Ödenmiş bir borç için ilamsız icra takibi başlatıldığında, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz bildiriminde bulunularak icra takibi durdurulabilir. Süresi içinde yapılan geçerli itiraz takip işlemlerini durdururken, takibin ilamlı veya ilamsız niteliğine, itirazın yasal süresinde yapılıp yapılmamasına ve takibin kesinleşmiş olup olmamasına göre farklı usul hükümleri uygulanır.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 62Kaynağı aç
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 66Kaynağı aç
İlamsız İcra Takiplerinde İtiraz Usulü ve Takibin Durması
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 62/1 gereğince, ilamsız icra takibine itiraz etmek isteyen borçlunun, ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirimde bulunması zorunludur.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 62/4 ve ilgili usul kuralları uyarınca, borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi zorunludur. Cihet ve miktar açıkça gösterilmediği takdirde borca hiç itiraz edilmemiş sayılır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 66/1-2 doğrultusunda, süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. Borçlu borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa icra takibine, borçlunun kabul ettiği miktar için devam olunur. İtiraz süresi içinde yapılmamışsa, alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder.
Mazeret Nedeniyle Süresinde İtiraz Edilememesi ve Gecikmiş İtiraz
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 65/1-2 uyarınca, borçlu kusuru olmaksızın bir engel sebebiyle süresi içinde itiraz edememişse, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar itiraz edebilir. Borçlunun, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösterir delillerle birlikte itiraz gerekçelerini ve dayanaklarını bildirmesi ve yapılacak duruşmaya ilişkin harç ve masrafları ödemesi zorunludur; mazeretin kabulü hâlinde takip durur.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 65Kaynağı aç
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 65 gereğince gecikmiş itiraz başvurusu üzerine icra mahkemesi, gecikme sebebinin niteliğine ve olayın özelliklerine göre takibin tatiline karar verebilir.
Takibin Kesinleşmesinden Sonra İtfa İddiası ve Takibin İptali
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 71/1 gereğince, takibin kesinleşmesinin ardından geçen devrede borcun ve ferilerinin ödendiğini yahut alacaklının mühlet verdiğini noterlikçe tasdik edilmiş veya imzası ikrar olunmuş bir belge ile ispatlayan borçlu, icra mahkemesinden takibin iptalini ya da ertelenmesini her zaman talep edebilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 71Kaynağı aç
İlamlı İcra Takiplerinde İcranın Geri Bırakılması Usulü
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 33/1 uyarınca, ilamlı icra takibinde icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçlu dilekçeyle icra mahkemesine başvurarak borcun itfa edildiği, ertelendiği veya zamanaşımına uğradığı yönünde itirazda bulunabilir. İtfa veya imhal iddiasının yetkili makamlarca resen düzenlenmiş, usulünce onanmış ya da icra dairesi, icra mahkemesi yahut mahkeme huzurunda ikrar edilmiş bir senetle kanıtlanması durumunda icranın geri bırakılmasına karar verilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 33Kaynağı aç
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 33/2 gereğince, icra emrinin tebliğinden sonraki devrede tahakkuk etmiş itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri her zaman ileri sürülebilir. Bunlardan itfa veya imhale dayanan isteklerin mutlaka noterlikçe resen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere yahut icra tutanağına dayandırılması zorunludur.
Menfi Tespit Davası Yoluyla Takibin Durdurulması ve Tazminat Hükümleri
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72/2 uyarınca, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 72Kaynağı aç
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72/3 doğrultusunda, icra takibi açıldıktan sonra ikame edilen menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına hükmedilemez. Ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak şartıyla ve takip konusu alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat mukabilinde, mahkemeden icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini isteyebilir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72/5 uyarınca borçlunun açtığı davanın kabulü hâlinde takip derhal durur; kararın kesinleşmesi üzerine başkaca bir hüküm aranmaksızın icra işlemleri içeriğe göre tamamen veya kısmen eski durumuna getirilir. Borçluyu bu davayı açmaya sevk eden takibin haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olursa, borçlunun istemiyle birlikte takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uğranılan zararın alacaklıdan tazmini yönünde karar verilir.
İtiraz Üzerine Alacaklının Başvuracağı Yollar ve Yaptırımlar
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67/1-2 uyarınca alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine ret olunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 67Kaynağı aç
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 68/1 ve m. 68/7 uyarınca, takibin noterlikçe tasdik edilmiş veya imzası ikrar olunmuş borç ikrarı içeren senede yahut resmî daireler ile yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre tanzim ettikleri bir makbuz veya vesikaya dayanması durumunda, alacaklı itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını talep edebilir. Söz konusu talebin esasa ilişkin gerekçelerle reddedilmesi hâlinde alacaklı, karşı tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak şartıyla tazminata mahkûm edilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 68Kaynağı aç
Ödenmiş Borcun Cebri İcra Baskısıyla Tekrar Ödenmesi ve İstirdat Davası
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72/7 uyarınca, süresinde itiraz etmemesi veya itirazının kaldırılması neticesinde borçlu bulunmadığı meblağı cebri icra altında tamamen ödemek durumunda kalan şahıs, ödemenin yapıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde genel hükümler çerçevesinde mahkemeye müracaatla paranın istirdadını talep edebilir.
Ödenmiş borca yönelik ilamsız icra takibi nasıl durdurulur?
İlamsız icra takibinde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak itirazda bulunduğunda icra takibi durur.
Kısmen ödenmiş borca icra takibinde nasıl itiraz edilir?
Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun itiraz ettiği kısmın cihet ve miktarını açıkça belirtmesi zorunludur; bu unsurların açıkça gösterilmemesi hâlinde borca hiç itiraz edilmemiş sayılır.
Kesinleşen icra takibinde borcun ödendiği nasıl ileri sürülür?
Takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun itfa edildiği noter tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat edilerek icra mahkemesinden takibin iptali veya ertelenmesi talep edilebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davası icrayı durdurur mu?
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemez; ancak gecikmeden doğan zararları karşılamak üzere alacağın en az yüzde on beşi oranında teminat gösterilerek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi talep edilebilir.
Borçlu olunmayan paranın tamamen ödenmesi hâlinde istirdat davası süresi nedir?
Takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması nedeniyle borçlu olmadığı parayı tamamen ödeyen kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy