Norveç Hukukunda Vergi Rejimi ve Temel Kurallar

by Avukat Erdal Ersoy
Norveç Hukukunda Vergi Rejimi ve Temel Kurallar

Vergi Mukimliği Esasları

Norveç'te kurulan şirketler kural olarak ülkede mukim kabul edilir ve yurt içi ile yurt dışı gelir ve servetleri üzerinde genel vergilendirme yetkisi uygulanır. Yabancı bir şirketin gerçek yönetim yerinin Norveç'te bulunması durumunda da şirket Norveç mukimi sayılabilir; bu tespitte yönetim kurulu toplantılarının ve günlük yönetimin fiilen nerede yürütüldüğü dikkate alınır.

Gerçek kişiler bakımından Norveç'te on iki aylık dönemde 183 günden veya otuz altı aylık dönemde 270 günden fazla kalınması vergi mukimliğini doğurabilir. Bu şartların gerçekleşmesi hâlinde kişi kural olarak dünya çapındaki gelir ve serveti bakımından vergilendirmeye tabi olur. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları bu vergilendirme yetkisini sınırlayabilir.

Kurumlar Vergisi ve Beyan Süreçleri

Şirketler için temel kurum kazancı vergisi oranı 2026 yılı itibarıyla %22'dir. Net gelir esas alınarak işletmelerin ertelenmiş veya sonradan tarh edilen kurum gelirlerinde bu oran tatbik edilir. Finans ve sigorta sektöründeki şirketlerde ise kurum kazancı vergisi oranı %25 olarak uygulanır; ayrıca bu sektördeki işverenler için ücret matrahı üzerinden %5 ek finansal faaliyet vergisi söz konusudur.

Şirket kârı üzerinden hesaplanan vergi avans vergi sistemi kapsamında izleyen yılda ödenir. Avans vergi genellikle Şubat ve Nisan aylarında iki taksit hâlinde tahsil edilir; nihai hesaplaşma ise sunulan vergi beyannamesi temelinde tamamlanır. Yeni kurulan şirketler bakımından ilk gelir yılı için ayrıca başvuru yapılarak avans verginin belirlenmesi gerekir.

Şirket vergi beyannamesi, gelir bulunmaması, yeni kurulmuş olunması veya faaliyetin kapatılması durumlarında dahi her yıl 31 Mayıs tarihine kadar muhasebe sistemi veya yıllık hesap programı üzerinden sunulmalıdır. Vergi anlaşması nedeniyle vergilendirme dışı kalan bazı yabancı NUF yapıları için istisna başvurusu yapılması mümkündür. Ayrıca şirketlerin yıllık hesapları mali yıl sonundan itibaren en geç altı ay içinde onaylanmalı ve 31 Temmuz'a kadar Şirket Hesapları Siciline gönderilmelidir.

Şahıs İşletmeleri ve Sosyal Güvenlik Katkıları

Şahıs işletmelerinde işletme sahibi ile işletme arasında ayrı bir vergi kişiliği bulunmaz ve işletme kârı doğrudan gerçek kişinin gelirine eklenir. Şahıs işletmesi kârı ücret gelirine kıyasla daha yüksek sosyal güvenlik katkısı içerir; bu kâr üzerindeki toplam vergi yükü yaklaşık %32,8 ile %50,6 arasında değişebilir.

Ulusal Sigorta katkı oranları 2026 düzenlemelerine göre ücret gelirinde %7,6, ticari ve iş gelirlerinde ise %10,8 düzeyindedir.

Kişisel Gelir Vergisi ve Basamaklı Vergi Tarifesi

Gerçek kişilerde genel gelir üzerinden uygulanan standart vergi oranı %22'dir. Troms ve Finnmark bölgesindeki belirli özel alanlarda ise genel gelir vergisi oranı %18,5 olarak uygulanır.

Kişisel gelirlerde basamaklı vergilendirme (bracket tax) kapsamında 226.100 NOK tutarına kadar olan kazançlar vergiden muaf tutulmaktadır. Gelirin bu tutarı aşması durumunda kademeli oranlar devreye girmektedir; 226.101 ile 318.300 NOK arasındaki dilim %1,7, 318.301 ile 725.050 NOK arasındaki kazançlar %4,0, 725.051 ile 980.100 NOK aralığı %13,7, 980.101 ile 1.467.200 NOK arasındaki kısım %16,8 ve 1.467.201 NOK üzerindeki gelirler ise %17,8 vergi oranına tabi tutulmaktadır.

Servet Vergisi Esasları

Tek mükellefler bakımından 1.900.000 NOK tutarına kadar olan net servet servet vergisinden muaftır. Bu eşiği aşan kısımda belediye payı %0,35 olarak alınır. Devlet payı ise 1.900.001–21.500.000 NOK arasındaki dilimde %0,65, 21.500.001 NOK üzerindeki dilimde %0,75 olarak uygulanır. Servet vergisi matrahının belirlenmesinde bazı varlıklar için değerleme indirimleri ve farklı değerleme kuralları geçerli olabilir.

Temettü ve Hisse Kazançlarının Vergilendirilmesi

Temettü ve hisse kazançlarında efektif vergi oranı %37,84'tür. Bu oran, risksiz getiri indirimi yapıldıktan sonra kazancın 1,72 katsayısıyla artırılması ve ardından %22 genel orana tabi tutulmasıyla hesaplanır; aynı mekanizma zararların indiriminde de ters yönde işletilir.

Yabancı hissedarlara yapılan temettü dağıtımlarında genel stopaj kesintisi kural olarak %25'tir; ancak vergi anlaşmaları veya muafiyet rejimleri uyarınca daha düşük oran uygulanabilir. Stopaj kesen özel limited veya anonim şirketlerin bu kesintiyi RF-1005 bildirimiyle en geç 7 gün içinde beyan etmesi ve aynı gün ödemesi zorunludur. Euronext VPS'de kayıtlı paylar bakımından ise özel bir aylık süre mekanizması tatbik edilir.

Katma Değer Vergisi Kuralları

Standart KDV oranı %25'tir. Gıda ürünleri ile su ve atıksu hizmetlerinde oran %15, yolcu taşımacılığı, oda kiralaması ve sinema biletlerinde ise %12 olarak uygulanır.

Son on iki ayda KDV'ye tabi cirosu 50.000 NOK tutarına ulaşan işletmeler KDV kütüğüne kaydolmakla yükümlüdür. Kütük kaydı onaylanana kadar KDV'li fatura düzenlenemez; kayıt tamamlandıktan sonra ise eşiğin aşılmasına yol açan satış için KDV'li fatura düzenlenir.

KDV beyannamesi kural olarak iki ayda bir olmak üzere yılda altı kez verilir. Son takvim yılındaki KDV hariç cirosu 1 milyon NOK altında kalan, en az bir yıldır KDV kaydı bulunan ve zamanında doğru beyan veren işletmeler, yıllık beyan usulüne geçmek üzere 1 Şubat tarihine kadar başvuru yapabilir.

İşveren Primleri, Bordro Usulleri ve Yabancı Çalışanlar

İşveren sosyal güvenlik katkısı coğrafi bölgelere göre kademelendirilmiştir. Genel sanayi için belirlenen oranlar Zone I için %14,1, Zone II için %10,6, Zone III için %6,4, Zone IV için %5,1, Zone IVa için %7,9 ve Zone V için %0 düzeyindedir.

Maaş, diğer gelir unsurları ve istihdam bilgilerini içeren bordro bildirimi (a-melding) her ayın 5'ine kadar sunulmalıdır. İşveren sosyal güvenlik katkısı ile varsa finansal faaliyet vergisi ise kural olarak iki ayda bir ödenir.

İşverenlerin bordro stopajını ayrı bir hesapta tutma zorunluluğu 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla kaldırılmıştır. Ücret ödeyen işverenler, kesilen stopaj tutarını maaş ödemesini izleyen ilk iş günü vergi idaresine doğrudan ödemek zorundadır.

Yabancı çalışanlara yönelik PAYE rejiminde maaş üzerinden doğrudan %25 vergi uygulanır; çalışanın Norveç sosyal güvenlik sistemine dâhil olmaması durumunda bu oran %17,4'e düşebilir. PAYE rejimi için 2026 yılı gelir tavanı 725.050 NOK olup bu sistemde çalışanlar ertesi yıl normal anlamda vergi beyannamesi vermez ve gider indirimi talep edemez.

Geliri bulunmayan şirketler vergi beyannamesi vermek zorunda mıdır?

Evet, gelir elde edilmemiş olması, şirketin yeni kurulmuş bulunması veya faaliyetin kapatılmış olması durumlarında dahi şirket vergi beyannamesinin her yıl 31 Mayıs tarihine kadar sunulması gerekmektedir.

KDV kütüğüne kayıt zorunluluğu hangi ciro eşiğinde başlar?

Son on iki aylık dönemde KDV'ye tabi ciro 50.000 NOK tutarına ulaştığında KDV kütüğüne kayıt yaptırılmalıdır ve kayıt idarece onaylanana kadar KDV'li fatura düzenlenemez.

PAYE sistemine tabi yabancı çalışanlar için temel kurallar nelerdir?

PAYE rejimindeki yabancı çalışanların maaşından doğrudan %25 vergi kesilirken, çalışanın Norveç sosyal güvenlik sistemine dahil olmaması durumunda bu oran %17,4'e düşebilir. Sisteme katılımda 2026 yılı için 725.050 NOK gelir tavanı öngörülmüş olup çalışan ertesi yıl normal anlamda vergi beyannamesi vermemekte ve gider indirimi talep edememektedir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu