Kamu görevlilerinin sistem şifreleri kişisel veri niteliğinde olup rıza dışı yöntemlerle ele geçirilmesi hukuka aykırılık oluşturur. Bu tür eylemler 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde disiplin cezalarına konu edilebilmekte ve memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelikte utanç verici ve yüz kızartıcı hareket sayılarak memurluktan çıkarma yaptırımı ile karşılaşılabilmektedir.
Danıştay 12. Daire, E. 2019/4510, K. 2023/4658Kaynağı aç
Sistem Şifresinin Korunması ve Hukuka Aykırı Fiiller
Bir kişinin sistem şifresi müstakil bir kişisel veri değerindedir. İlgili personelin açık rızası bulunmaksızın bu bilgiye erişilmesi, yetkili makamda bulunuluyormuş izlenimi verilerek parolanın değiştirilmesi veya kurumun sistem çalışanlarının yanıltılması suretiyle şifrenin temin edilmesi hukuka aykırıdır.
Devlet Memurluğundan Çıkarma Disiplin Yaptırımı
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, memurluk statüsüyle bağdaşmayacak ağırlıkta yüz kızartıcı ve utanç verici davranışların sergilenmesi memurluktan çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Kurum içi sistem güvenliğini zedeleyen ve yetkisiz şifre temini teşkil eden fiiller bu yasal kapsamda disiplin soruşturmasına tabi tutulabilmektedir.
Disiplin Soruşturması ile Ceza Kovuşturmasının Bağımsızlığı
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 131. maddesi uyarınca, memur hakkında aynı olay nedeniyle ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması idari disiplin kovuşturmasını geciktirmez. Memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması halleri de disiplin cezasının uygulanmasına engel oluşturmaz. Disiplin mekanizması ceza yargılamasından bağımsız işlediğinden, idare disiplin cezası tayin ederken kural olarak ceza davasının kesin hükme bağlanmasını beklemek zorunda değildir.
İdari Yargı Denetiminde Ceza Mahkemesi Kararının Etkisi
Disiplin cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda idare mahkemeleri ceza mahkemesi kararından bağımsız hukuki denetim yürütebilse de re'sen araştırma ilkesi uyarınca ceza dosyasını incelemek zorundadır. Ceza muhakemesi safhasında toplanan sanık ve tanık anlatımları, bilirkişi raporları gibi maddi deliller ve ceza mahkemesince ulaşılan tespitler, isnat edilen disiplin suçunun sübut bulup bulmadığının belirlenmesinde hükme esas alınmalıdır.
Derdest Ceza Davasının Sonucunun Araştırılması
Danıştay 12. Dairesinin 2019/4510 Esas ve 2023/4658 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, disiplin soruşturmasına konu şifre ele geçirme eylemi aynı zamanda derdest bir ceza davasına konu edilmişse, ceza yargılamasının sonucu araştırılmalıdır. Davacı hakkındaki ceza davası sonuçlandıktan sonra fiilin işlenip işlenmediği yönünde maddi delillere dayalı bir sübut değerlendirmesi yapılması gerekir; bu araştırma yapılmadan verilen ret kararları hukuka uygun bulunmamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sistem şifresinin rıza dışı ele geçirilmesi hukuka aykırı mıdır?
Bir kimsenin sistem şifresi kişisel veri niteliğinde olup rıza olmaksızın erişmek, yetkili gibi davranarak değiştirmek veya görevlileri yanıltarak temin etmek hukuka aykırıdır.
Ceza mahkemesinde dava açılması disiplin sürecini durdurur mu?
Aynı olay nedeniyle ceza davası açılmış olması disiplin sürecini geciktirmez; memurun ceza davasında mahkûm olması ya da olmaması disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.
Derdest ceza davası disiplin cezasının iptali davasında beklenmeli midir?
Disiplin cezasına dayanak eyleme ilişkin derdest bir ceza yargılaması varsa, idari yargı yerince bu davanın sonucu araştırılmalı ve ceza dosyasındaki maddi deliller üzerinden eylemin sübut bulup bulmadığı değerlendirilmelidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

