Milli Savunma Üniversitesinin Yapısı ve Statünün Kaybı
Milli Savunma Üniversitesi; harp akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okullarının kapatılmasının ardından 669 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi ile kurulmuştur. Üniversite bünyesinde kara, deniz ve hava harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ile kurmay subay yetiştirmek ve lisansüstü eğitim vermek amacıyla kurulan enstitüler yer alır.
1325 sayılı Askeri Öğrenciler Hakkında Kanun'un ek 4. maddesi gereğince, Milli Savunma Üniversitesi fakültelerinde veya yüksekokullarında okuyan askeri öğrenciler belirli koşulların varlığı halinde askeri öğrencilik niteliğini kaybederler. Bu haller; yönetmelikte tespit edilecek ahlak notunun kaybedilmesi, disiplin kurullarınca askeri öğrenci niteliğinin kaybedildiğine karar verilmesi, öğrenimin yönetmelikte belirtilecek süreler içinde tamamlanamaması, sağlık kurulu raporlarıyla öğrenime devam imkanının kalmadığının belirlenmesi, mahkeme kararıyla öğrencilik hukukunun kaybedilmesi, fakülte veya yüksekokulca öğrencilik hakkının sona erdirilmesi ve giriş koşullarına uyulmadığının sonradan anlaşılmasıdır.
Harp Okullarında Öğrenim Süreleri ve Çıkarılma Sebepleri
Harp okulu öğrencilerinin lisans öğrenimlerini sağlık nedenleri hariç olmak üzere beş yılda, sağlık nedenleri dahil olmak üzere azami altı yılda tamamlamaları zorunludur. Belirlenen bu süreler içinde mezun olamayan öğrencilerin okulla ilişiği kesilerek okuldan çıkarılmalarına karar verilir.
4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun 38. maddesi uyarınca harp okullarına alınan her öğrenciye disiplin notu verilir ve cezalara göre bu nottan yapılacak kesintiler yönetmelikle tespit edilir. Harp okullarında öğrenim gören askeri öğrenciler; verilen disiplin notunu kaybetmeleri, yüksek disiplin kurulunca öğrenci niteliğini kaybettiklerine karar verilmesi, kanunda belirtilen azami sürelerde öğrenimlerini tamamlayamamaları, mahkeme kararıyla öğrencilik hukukunu kaybetmeleri, sağlık raporu doğrultusunda devam imkanlarının kalmaması veya okula giriş niteliklerini taşımadıklarının öğrenim sırasında anlaşılması yahut bu niteliklerin değişmesi durumunda okuldan çıkarılırlar.
4566 sayılı HARP OKULLARI KANUNU m. 38Kaynağı aç
Astsubay Meslek Yüksekokullarında Öğrenim ve İntibak Eğitimi
4752 sayılı Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince astsubay meslek yüksekokullarındaki ön lisans eğitimi iki yıl sürer. Öğrenciler bu öğrenimi sağlık nedenleri hariç olmak üzere üç yılda, sağlık nedenleri dahil en fazla dört yılda tamamlamak zorundadırlar. Öğrencinin sağlık sebebiyle bir yıldan fazla sınıf kaybetmesi veya sağlık kurulu raporuyla eğitime engel durumun saptanması halinde, yönetim kurulu kararı üzerine Rektörün teklifi ve Bakan onayı ile ilişiği kesilir.
İntibak süresi içinde, aday öğrencinin astsubay meslek yüksekokulu öğrencisi olma niteliğini kazanamadığı bölük veya kol komutanları ile tabur veya filo komutanlarının ve rehberlik uzmanının ortak gerekçeli kanaat raporuyla belgelenirse, öğrenci alay komutanının teklifi üzerine disiplin kurulunca okuldan çıkarılır.
Astsubay meslek yüksekokullarına kayıt yaptıran askeri öğrencilerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki diğer yükseköğretim kurumlarında bulunan kayıtlarını sildirmeleri mecburidir. Yapılan ikaza rağmen bir ay içinde diğer kayıtlarını sildirmeyen öğrencilerin okulla ilişiği, yönetim kurulu kararı, Rektörün teklifi ve Bakan onayıyla kesilir.
Disiplin Kurullarının Teşekkülü, İtiraz ve Zamanaşımı Usulü
Harp okullarında disiplin kurulu; Rektör veya belirleyeceği bir yardımcısının başkanlığında okul komutanı, dekan, öğrenci alay komutanı, dekan yardımcıları ve disiplin subayından meydana gelir. Kurul tarafından alınan ilişiğin kesilmesi yönündeki kararlar Rektörün teklifi ve Bakanlık onayıyla yürürlük kazanır. Astsubay meslek yüksekokullarındaki disiplin kurulu yapısında ise Rektör veya vekili başkanlığında yüksekokul komutanı, müdürü, müdür yardımcıları, ilgili öğrenci alay veya tabur komutanı ve disiplin subayı görev yapar.
Türk Silahlı Kuvvetleri Öğrenci Disiplin Yönetmeliği düzenlemesine göre, Disiplin Kurulu kararlarına karşı 3 iş günü içinde Ceza İnceleme Kuruluna itiraz edilebilir. İtiraz başvurusu, cezalandırılan öğrenci veya öğrenciyi kurula sevk eden amir tarafından disiplin subayına yazılı biçimde sunulur.
Disiplin cezası verilmesinde zamanaşımı süreleri Türk Silahlı Kuvvetleri Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 39. maddesinde düzenlenmiştir. Disiplin amirleri tarafından disiplinsizliğin öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Savunmanın istendiği tarih ile alındığı tarih arasında geçen süre ise zamanaşımı hesabında dikkate alınmaz.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Sebebiyle İlişik Kesme
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına dair yasal çerçevenin yeniden tanzimi amacıyla yürürlüğe konulan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, önceki 4045 sayılı Kanun'u yürürlükten kaldırmıştır. 7315 sayılı Kanun; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasında gözetilecek temel ilkeleri, yetkili mercileri, inceleme kapsamındaki veri ve belgeleri, Değerlendirme Komisyonunun yapısı ve işleyiş kurallarını, veri güvenliği ile saklama ve silme sürelerini ayrıntılı olarak düzenlemektedir. Diğer mevzuatta önceki kanuna yapılmış olan yollamalar da kanunun amir hükmü uyarınca doğrudan 7315 sayılı Kanun'a yapılmış sayılmaktadır.
Danıştay 2. Daire, E. 2023/4956, K. 2024/3021Kaynağı aç
Danıştay İkinci Dairesinin 2023/4956 Esas ve 2024/3021 Karar sayılı ilamına göre, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına dayanılarak askeri öğrencilikle ilişiğin kesilmesine yönelik işlemlerin yargısal denetiminde, davanın 7315 sayılı Kanun ile getirilen usul, esas ve temel ilkeler doğrultusunda işin esasına girilerek incelenmesi zorunludur. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da uyuşmazlıkların 7315 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiştir.
Öğrenim Masraflarının Tazmini ve İstihdam Kısıtlamaları
Harp okullarından veya astsubay meslek yüksekokullarından sağlık nedenleri dışında çıkarılan öğrencilere Devletçe yapılan masraflar iki katı olarak ödettirilir. Bu masraf hesabında personel ve amortisman giderleri, ilaç ve tedavi giderleri, kitap ve kırtasiye harcamaları, öğrenci harçlıkları ile yiyecek giderlerinin yarısı ve bunlara karşılık gelen faizler hariç tutularak, sarf tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için kanuni faiz işletilir. Çıkarılma sebebi disiplinsizlik olduğunda ise hesaplanan bu tazminat miktarı dört katı olarak tahsil edilir.
Harp okullarından veya astsubay meslek yüksekokullarından çıkarılan yahut kendi isteğiyle ayrılan öğrenciler, hiçbir şekilde başka bir askeri yükseköğretim kurumuna kabul edilmezler. Bu öğrencilerin Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilememesi kuralı uygulanmakta olup, harp okullarından ayrılanlar bakımından 1111 sayılı Kanun ile 1076 sayılı Kanun hükümleri saklı tutulmuştur. Astsubay meslek yüksekokullarından ayrılan veya çıkarılanlar için ise bu iki kanuna ek olarak 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu hükümleri saklıdır.
İlişik Kesme İşlemine Karşı İptal Davası ve Süre
Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları veya meslek yüksekokullarından ilişiği kesilen öğrencilerin yargı yoluna başvurma hakkı, 4566 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 4752 sayılı Kanun'un 37. maddesinde düzenlenmiştir. Tesis edilen çıkarma işleminin mevzuata aykırı olduğunu düşünen ilgililer yahut vekilleri, işlemin kendilerine tebliğ edildiği tarihi takip eden 60 günlük yasal süre içerisinde idare mahkemesinde iptal davası açabilmektedir.
Disiplin kurulu kararlarına kaç gün içinde itiraz edilebilir?
Disiplin kurulu kararlarına karşı, cezalandırılan öğrenci veya sevk eden amir tarafından karara karşı 3 iş günü içinde disiplin subayına yazılı dilekçe verilerek Ceza İnceleme Kuruluna itiraz edilebilir.
Milli Savunma Üniversitesinden atılan biri yeniden askeri kurumlara girebilir mi?
Okuldan çıkarılan veya kendi isteğiyle ayrılan askeri öğrenciler hiçbir şekilde başka bir askeri yükseköğretim kurumuna alınamazlar ve kanunlarda saklı tutulan istisnalar dışında Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilemezler.
Öğrenci disiplin cezalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Disiplin amirlerince disiplinsizliğin öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra ceza verilemez; savunma süreci zamanaşımı hesabına dahil edilmez.
Milli Savunma Üniversitesinden ilişik kesme kararına karşı iptal davası açma süresi nedir?
Okuldan çıkarma kararına karşı, kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılması gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

