Mirasın Saklı Pay Oranları ve Saklı Paylı Mirasçılar

Mirasbırakanın Tasarruf Sınırı ve Saklı Pay Esasları

Türk Medeni Kanunu m. 505 uyarınca mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan mirasbırakan, terekesinin yalnızca bu saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir. Mirasbırakanın sayılan bu mirasçılarından hiçbiri bulunmadığı takdirde mirasının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf etme yetkisi doğar.

Saklı Pay Sahibi Mirasçılar ve Kanuni Saklı Pay Oranları

Mirasbırakanın her yasal mirasçısı saklı pay korumasına sahip kılınmamıştır. Türk Medeni Kanunu m. 506/1 gereğince altsoy için saklı pay oranı yasal miras payının yarısıdır. Çocuklar ve devam eden altsoy bu oranda saklı pay korumasına tabidir.

Türk Medeni Kanunu m. 506/2 hükmü uyarınca ana ve babadan her biri için saklı pay oranı, yasal miras payının dörtte biridir. Bu pay, ana ve babanın her birine müstakil olarak tanınmıştır.

Sağ kalan eşin saklı payı, terekeyi paylaştığı mirasçı zümresine göre belirlenir. Türk Medeni Kanunu m. 506/4 gereğince eş; altsoyla veya ana ve baba zümresiyle beraber mirasçı olduğunda kanuni payının tümü, bunların dışındaki durumlarda ise yasal payının dörtte üçü nispetinde saklı pay hakkına sahiptir.

Evlatlığın Miras Hukukundaki Yeri ve Kardeşlerin Durumu

Evlatlık ilişkisinde mirasçılık Türk Medeni Kanunu m. 500 çerçevesinde şekillenir. Düzenlemeye göre evlat edinilen kişi ile onun altsoyu, evlat edinene kan bağı bulunan mirasçılar gibi intikal ederken, evlatlığın biyolojik ailesiyle olan miras bağı da sürmektedir. Buna karşılık evlat edinen ile onun hısımları evlatlığa mirasçı sıfatıyla hak kazanamazlar.

Türk Medeni Kanunu m. 506'nın üçüncü bendi, 04/05/2007 tarihli ve 5650 sayılı Kanun ile mülga edilmiş olup ilgili fıkra kanun metninden çıkarılmıştır.

Saklı Pay Koruması Bulunmayan Yasal Mirasçılar

Yasal mirasçı sıfatına sahip olmalarına karşın büyükanne, büyükbaba, amca, hala, dayı, teyze ve kuzenlerin saklı pay hakkı ve yasal koruması bulunmamaktadır.

Saklı Paylı Mirasçının Mirasçılıktan Çıkarılması Şartları

Türk Medeni Kanunu m. 510 uyarınca mirasbırakan, mirasçının kendisine veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ya da kendisine veya ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi hâllerinde ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir.

Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu ise Türk Medeni Kanunu m. 513/1 gereğince yalnızca saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir. Bu çıkarma tasarrufunun geçerliliği, saklı payın söz konusu yarısının çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi şartına bağlıdır. Miras açıldığı sırada aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgedeki borç tutarı çıkarılanın miras payının yarısını aşmıyorsa, Türk Medeni Kanunu m. 513/2 gereği çıkarılanın istemi üzerine çıkarma tasarrufu iptal olunur.

Mirastan Çıkarmanın Geçerlilik Koşulları ve İspat Yükü

Türk Medeni Kanunu m. 512 gereğince mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın buna ilişkin ölüme bağlı tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmiş olması koşuluyla geçerlidir. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin bu tasarrufa itiraz etmesi durumunda, belirtilen sebebin varlığını ispat etme yükümlülüğü çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına aittir.

Mirasçılıktan çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse veya sebebin varlığı ispat edilememişse tasarruf mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir ve mirasçı saklı payını talep etme hakkını korur. Ancak mirasbırakanın bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapması durumunda çıkarma işlemi tamamen geçersiz olur.

Tenkis Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Saklı payı zedelenen mirasçıların açacağı tenkis davasında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy