde ise dosya üzerinden de görevsizlik ya da yetkisizlik kararı verebilir. Ancak mahkeme kararını vermeden önce lüzum görürse bu hususlarda tarafları dinlemek üzere ön inceleme duruşması günü tayin edebilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 138Kaynağı aç
MADDE 138- (1) Mahkeme, öncelikle dava şartları
ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını
vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir.
Ön inceleme
duruşmasına davet

Ön İnceleme Duruşmasına Davet ve Delil Bildirme İhtarları

Dilekçelerin teatisi ve usuli incelemelerin ardından ön inceleme duruşma günü belirlenerek taraflara tebliğ edilir. 6100 sayılı Kanunun 139. maddesi uyarınca çıkarılacak davetiyede tarafların sulh amacıyla gerekli hazırlıkları yapmaları ve duruşmaya yalnızca bir taraf katılıp yargılamaya devam edilmesini talep ettiğinde mazeretsiz gelmeyen tarafın yokluğunda gerçekleştirilen usul işlemlerine itiraz edemeyeceği ihtarına yer verilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 139Kaynağı aç
MADDE
139- (1) Mahkeme, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden ve yukarıdaki maddelerde
belirtilen incelemeyi tamamladıktan sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit
ederek taraflara bildirir. (Değişik cümle:22/7/2020-7251/13 md.) Çıkarılacak
davetiyede aşağıdaki hususlar ihtar edilir:
a) Duruşma davetiyesine ve
sonuçlarına ilişkin diğer hususlar.
b) Tarafların sulh için gerekli
hazırlığı yapmaları.
c) Duruşmaya sadece taraflardan
birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda gelmeyen tarafın yokluğunda
yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği.
ç) Davetiyenin
tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri,
ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek
belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları, bu hususların
verilen süre içinde yerine getirilmemesi hâlinde o delile dayanmaktan vazgeçmiş
sayılacaklarına karar verileceği.
Ön inceleme duruşması[15]

Bununla birlikte duruşma davetiyesinde, tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içinde tarafların dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları ya da başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları ihtar edilir. 6100 sayılı Kanunun 140. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan bu ihtara rağmen belgeleri sunmayan veya açıklamada bulunmayan tarafın o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 140Kaynağı aç
MADDE 140- (1) Hâkim, ön inceleme duruşmasında,
dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları
dinler; daha sonra, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve
anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder.
(2) Uyuşmazlık konularının
tespitinden sonra hâkim, tarafları sulh ve arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki
sonuçları hakkında aydınlatarak sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder; bu konuda
sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma
günü tayin eder.[16]
(3) Ön
inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir
sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden
ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan
taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.
(4) Ön inceleme tek duruşmada
tamamlanır. Zorunlu olan hâllerde bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma
günü tayin edilir.
(5) (Değişik:22/7/2020-7251/14
md.) 139 uncu madde uyarınca yapılan ihtara rağmen dilekçelerinde gösterdikleri
belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan
tarafın bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir.
İddia
ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi

Duruşmanın İcrası ve Uyuşmazlık Noktalarının Tespiti

Ön inceleme duruşmasında hâkim, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerek görürse tarafları dinler. Dinleme neticesinde tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tek tek belirlenerek duruşma tutanağına geçirilir.

Uyuşmazlık noktaları netleştirildikten sonra mahkeme, tarafları sulh ve arabuluculuk süreçlerinin işleyişi ile hukuki neticeleri bakımından bilgilendirerek uzlaşmaya yönlendirir. Bu faaliyet neticesinde uzlaşma sağlanabileceğine kanaat getirilmesi durumunda mahkemece bir kereye özgü olarak yeni bir duruşma celsesi belirlenebilir.

Ön inceleme kural olarak tek duruşmada tamamlanır; ancak zorunlu hâllerde bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin edilerek azami iki duruşmada bitirilir. Duruşma sonunda tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden netice alıp almadıkları, sonuç alamadılarsa anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Duruşmada hazır bulunanlarca imzalanan bu tutanak, yürütülecek tahkikatın esasını oluşturur.

İddia ve Savunmanın Genişletilmesi Sınırları ve Tahkikat İşlemleri

Ön inceleme aşamasında iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi ancak iki usul çerçevesinde gerçekleşebilir: Taraflardan birinin karşı tarafın açık muvafakatiyle bu yola başvurması ya da duruşmaya gelen tarafın, mazeretsiz olarak katılmayan tarafın yokluğunda iddia veya savunmasını değiştirmesi veya genişletmesi mümkündür. Ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra ise karşı tarafın açık rızası veya ıslah hali saklı tutulmuştur.

6100 sayılı Kanunun 137. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme evresi tamamlanmadan ve bu aşamada verilmesi gereken kararlar tesis edilmeden tahkikata geçilemez ve tahkikat duruşması günü verilemez. Mahkeme, ön inceleme duruşmasının tamamlanmasının ardından ve tahkikat aşamasına geçmeden önce hak düşürücü süreler ile zamanaşımına dair itiraz ve defileri inceleyip karara bağlar. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin E. 2014/1791, K. 2014/7608 sayılı kararında açıklandığı üzere, feragat, kabul ve sulh gibi davayı sonlandıran taraf tasarrufları hariç olmak üzere ön inceleme duruşmasında esasa ilişkin değil, usule yönelik kararlar verilebilir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2014/1791, K. 2014/7608Kaynağı aç
15. Hukuk Dairesi         2014/1791 E.  ,  2014/7608 K.
"İçtihat Metni"
Mahkemesi :İzmir 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi :26.11.2013
Numarası :2013/264-2013/360
Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
– K A R A R –
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeline ilişkin icra takibine itirazın iptâli ve icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili talebine ilişkin olup, mahkemece kısmen kabul kısmen red yönünde verilen karar, davalı vekilince süresinde temyiz edilmiştir.
Mahkemece ön inceleme aşamasında icra takibine konu faturaya dayalı işin davacı yüklenici tarafından yapıldığının davalı iş sahibi tarafından da kabul edildiği, davalı iş sahibinin ödeme def'inde bulunduğu ancak ödeme olgusunu ispat etmesi gerekirken, davaya cevap vermeyerek iddiasını ispatlayamadığından alacağın sabit olup, faiz talebinden de feragat edilmesi üzerine davanın asıl alacak üzerinden kısmen kabulüne, davalı iş sahibi itirazında haksız olduğundan icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği belirtilerek esasa ilişkin hüküm kurulmuştur.
Dava, 6100 sayılı HMK'nın yürürlükte olduğu 06.08.2013 tarihinde açılmıştır. 6100 sayılı HMK'da ilk derece yargılamasında yazılı yargılama usulü beş aşamadan oluşacak şekilde düzenleme yapılmıştır. Bunlar; 1)Davanın açılması ve dilekçeler aşaması (madde 118,126-136), 2)Ön inceleme (madde 137-142), 3)Tahkikat (madde 143-293), 4)Sözlü Yargılama (madde 184-186) ve 5) Hükümdür (madde 294). 1086 sayılı HUMK zamanında yazılı yargılama usulü 4 aşama (ön inceleme aşaması hariç ) olarak düzenlenmiş ve bu aşamaların her biri bir diğerinin içine geçmiş şekilde olduğundan gereksiz işlem yapılmasına ve yargılamaların uzun sürmesine sebebiyet vermekte iken kanun koyucu bu sakıncaların önüne geçmek için bu aşamaları sıkı kurallara bağlamış ve bir aşama bitirilmeden diğer aşamaya geçmeyi engellemek istemiştir.
Mahkemece, dilekçelerin (dava–cevap-cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri) karşılıklı verilmesinden sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirilir. Çıkarılacak davetiyede, duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin diğer hususlar yanında, taraflara sulh için gerekli hazırlığı yapmaları, duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda, gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ve diğer tarafın, onun muvafakati olmadan iddia ve savunmasını genişletebileceği yahut değiştirebileceği ayrıca ihtar edilir (madde 139). Hâkim, ön inceleme duruşmasında, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları dinler; daha sonra, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder (HMK 140/1 madde). Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder; bu teşvik özellikle yasak savma ya da kanuni gerekliliğin yerine getirilmesi amacıyla değil, sonuca odaklanmak suretiyle gerçekten tarafların uyuşmazlığı bitirmeleri yönünde teşvik edecek şekilde yapılarak bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin eder ( HMK 140/2 madde). Bu yönde bir kanaat edinmediği takdirde; ön incelemeye devam ederek ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür (madde 140/3). Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi hâlinde, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir (madde 140/5 ). Özellikle dikkat edilmesi gereken nokta; ön inceleme duruşması tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği hususudur (madde 137/2).
Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def'ileri inceleyerek karara bağlar (madde 142/1 ). Mahkemece ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra tahkikat işlemine gerek olmaması halinde nihai bir karar verebilir (HMK madde 138-142). Mahkemece ön inceleme aşamasında nihai karar verebilmesi için dava şartlarından birinin bulunmaması, ilk itirazların yerinde olması ya da hak düşürücü süre nedenlerinin gerçekleşmesi gerekir. Bir başka deyişle ön inceleme duruşmasında verilecek kararlar usule ilişkin kararlar ile sınırlı olup, davanın esası hakkında (feragat, sulh, kabul gibi davayı sona erdiren taraf işlemleri hariç) karar verilemez. Bu hususlar dışında işin esasına girilerek delillerin değerlendirilmesi sonucu bir karar verilecekse, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra taraflar tahkikat için duruşmaya davet edilir. Taraflara gönderilecek davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde, duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir ( madde 147 ).
Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir ( madde 186).
Bu genel anlatımlar ışığında somut olaya gelince; mahkemece davalıya ön inceleme duruşmasına çağrı kağıdı tebliğ edilmiş, ancak davalı taraf ön inceleme duruşmasına katılmadığı gibi kendisini de vekil ile temsil ettirmemiştir. Mahkemece ön inceleme aşaması tamamlanmış, tahkikat aşamasına geçilmiş ise de; davalı taraf 147. maddenin amir hükmüne aykırı bir şekilde duruşmaya davet edilmeksizin davacı taraf beyanına göre hüküm kurulmuştur. Tahkikat aşamasına geçildiğine göre davalı tarafın 6100 sayılı HMK'nın 147. maddesi uyarınca tahkikat duruşmasına davet edilmesi zorunludur. Bu yasal zorunluluğun gereği yapılıp davalının tahkikat duruşmasına katılması imkânı sağlanmadan davanın esası hakkında hüküm kurulması Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır ( HMK madde 27). Bu nedenlere Mahkemece 6100 sayılı HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, ön inceleme duruşması tamamlanıp tahkikata geçilmesine rağmen davalı tarafın tahkikat duruşmasına davet edilmeksizin esasa ilişkin karar verilmek suretiyle davalının hukuki dinlenilme hakkına aykırı davranılması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 29.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 142Kaynağı aç
MADDE
142- (1) Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan
önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ileri inceleyerek
karara bağlar.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Tahkikat ve Tahkikat Sırasındaki Özel
Durumlar
BİRİNCİ AYIRIM
Tahkikat
Tahkikatın konusu

Ön inceleme duruşmasına davet edilmesine rağmen katılmayan davalının yokluğunda bu aşama tamamlanıp tahkikata geçildiğinde, 6100 sayılı Kanunun 147. maddesi uyarınca tarafların tahkikat duruşmasına davet edilmesi öngörülmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2014/19413, K. 2015/3470 sayılı kararında, ön incelemede dava nihai olarak sonuçlandırılmayıp tahkikata geçilmesine rağmen davalının tahkikat duruşmasına davet edilmeksizin yokluğunda hüküm kurulması, 6100 sayılı Kanunun 27. maddesinde korunan hukuki dinlenilme hakkının ihlali olarak değerlendirilmiş ve bozma sebebi sayılmıştır.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 27Kaynağı aç
MADDE 27- (1) Davanın tarafları, müdahiller ve
yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme
hakkına sahiptirler.
(2) Bu hak;
a) Yargılama ile ilgili olarak
bilgi sahibi olunmasını,
b) Açıklama ve ispat hakkını,
c) Mahkemenin, açıklamaları
dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini,
içerir.
Aleniyet ilkesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2014/19413, K. 2015/3470Kaynağı aç
2. Hukuk Dairesi         2014/19413 E.  ,  2015/3470 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ermenek Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
TARİHİ :08.04.2014
NUMARASI :Esas no:2013/279 Karar no:2014/208
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, 13.09.2013 tarihinde ikame edilmiştir. Mahkemece dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön incelemeye geçilmiş, ön incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verilerek, davalıya ön inceleme duruşmasına çağrı davetiyesi tebliğ edilmiş; ancak davalı taraf belirlenen ön inceleme duruşmasına gelmemiştir. Mahkemece ön inceleme duruşmasında dava nihai olarak karara bağlanmayıp tahkikat aşamasına geçildiğine göre, davalının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 147. maddesi gereğince tahkikat duruşmasına davet edilmesi zorunludur. Bu yasal zorunluluğun gereği yapılmadan davalının yokluğunda hüküm kurulması, davalının hukuki dinlenilme hakkına (HMK.md.27) aykırı olup; bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.03.03.2015(Salı)
KARŞI OY YAZISI
Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, cevap vermemiştir. Mahkemece belirlenen ön inceleme duruşmasına davet edilmiş, gelmemiştir. Tahkikatın konusunu, tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmaların birlikte incelenmesi oluşturur (HMK. m. 143/1) Diğer bir ifade ile tahkikat, tarafların dilekçelerinde ileri sürdükleri ve ön inceleme tutanağı ile tespit edilen çekişmeli vakıaların doğru olup olmadığının araştırılması için icra edilir. Davaya cevap vermemiş ve davet edildiği ön inceleme duruşmasına da gelmemiş olan davalının, tahkikat aşamasında incelenebilecek ve araştırılabilecek bir savunması yok demektir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 147'nci maddesinin (1). fıkrasında yer alan "tahkikat duruşmasına davet zorunluluğu", davaya süresinde cevap veren ve bir savunmada bulunan, ön inceleme duruşmasına da iştirak etmiş olan davalı için geçerlidir. Davaya cevap vermemiş, bir savunma ortaya koymamış ve herhangi bir delil de göstermemiş olan davalının, tahkikat duruşmasına daveti hangi eksikliği giderecektir. Davalıya davada hukuki dinlenilme hakkı (HMK.m.27) tanınmış, davalı bu hakkını kullanmamıştır. Bu sebeple davalının tahkikat duruşmasına davet edilmemiş olması, somut dava bakımından esasa etkili bir eksiklik değildir. İşin esasının incelenmesi gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma kararına iştirak etmiyorum.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 147Kaynağı aç
MADDE 147- (1) Taraflar, ön inceleme aşamasının
tamamlanmasından sonra tahkikat ve sözlü yargılama için duruşmaya davet edilir.
(2) Taraflara gönderilecek
davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları
takdirde, duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri,
tahkikatın sona erdiği duruşmada sözlü yargılamaya geçileceği, sözlü yargılama için
duruşmanın ertelenmesi hâlinde taraflara ayrıca davetiye gönderilmeyeceği ve 150
nci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, yokluklarında hüküm verileceği bildirilir.
Mahkemenin
çalışma zamanı
Ön inceleme duruşması kaç duruşmada tamamlanır?

Ön inceleme kural olarak tek duruşmada tamamlanır; sadece zorunlu hâllerde mahkemece bir defaya mahsus yeni bir gün verilerek en çok iki duruşmada bitirilir.

Ön incelemede davanın esası hakkında karar verilebilir mi?

Ön incelemede kural olarak yalnızca usule ilişkin kararlar verilebilir; feragat, kabul veya sulh gibi davayı sona erdiren taraf işlemleri hariç davanın esası hakkında hüküm kurulamaz.

Duruşmaya mazeretsiz katılmayan taraf hangi usul işlemlerine itiraz edemez?

Duruşmaya yalnızca taraflardan birinin gelmesi ve yargılamanın sürdürülmesini talep etmesi hâlinde, mazeretsiz biçimde duruşmaya gelmeyen taraf kendi yokluğunda icra edilen usul işlemlerine itiraz edemez.

Belgelerin sunulması için verilen iki haftalık sürenin sonucu nedir?

Davetiyede tanınan iki haftalık kesin süre içinde bildirilen belgeleri sunmayan veya getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan taraf, o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu