6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 250. maddesine göre tanıklıktan çekinme, her beyanda değil, maddede ayrı ayrı sayılan hâllerde mümkündür. Tanığın beyanı kendisine veya 248. maddede yazılı kimselerden birine doğrudan doğruya maddi bir zarar verecekse çekinilebilir. Beyan, bu kişilerden birinin şeref veya itibarını ihlal edecek ya da ceza soruşturmasına veya kovuşturmasına sebep olacaksa aynı imkân vardır. Beyanın, tanığın meslek veya sanatına ait sırların ortaya çıkmasına sebebiyet vermesi de ayrı bir çekinme hâlidir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 250Kaynağı aç
Doğrudan doğruya maddi zarar
İlk hâl, beyanın maddi sonucuna bağlıdır. Zararın tanığın kendisine veya 248. maddede yazılı kimselerden birine yönelmesi ve doğrudan doğruya meydana gelmesi gerekir. Hüküm, bu kişilerin kim olduğunu ayrıca tanımlamaz; çekinme şartını 248. maddede yazılı kimselere yaptığı atıfla kurar.
Şeref, itibar ve ceza takibi
İkinci hâl maddi zarardan ayrıdır. Tanığın beyanı kendisinin veya 248. maddede yazılı kimselerden birinin şerefini ya da itibarını ihlal edecekse tanıklıktan çekinilebilir. Beyanın, bu kişilerden biri hakkında ceza soruşturmasına veya kovuşturmasına sebep olması da aynı bentte çekinme sebebi olarak düzenlenmiştir.
Meslek veya sanat sırrı
Üçüncü hâl, tanığın meslek veya sanatına ait sırlarla ilgilidir. Beyan bu sırların ortaya çıkmasına sebebiyet verecekse tanık çekinebilir. Hüküm, hangi meslek veya sanatların kapsandığını listelemez; çekinmeyi sırrın açıklanması tehlikesine bağlar.
Tanık hangi hâllerde çekinebilir?
Tanık, beyanı kendisine veya 248. maddede yazılı kimselerden birine doğrudan doğruya maddi zarar verecekse çekinebilir. Şeref veya itibarın ihlali, ceza soruşturması ya da kovuşturması tehlikesi ve meslek veya sanata ait sırrın ortaya çıkması da ayrı çekinme hâlleridir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy