Türk Medeni Kanunu uyarınca mirasbırakan aksine bir tasarrufta bulunmadığı sürece, mirasçılıktan çıkarılan kişinin miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi varsa altsoyuna, altsoyu bulunmuyorsa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 511Kaynağı aç
Mirasçılıktan Çıkarmanın Miras Payına ve Altsoya Etkisi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 511. maddesinin birinci fıkrası uyarınca mirasçılıktan çıkarılan kimse mirastan pay alamayacağı gibi tenkis davası da açamaz.
Kanun koyucu çıkarılan mirasçının altsoyunun haklarını koruma altına almıştır. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, çıkarılan kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi kendi saklı payını talep etme hakkına sahiptir.
Cezai Mirasçılıktan Çıkarma Koşulları ve Hukuki Hükümleri
Mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını ancak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 510. maddesinde öngörülen sınırlı sebeplerle mirasçılıktan çıkarabilir. Bu sebepler, mirasçının mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ya da mirasbırakana veya ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesidir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 510Kaynağı aç
Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın tasarrufunda çıkarma sebebini açıkça göstermesi hâlinde geçerlilik kazanır. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin itiraz etmesi durumunda, tasarrufta gösterilen sebebin varlığını ispat yükü çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına aittir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 512Kaynağı aç
Çıkarma sebebinin varlığı ispat edilememiş veya sebep tasarrufta belirtilmemişse ölüme bağlı tasarruf tamamen iptal edilmeyip mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir. Bununla birlikte Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2015/5400 Esas ve 2015/3549 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa çıkarma tasarrufu tümüyle geçersiz sayılır.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2015/5400, K. 2015/3549Kaynağı aç
Borç Ödemeden Aciz Sebebiyle Çıkarma ve İptal Şartları
Mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu saklı payının yarısı için mirasçılıktan çıkarabilir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 513. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu çıkarma tasarrufunun geçerli olabilmesi için söz konusu yarı payın mirasçılıktan çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi zorunludur.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 513Kaynağı aç
Mirasın açıldığı andaki duruma göre ilgili aciz belgesi geçerliliğini yitirmişse ya da belgede yer alan borç tutarı çıkarılan mirasçının miras payının yarısını aşmıyorsa, ilgilinin talebi doğrultusunda bu çıkarma tasarrufu mahkemece iptal edilir.
Mirasçılıktan çıkarılan kişinin payı kime intikal eder?
Mirasbırakan aksine bir tasarrufta bulunmadıkça mirasçılıktan çıkarılanın miras payı, o kimse mirasbırakandan önce ölmüş gibi varsa altsoyuna, altsoyu yoksa mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalır.
Mirasçılıktan çıkarılan mirasçının çocukları saklı paylarını isteyebilir mi?
Evet, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, çıkarılan kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi saklı payını talep edebilir.
Borç ödemeden aciz belgesi nedeniyle çıkarma hangi şartla geçerli olur?
Mirasbırakan aciz belgesi bulunan altsoyunu saklı payının en fazla yarısı için çıkarabilir ve bu yarıyı çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülemek zorundadır.
Borç ödemeden aciz sebebiyle yapılan çıkarma nasıl iptal edilir?
Miras açıldığı tarihte borç ödemeden aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belgedeki borç miktarı miras payının yarısını aşmıyorsa, çıkarılanın istemi üzerine çıkarma iptal edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

